مدادتراش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یک مدادتراش دستی و چوب برجا گذاشته از تراش مداد
ویدئویی از نحوه عملکرد چرخ‌دنده‌ها و تیغه‌ها در یک مدادتراش رومیزی

مدادتراش (گاهی به آن خودتراش یا تراش گفته می‌شود) وسیله‌ای است که برای تراشیدن نوک مداد به‌کار می‌رود. مدادتراش ممکن است به صورت دستی یا با کمک موتور الکتریکی کار کند. برخی از انواع مدادتراش دارای دو تیغهٔ استوانه‌ای هستند. زاویهٔ تیغه نسبت به مداد، میزان تیزیِ نوک را تعیین می‌کند. پیدایش مداد نوکی به دلیل رفع نیاز به مدادتراش و عدم تغییر ضخامت نوک طی کاربرد بوده‌است.

مدادهای اولیه از جنس سرب ساخته می‌شد؛ به همین دلیل نام انگلیسیِ مغزِ مداد lead خوانده می‌شود. بعداً زغال چوب و گرافیت جایگزین آن شدند که با چاقو آنها را تیز می‌کردند. به دلیل سیاه شدن دست در تماس با این مواد، نوک مداد را در لفافی قرار می‌دادند و آن را کم‌کم باز می‌کردند. با تبدیل این لفاف به چوب، تراشیدن با چاقو و قلم‌تراش انجام می‌گرفت. بعد از انقلاب صنعتی و امکان تولید قطعات یک‌اندازه و ظریف، تیغ را روی سطحی ثابت می‌کردند و با گرداندنِ مداد، نوکِ آن را تیز می‌کردند. با کوچک شدن اندازهٔ این تیغه‌ها و استاندارد شدن آنها، سطح زیرین نیز کوچک و به شکل قابل حمل ساخته شد.