حفاظت محیط زیست

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جنگل‌زدایی در جنوب مکزیک.

حفاظت محیط زیست به هرگونه عملیاتی که برای نگهداری محیط زیست یا جلوگیری از تخریب آن صورت می‌گیرد، گفته می‌شود.[۱] حفاظت محیط زیست، عملی است که از محیط طبیعی در سطح شخصی، سازمانی یا دولتی برای سلامتی محیط و انسان‌ها محافظت می‌کند. با توجه به رشد جمعیت و تکنولوژی، محیط بیوفیزیکی گاهی اوقات به طور دائم در حال نادیده گرفته شدن است. این موضوع باید به رسمیت شناخته شود و دولت‌ها باید شروع به ایجاد محدودیت‌هایی علیه فعالیت‌های تخریب محیط زیست بکنند. از سال ۱۹۶۰، جنبش‌های فعال زیست محیطی ایجاد شده‌اند که از مسایل مختلف زیست محیطی اطلاع دارند. هیچ توافقی در مورد میزان اثرات فعالیت‌های انسانی بر روی محیط زیست وجود ندارد و اقدامات حفاظتی گاه گاه مورد انتقاد قرار می‌گیرند.

موسسات علمی اکنون دوره‌های آموزشی را پیشنهاد می‌دهند، مثل مطالعات زیست محیطی، مدیریت محیط زیست و مهندسی محیط زیست، که تاریخچه و روش‌های حفاظت از محیط زیست را آموزش می‌دهند. حفاظت از محیط زیست احتیاج به توجه به فعالیت‌های مختلف انسانی دارد. تولید زباله، آلودگی هوا و از بین رفتن تنوع زیستی (ناشی از معرفی گونه‌های مهاجم و گونه‌های در حال انقراض) بعضی از موارد مرتبط با حفاظت محیط زیست هستند.

حفاظت از محیط زیست تحت تاثیر سه فاکتور در هم آمیخته است: قوانین زیست محیطی، اخلاق و آموزش و پرورش. هر کدام از این سه فاکتور نقشی را در تصمیمات زیست محیطی در سطح بین‌المللی و ارزش‌های رفتاری و شخصی در محیط زیست دارند. برای اینکه حفاظت از محیط زیست به واقعیت تبدیل شود، مهم است که جوامع هر کدام از این مناطق را باهم جمع کرده و تصمیمات زیست محیطی را اتخاذ کنند.

روش‌های حفاظت از محیط زیست[ویرایش]

موافقت نامه‌های زیست محیطی داوطلبانه[ویرایش]

در کشورهای صنعتی، موافقت نامه‌های زیست محیطی داوطلبانه اغلب یک پلت فرم را برای شرکت‌ها ارائه می‌دهند تا حرکت‌های فراتر از حداقل استانداردهای نظارتی را به رسمیت بشناسند و گسترش بهترین فعالیت‌های زیست محیطی را حمایت کنند. در کشورهای در حال توسعه، مثل آمریکای لاتین، این موافقت نامه‌ها معمولا بیشتر برای اصلاح سطح قابل توجهی از عدم رعایت‌های مقررات اجباری استفاده می‌شوند. چالش‌هایی در چگونگی ایجاد اطلاعات پایه این توافق نامه‌ها، اهداف، نظارت و گزارش‌ها وجود دارد. با توجه به مشکلات ذاتی در ارزیابی اثر بخشی، آنها اغلب مورد سوال قرار می‌گیرند و در واقع، ممکن است محیط زیست تحت تاثیر منفی قرار بگیرد.

روش اکوسیستم[ویرایش]

اکوسیستم به مدیریت منابع و اهداف حفاظت از محیط زیست، برای در نظر گرفتن روابط متقابل پیچیده کل اکوسیستم، در تصمیم گیری، به جای پاسخ به مسائل خاص و چالش‌ها نزدیک می‌شود. در حالت ایده آل، تصمیم گیری در سایه رویکردهای مشترک برای برنامه ریزی و تصمیم گیری که شامل طیف گسترده‌ای از سهامداران در سراسر دپارتمان‌های دولتی، همچنین نمایندگان صنعت، گروه‌ها و جوامع محیط زیستی است. این روش‌ها در حالت ایده آل، تبادل بهتر اطلاعات، توسعه استراتژی‌های متضاد با نتیجه و بهبود حفاظت محیط زیست منطقه‌ای می‌باشند.

نقشه تعهد پروتکل کیوتو ۲۰۱۰

توافق نامه‌های بین‌المللی زیست محیطی[ویرایش]

بسیاری از منابع زمینی آسیب پذیر هستند زیرا آنها تحت تاثیر فعالیت‌های بشری در بسیاری از کشورها هستند. در نتیجه، بیشتر تلاش‌های برای این است که توافق نامه‌ها را در کشورها گسترش دهند و دولت‌های متعدد برای جلوگیری از آسیب‌ها یا مدیریت فعالیت‌های بشری بر روی منابع محیطی آنها را امضا کنند. این توافق نامه‌ها می‌توانند شامل عوامل موثر بر روی آب و هوا، اقیانوس‌ها، رودخانه‌ها و آلودگی هوا باشند. این توافق نامه‌های بین‌المللی محیط زیستی وقتی از آنها پیروی نشود گاهی اوقات نیاز به مفاد حقوقی در اسناد حقوقی دارند، و در موارد دیگر، توافق در اصل یا برای استفاده به عنوان کدهای عملی هستند. این توافق نامه‌ها دارای سابقه طولانی با برخی از توافقنامه‌های چند ملیتی که پیش از این در ۱۹۱۰ در اروپا، امریکا و آفریقا بسته شده‌اند هستند. بعضی از این توافقنامه‌های چند ملیتی شناخته شده شامل:Kyoto Protoco، Vienna Convention on the Protection of the Ozone Layer، Rio Declaration on Environment and development می‌باشند.

دولت[ویرایش]

بحث در مورد حفاظت محیط زیست اغلب روی نقش دولت‌ها، مجلس و اجرای قانون تمرکز می‌کند. هر چند، در مفهوم گسترده، حفاظت محیط زیست وظیفه همه مردم است نه تنها دولت. بحث‌های مربوط به محیط زیست در حالت ایده آل شامل طیف گسترده‌ای از ذی نفعان شامل صنعت، گروه‌های بومی، گروه‌های محیطی و نمایندگان جامعه است. به تدریج، تصمیمات گرفته شده برای حفاظت محیط زیست شامل بازتاب این طیف گسترده از ذی نفعان هستند و در بیشتر کشورها مشترک می‌شوند. بسیاری از قوانین اساسی، حقوق اساسی را برای حفاظت از میحط زیست وضع می‌کنند و بسیاری از معاهدات بین‌المللی حق زندگی در محیط سالم را قائل هستند. همچنین، بسیاری از کشورها سازمان‌ها و آژانس‌های اختصاص داده شده به حفاظت از محیط زیست دارند. سازمان بین‌المللی حفاظت از محیط زیست به عنوان برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد وجود دارد. اگرچه حفاظت از محیط زیست تنها وظیفه آژانس‌های دولتی نیست بیشتر مردم می‌بینند که این آژانس‌ها اهمیت اولیه در ایجاد و حفظ استانداردهای اساسی حفاظت از محیط زیست و تعامل آن با مردم دارند.

تانزانیا[ویرایش]

گورخرها در دشت سرجنتی ساوانا، تانزانیا

تانزانیا یکی از بزرگترین تنوع زیستی را در کشورهای آفریقایی دارد. تقریبا ۴۰ درصد از زمین‌های آنجا در شبکه مناطق حفاظت شده شامل پارکهای بین‌المللی قرار دارند. نگرانی‌ها برای محیط طبیعی شامل صدمه به اکوسیستم و از بین رفتن زیستگاه ناشی از رشد جمعیت، گسترش کشاورزی برای امرار معاش، آلودگی، استخراج چوب و استفاده قابل توجه از چوب به عنوان سوخت می‌باشند.

تاریخچه حفاظت از محیط زیست[ویرایش]

حفاظت از محیط زیست در تانزانیا در طول اشغال آلمان از شرق آفریقا آغاز شد (۱۸۸۴-۱۹۱۹) _ قوانین استعماری برای حمایت از شکارها و جنگل ها تصویب شد، به موجب آن محدودیت بر فعالیت های سنتی بومی مانند شکار، جمع آوری هیزم و چرای گله گاو ها قرار داده شد. در سال ۱۹۴۸، Serengeti به طور رسمی به عنوان اولین پارک ملی برای گربه وحشی در شرق آفریقا تاسیس شد. از سال ۱۹۸۳، تلاش های گسترده برای مدیریت مسائل زیست محیطی در سطح ملی وجود دارد، که از طریق ایجاد شورای ملی مدیریت محیط زیست ( NEMC ) و توسعه اقدامات زیست محیطی انجام شده است.

حفاظت دولت[ویرایش]

بخش محیط زیست بدنه اصلی دولت در حفاظت محیط زیست است. این کار از طریق تدوین سیاست، هماهنگی و نظارت بر مسائل زیست محیطی، برنامه ریزی محیط زیست و سیست های پژوهش های زیست محیطی انجام می گیرد. شورای ملی مدیریت محیط زیست (NEMC) یک موسسه است که اولین قوانین مدیریت محیط زیست ملی در زمان تاسیسش در سال ۱۹۸۳ وضع کرد. این شورا در مشاوره به دولت ها و جوامع بین المللی در طیف وسیعی از مسائل زیست محیطی نقش دارد. NEMC هدفهای دنباله داری دارد: ارائه مشاوره فنی، هماهنگی فعالیت های فنی، توسعه دستورالعمل های اجرایی و روند آنها، نظارت و ارزیابی فعالیت هایی که برا محیط زیست موثرند، ترویج و کمک به اطلاعات زیست محیطی و ارتباطات و پیشرفت دانش علمی. سیاست های ملی محیط زیست در سال ۱۹۹۷ به عنوان یک چارچوب زیست محیطی در تانزانیا تصمیم گیری شدند. اهداف سیاست ها در لیست زیر وجود دارند:

  • اطمینان از استفاده پایدار و عادلانه منابع، بدون صدمه محیط زیست یا به خطر انداختن سلامت و ایمنی
  • پیشگیری و کنترل تخریب زمین، آب، گیاهان و هوا
  • حفظ و تقویت میراث طبیعی و انسان ساخت، شامل تنوع زیستی اکوسیستم های منحصر به فرد
  • بهبود وضعیت و بهره وری از مناطق تخریب شده
  • بالابردن سطح آگاهی و درک ارتباط بین محیط زیست و توسعه
  • ارتقاء مشارکت فرد و جامعه
  • ارتقاء همکاری های بین المللی

تانزانیا امضاکننده تعداد قابل توجهی از کنوانسیون های بین المللی شامل اعلامیه ریو برای توسعه و محیط زیست در سال ۱۹۹۲ و کنوانسیون تنوع زیستی در سال ۱۹۹۶ میباشد. قانون مدیریت محیط زیست، ۲۰۰۴، اولین قانون جامع و چهارچوب نهادی برای تصمیم گیری های مدیریتی زیست محیطی می باشد. ابزار های سیاسی که بخش هایی از عملکرد می باشند شامل : ارزیابی اثر شدید زیست محیطی، ارزیابی استراتژی های زیست محیطی و مالیات بر آلودگی صنایع خام و تولیدات. اثر این عملکردها در طول زمان مشخص می شوند که نگرانی ها در مورد اجرای آنها بر اساس این واقعیت که در تاریخچه آن، یک کمبود ظرفیت برای اجرای قوانین زیست محیطی و عدم وجود ابزار کار برای حفاظت از محیط زیست در این عمل وجود دارد.

ضرورت حفاظت از محیط زیست[ویرایش]

حفاظت از موجودات زنده، به دلایل زیر ضروریست[۲]:

منابع[ویرایش]

  1. «کلیه واژه‌های گروه مهندسی محیط زیست»(فارسی)‎. شرکت ملی صنایع پتروشیمی. بازبینی‌شده در ۱۳ خرداد ۱۳۸۸. 
  2. «حفاظت محیط زیست»(فارسی)‎. دانشنامهٔ رشد. بازبینی‌شده در ۱۳ خرداد ۱۳۸۸.