چرخه‌شکنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دو مرتاضِ هندو در کاتماندو، نپال.

چرخه‌شکنی یا موکشَه (سانسکریت: मोक्ष) یکی از مفاهیم ادیان هندی اعم از هندو و بودایی است که به رهایی از چرخهٔ زایش‌های دوباره (سَمساره) اشاره دارد. به باور این ادیان، چرخه‌شکنی از راهِ جدایی از حسِ من‌بودگی و یکی‌شدن یا جذب‍شدن در هستیِ والاتر قابلِ دستیابی است و این ادیان، چنان هستی بالاتر را یک هستی توصیف‌ناشدنی و بدون صفت و ابعاد و بدون مکان و زمان می‌دانند.

در فلسفه یوگا، چرخه‌شکنی به صورت فراتر رفتن از آگاهی‌های انسانی از زمان، فضا و علت و معلول تشریح می‌شود. در یوگا چهار گام برای رسیدن به چرخه‌شکنی لازم است: خدمت بی‌چشمداشت به آفریدگان، عشق خودزداینده، نیروی تشخیص مطلق، و استغراق «شاهانه» در مراقبه.

رهایی از چرخهٔ سمساره و وارد شدن به مرحله هستی دارای صفت[۱] را موکتی (Mukti) می‌نامند.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. John Bowker, The Oxford Dictionary of World Religions, Oxford University Press, ISBN 978-0-19-213965-8, pp. 650
  2. The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism, vimoksha