مودو چانیو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دامنه و نفوذ امپراتوری شیونگ نو در مغولستان[۱] تحت فرمانروایی اغوزخان در آغاز حکومتش.

مودو چانیو یا مائودان یا اغوزخان (به چینی: 冒頓單于)(زاده ۲۳۴ پ. م _ مرگ در ۱۷۴ پ. م در مغولستان کنونی[۱]) بنیادگذار امپراتوری هون‌های آسیایی در سال ۲۰۹ پیش از میلاد چهارمین امپراتور شناخته شده بود. وی پس از اینکه پدرش را در سال ۲۰۹ پیش از میلاد به قتل رساند، امپراتوری شیونگ نو را در مغولستان امروزی بنیان نهاد.[۱] وی از سال ۲۰۹ تا ۱۷۴ پیش از میلاد بر قلمرو خودش فرمانروایی کرد.[۲]

مودو چانیو تحت فرمانروایی پدرش تئومه‌ن از فرماندهان نظامی قبایل هون بود.نام مائودان (مودو چانیو) با اغوز خان ، همواره در پیونده بوده است بعنوان نیای اساطیری مردمان ترک تبار که دلیل برای این امر شباهت چشمگیر زندگی نامه اغوز خان در منابع پارسی و ترکی چون رشیدالدین فضل‌الله همدانی و حسینی اصفهانی و ابوالغازی بهادرخان با زندگی نامه مائودان در منابع چینی می باشد (ستیزه میان پدر و پسر و قتل پدر و مسیر و توالی ها و پیروزی ها و غیره) که نخستین بار توسط نیکیتا یاکولویچ بیچورین مورد اشاره واقع شد .[۳][۴]


اصالت و به قدرت رسیدن[ویرایش]

بر پایه کتاب سیما چیان، مودو یک کودک با استعداد بود ولی پدرش تومان می‌خواست یکی از فرزندان یکی دیگر از همسرانش را به موفقیت برساند. برای نابودی مودو، پدر وی را به عنوان گروگان به یوئه‌ژی فرستاد و سپس به یوئه‌ژی حمله کرد به امید آنکه آنان مودو را به عنوان مجازات بکشند. مودو توانست از این سرنوشت بگریزد و با دزدیدن یک اسب سریع به هیونگ نو بازگردد. جایی که وی به عنوان یک قهرمان به آن بازگشت. به پاداش این عمل بی باکانه، پدرش وی را به فرماندهی ده هزار سوار گمارد.[۵]

به دلیل نامداری‌اش که از بی‌باکی اش بدست آمده بود، وی اقدام به جمع‌آوری یکسری از سپاهیان بسیار وفادار به خود کرد. برای اطمینان از وفاداری آنان، وی دستور داد که آنان به سوی اسب مورد علاقه مودو تیراندازی کنند و کسانی که سرباز زدند اعدام شدند. سپس دستور داد به سوی یکی از همسران مورد علاقه‌اش شلیک کنند و دوباره کسانی که تردید از خود نشان دادند اعدام شدند. در پایان زمانی که وی از وفاداری باقی‌مانده نیروهای خود مطمئن شد دستور داد به سوی پدرش شلیک کنند، اینبار هیچ‌یک از سربازان تردیدی از خود نشان ندادند و به این ترتیب وی پدر خود را به قتل رساند و خود را شانیوی هیونگ نو نامید.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Di Cosmo, Nicola (2002). Ancient China and its Enemies: The Rise of Nomadic Power in East Asian History. Cambridge University Press. ISBN 0-521-77064-5. 
  2. Bambooweb Dictionary: Huns
  3. Bichurin N.Ya., "Compilation of reports on peoples inhabiting Central Asia in ancient times", vol. 1, Sankt Petersburg, 1851, pp. 56–57
  4. Taskin V.S., "Materials on history of Sünnu", transl.,1968, Vol. 1, p.129
  5. Barfield, Thomas (1989). The Perilous Frontier. Cambridge, MA: Basil Blackwell. ISBN 1-55786-043-2. 

Wikipedia contributors, "Modu Chanyu," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Modu_Chanyu&oldid=293660425 (accessed June 1, 2009).