پرش به محتوا

مرگ محمد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از درگذشت محمد)
رحلت محمد بن عبداللّه
تاریخسال ۶۳۲ یا بعد از سال ۶۳۴ میلادی
به اعتقاد مسلمانان: ۲ یا ۱۲ ربیع‌الاول ۱۱ ق. سال ۱۱ هجری
محلمدینه، حجاز (عربستان سعودی کنونی) (بر اساس سیره‌ها)
نتیجهدرگیری‌های جانشینی محمد

دربارهٔ تاریخ رحلت پیامبر اسلام اتفاق نظری وجود ندارد. منابع اسلامی از زمان سیره ابن‌اسحاق در میانه‌های قرن هشتم، سال ۶۳۲ میلادی را به عنوان سالِ رحلت محمدمدینه به عنوان محل درگذشت او) گزارش کرده‌اند، اگرچه دربارهٔ روز دقیق آن نظرات مختلفی دارند.[۱] برخلاف آن‌ها، حداقل یازده منبع غیراسلامی از قرن اول هجری وجود دارد که از محمد به عنوان فرمانده سپاه اسلام در حمله به سرزمین مقدس (اورشلیم و منطقهٔ فلسطین) و گاه دیگر مناطق خاور نزدیک نام برده‌اند.[۲] این حملات به گفته منابع اسلامی از سال ۶۳۴ میلادی آغاز شده‌است.[۳]

در شیوه مرگ محمد -که آیا او به مرگ طبیعی مرده یا کشته شده- اختلافاتی وجود دارد. ابن سعد می‌گوید در روایتی آمده است: «محمد مسموم درگذشت و شصت و سه ساله بود. این قول ابن عبده است.»[۴]

شیخ مفید می‌گوید: او در مدینه روز دوشنبه دو شب باقیمانده از ماه صفر در سال دهم هجری درگذشت درحالیکه شصت و سه سال داشت.[۵] علامه حلی مرگ او را به وسیله سم ذکر می‌کند.[۶]

در بین راویان و مورخان دربارهٔ تاریخ دقیق درگذشت او اختلاف نظر وجود دارد اما همهٔ مورخان اتفاق نظر دارند که مرگ محمد در روز دوشنبه بود. همچنین از بین روایت‌های مختلفی که نقل شده، تاریخ‌های ۲۸ صفر، ۱ ربیع‌الاول، ۲ ربیع‌الاول و ۱۲ ربیع‌الاول از بقیهٔ روایت‌ها مشهورتر است که از میان این موارد، علمای شیعه بر تاریخ ۲۸ صفر و علمای اهل سنت بر تاریخ ۱۲ ربیع‌الاول توافق بیشتری دارند. با این حال پژوهش‌های علمی نشان می‌دهد که هیچ‌کدام از این دو نمی‌توانند در روز دوشنبه باشند و تاریخ صحیح که با مشخصات رویدادهای منتهی به این روز مطابقت داشته باشد، ۲ ربیع‌الاول است.[۷][۸][۹]

تنها منبع دست اول که ۲۸ صفر را روز درگذشت محمد یاد کرده، الارشاد از شیخ مفید است که آن هم به هیچ مرجعی استناد نکرده‌است. محمدهادی یوسفی غروی معتقد است که ۲۸ صفر، روز شدت یافتن بیماری محمد بوده و روز درگذشت نیست.[۱۰]

  1. Shoemaker, The Death of a Prophet, 104.
  2. Shoemaker, The Death of a Prophet, 18–19, passim..
  3. Sinai, The Qur'an: A Historical-Critical Introduction, 45.
  4. بن محمد علوی عمری، علی. المجدی فی انساب الطالبیین. ص. ص۶.
  5. المقنعه شیخ مفید ص۴۵۶ و منتهی المطلب حلی ج۲ص۸۸۷
  6. ۳-منتهی المطلب حلی ج۲ ص۸۸۷
  7. تاری، «تأملی در تاریخ وفات…»، تاریخ اسلام.
  8. شاهرودی، «نگاهی دیگر به تاریخ وفات…»، مقالات و بررسی‌ها.
  9. شبیری، «تحقیقی در روز وفات…»، تحقیقات اسلامی.
  10. یوسفی غروی، «تاریخ هجوم…»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، ۷.