برج شیشه اراک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
برج شیشه
The Glass Tower in Arak.jpg
نام برج شیشه
کشور  ایران
استان استان مرکزی
شهرستان اراک
اطلاعات اثر
کاربری بنای عمارتی
کاربری کنونی تخریب شده‌است
دیرینگی دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر دوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۰۷۶
تاریخ ثبت ملی ۱۰ خرداد ۱۳۵۴

برج شیشه از بناهای قدیمی و معروف شهر اراک بود که در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار و همزمان با ساخت شهر سلطان آباد (اراک قدیم) ساخته شده بود. این بنا به صورت دوازده ترکی متشکل از سه طبقه جدا از هم تشکیل شده بود. دو طبقه بالای برج دارای تزئینات کاشی کاری و آجری بوده‌است. کف برج به صورت بیضی شکل ساده شده که قطر بزرگ آن ۱۲ متر و قطر کوپک آن ۸ متر بوده‌است. این برج به دلیل وجود تزئینات کاشی معقلی با طرح‌های لوزی شکل که در طوق آن وجود داشته‌است، در هنگام تابش آفتاب از دور درخشندگی خاصی داشت، بنابراین به برج شیشه معروف شد.[۱] این اثر با نام برج شیشه و عمارت ارگ قدیم در تاریخ ۱۰ خرداد ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۰۷۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۲]

خانه سپهدار نیز همزمان با برج و در نزدیکی آن احداث شد که باغ و فضای سبزی بزرگ و قابل توجه داشته‌است و دارای سرداب زیبایی بوده‌است که سقف آن با کاشی‌های گل و بوته، به صورت شمسه تزئین شده بوده و دارای طاقی دو پوسته بوده‌است.[۳]

تخریب بنا[ویرایش]

این بنا در سال ۱۳۳۴ خورشیدی با شماره ۱۰۷۶در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید، ولی در سال ۱۳۶۱ و بر خلاف قانون به همراه قسمتی از خانه سپهدار و عمارت نظمیه قدیم شهر اراک تخریب شد.

نمای یادبود[ویرایش]

هم اکنون برای یادبود، نمادی از برج در ابعاد کوچک‌تر در جنب میدان سرداران شهر اراک ساخته شده‌است.[۴] در تاریخ۳۱/۱/۹۰ در جلسه مشترک شورای شهر اراک، اداه کل میراث فرهنگی استان مرکزی و شهرداری اراک مقرر شد بر اساس شواهد و عکس‌ها این برج در محل قدیمی خود بازسازی شود.[۵]

هفته نامه برج شیشه[ویرایش]

در سال 93 یکی از نشریات استان مرکزی بنام هفته نامه برج شیشه با مدیر مسئولی آرش عبدی شروع به انتشار کرد ، مدیر مسئول این نشریه اعلام کرد دلیل نام گذاری این نشریه زنده نگه داشتن فرهنگ و تاریخ اراک است

منابع[ویرایش]

  1. محمد رحم دل، قاسم کاظمی دهقی (۱۳۸۳). سیمای میراث فرهنگی استان مرکزی. تهران: تولیدات فرهنگی سازمان میراث فرهنگی کشور. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۴۳۸-۹۷-۱.
  2. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ اکتبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۱-۰۵-۱۹.
  3. داود نعیمی (۱۳۸۵)، «فصل سوم: دیدنی‌های باستانی و دینی»، افتخارآفرینان استان مرکزی، کومه، ص. ۷۷، شابک ۹۶۴-۲۵۹۸-۰۹-۴
  4. نماد تاریخی برج شیشه اراک | خبرگزاری ایرنا
  5. شورای اسلامی شهر اراک

پیوند به بیرون[ویرایش]