نورعلیشاه ثانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حاج ملاعلی نورعلیشاه ثانی
Nooralishah.jpg
زادروز ۲۷ مرداد ۱۲۴۶
بیدخت گناباد، ایران.
آرامگاه شهر ری، امامزاده شاه عبدالعظیم (تخریب شد)
ملیت ایرانی
نام‌های دیگر حاج ملا علی گنابادی
لقب نورعلیشاه
دوره قاجاریه
دین اسلام
مذهب شیعه اثنی عشری
منصب قطب سی و پنجم سلسله نعمت‌اللهی سلطانعلیشاهی
مکتب تصوف
والدین حاج ملاسلطانمحمد سلطانعلیشاه گنابادی


نورعلیشاه ثانی (۲۷ مرداد ۱۲۴۶–۲۷ آذر ۱۲۹۷) صوفی اهل ایران بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

وی فرزند ملا سلطان محمد سلطان علیشاه قطب سی و چهارم سلسله نعمت‌اللهی است که در ۱۷ ربیع‌الثانی ۱۲۸۴ به دنیا آمد و در دوسالگی از مادر یتیم شد چرا که مادرش در وبای سال ۱۲۸۶ قمری به مرض وبا بدرود زندگانی گفت و در نتیجه تحت سرپرستی پدر، بزرگ شد. در هفده سالگی به قصد ادامه تحصیل به امر پدر به مشهد عزیمت نمود. اما به فکر می‌افتد که به تحقیق و تبع در سایر بلاد بپردازد و در نیجه بعد از چند ماه به طور ناشناس، بدون وسایل و لوازم سفر به عزم سیاحت و خداجویی به سمت ترکستان حرکت می‌نماید و در مدت هفت سال غالب کشورها و سرزمین‌های اسلامی را در شرق و غرب می‌بیند. پس از هفت سال ریاضت و رنج سفر به گناباد برمی‌گردد و و به خدمت پدر وارد در سلوک الهی می‌گردد و به خلوت و ریاضت و شب بیداری روزگار سپری می‌کند؛ و در مدت ریاضت چنان مستغرق بوده که توجهی به غیر نمی‌نماید. پس از مدتها ریاضت و چندین چله نشینی، به فرمان پدر که قطب وقت سلسله نعمت‌اللهی سلطانعلیشاهی بوده دستور رهبری سایر پیروان را دریافت کرده و آنگاه برای بار دوم به مشهد می‌رود و بعد از مراجعت به گناباد وفات پدر اتفاق می‌افتد و بنابر وصیت او به مقام جانشینی می‌رسد.

بعد از فوت پدرش گرفتار ناملایمات و حوادث گردیده و از جمله بعد از ۵۰ روز از شهادت پدر، ایشان سالارخان جانی بلوچ و راهزنان به گناباد آمده و وی و اهالی گناباد را غارت می‌کنند.

در نهایت در سال ۱۳۳۶ قمری شبانه از گناباد به طرف تهران حرکت می‌کند و از آنجا به اراک رفته و بنابر دعوت دراویش کاشان به آنجا می‌رود. اما در آنجا مسموم گردید و به سرعت به سمت تهران حرکت می‌کند که در پانزده ربیع‌الاول ۱۳۳۷ قمری در کهریزک وفات نموده و در مقبره سعادتعلیشاه دفن می‌گردد.

آثار و کتب[ویرایش]

  • رافع‌الاحراض، در علم نحو و صرف و تصریف و اشتقاق
  • معین‌الادراک در نحو
  • مقلب القلوب در اثبات اسلام، تشیع و عرفان
  • اختیار در هیئت
  • نور الغیب در رد تمام مذاهب
  • کتاب سهل و آسان، در صرف و نحو فارسی
  • تنظیم که الفیه‌است به بحر رجز عربی در علم معانی و بیان و بدیع
  • تذهیب التهذیب، شرح بر تهذیب المنطق
  • کتاب کامل، در مطالب منطقیه
  • مناهج الوصول، در شرح معالم الاصول
  • کتاب حکوما، در علوم غریبه
  • کتاب سلطان فلک سعادت، در الهی اخص، مشتمل بر کلام و حکمت و عرفان
  • سلطنة الحسین، در مراثی
  • کتاب قلزم، در اخبار و تواریخ مشتمل بر هفت جلد کبیر
  • نجدالهدایه، در اختلاف مذاهب و ملل در ۱۲ جلد
  • رجوم‌الشیاطین، تقریظ بر تفسیر بیان‌السعادة
  • ذوالفقار، در اثبات حرکت حرمت کشیدن تریاک (دو مرتبه چاپ شده است)
  • رساله صالحیه، مشتمل بر جمیع مطالب حکمیه و کلامیه و رموز و اسرار عرفانیه (سه مرتبه به چاپ رسیده‌است).
  • رساله محمدیّه، در آداب شریعت، جلد اوّل
  • خوبی نامه در تربیت کودکان

علاوه بر اینها کتبی است که استنساخ نشده مثل:نخبه و زادالحجاج و دم آدم و حسبان‌الحساب و رساله اسطرلاب و علویه و در کلام و نسخه‌ای در علم رمل و نسخه رمزی در صنعت و صحیفه مکاشفات. از این تالیفات رجوم الشیاطین، ذوالفقار، محمدیه، صالحیه، خوبی‌نامه و قلزم به طبع رسیده و کتب دیگر هنوز به طبع نرسیده‌است.

منابع[ویرایش]

  • هبةاله جذبی اصفهانی. رساله باب ولایت و راه هدایت. انتشارات حقیقت شهر= تهران، ۱۳۸۱. 
  • سلطانحسین تابنده گنابادی (رضاعلیشاه). نابغه علم و عرفان. انتشارات حقیقت شهر= تهران، ۱۳۸۴.