هارپسیکورد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هارپسیکورد
اجراشده با یک هارپسیکورد فرانسوی

مشکلی در پخش این پرونده دارید؟ اینجا را مطالعه کنید.

هارپسیکورد (به انگلیسی: harpsichord) یا چمبالو (به ایتالیایی: cembalo)[۱] یکی از سازهای کلاویه‌ای است. شکل ظاهریِ هارپسیکورد تقریباً شبیه پیانو است، اما شیوهٔ ایجاد صدا در این دو ساز با هم تفاوت‌هایی دارد؛ در هارپسیکورد، با فشردن کلاویه‌ها و حرکت اجزای یک سیستم مکانیکی متصل به آن‌ها، زائده‌های کوچک مضراب‌مانند سیم‌ها را به ارتعاش درمی‌آورَد و صدا ایجاد می‌شود.

چمبالو ایتالیایی، ساختهٔ پیِترو فابی (Pietro Faby) در ۱۶۷۷، موزهٔ موسیقی پاریس

این ساز نزد موسیقی‌دانان دورهٔ رنسانس و باروک محبوبیت زیادی داشته و یکی از مهم‌ترین سازهای کلاویه‌ایِ موسیقی اروپایی از قرن شانزدهم تا نیمهٔ آغازینِ قرن هجدهم میلادی بوده‌است.[۲] در این دوره، با فراگیر شدن پیانو، به‌مرور محبوبیت هارپسیکورد رو به کاهش گذاشت. در قرن بیستم میلادی به‌خاطر استفاده در اجرای آثار قدیمی و برخی آثار مدرن استفاده از هارپسیکورد دوباره رواج یافت. این ساز در دورهٔ باروک به‌عنوان ساز همراهی‌کننده به‌کار می‌رفت. غالباً برای این ساز آهنگساز به‌صورت باس شیفره یا شماره‌گذاری‌شده به گونه‌ای استفاده می‌کرد که نوازنده اجازهٔ بداهه‌نوازی در آکوردهای تعریف‌شده را داشت.

هارپسیکورد شکل‌ها و اندازه‌های مختلفی دارد، گرچه عملکرد همهٔ انواع آن یکسان است. دیگر سازهای خانوادهٔ هارپسیکورد -که ازنظر اندازه کوچک‌تر از آن هستند- ویرجینالز،[پانویس ۱] میوسلر[پانویس ۲] و اسپینِت[پانویس ۳] هستند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پی‌نوشت[ویرایش]

  1. virginals
  2. muselar
  3. spinet

منابع[ویرایش]

  1. ضرابی، تقی. شناخت سازهای ارکسترسمفونیک (۲): سازهای بادی و ضربی. ج. ۲. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، ١٣٩٢. ص۱۴۱. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۰۵-۱۹۴۲-۴. 
  2. «harpsichord»(انگلیسی)‎. وب‌گاه دانشنامهٔ بریتانیکا. بازبینی‌شده در ۳ اوت ۲۰۱۱.