زبان جغتایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ترکی جغتایی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
زبان جغتایی
جغتای Jağatāy
منطقهآسیای مرکزی
دورهاز قرن ۱۵ تا اوایل قرن ۲۰
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۲chg
ایزو ۶۳۹-۳chg
فهرست زبان‌شناس
chg
گلاتولوگchag1247[۱]

زبان جغتایی یکی از زبان‌های ترکی منقرض‌شده است. این زبان، زبانی ادبی بوده و عضو خانوادهٔ زبان‌های آلتایی بوده‌است. جغتایی از دوران تیمور و پادشاهان تیموری تا اوایل قرن بیستم به عنوان زبان واسطه ادبی در آسیای مرکزی بوده است. امیر علیشیر جغتائی نوایی یکی از ادیبان و شاعران مشهور ادبیات جغتایی است. بابر، مؤسس سلسلهٔ گورکانی در هند، کتاب بابرنامهٔ خود را به زبان ترکی جغتایی نوشت.

جغتایی از جنبهٔ لغوی و قواعد زبان، از دیگر زبان‌های مهم جامعهٔ اسلامی به‌ویژه فارسی و عربی متأثر شده‌است. بسیاری از آثار شیوایی که در این زبان نوشته شده‌اند به عنوان ابزاری برای جلب توجه و تحسین ادیبان دوران بوده‌است. ترکی جغتایی یکی پیشرفته‌ترین زبان‌های ترکی میانه است که به‌خوبی ثبت شده‌است. زبان‌های ازبکی و اویغوری وارث و شیوهٔ مدرن این زبان محسوب می‌شود.

لغت‌نامهٔ سنگلاخ حدود شش هزار لغت ترکی را دربرمی‌گیرد که عمدتاً به زبان ترکی جغتایی است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Chagatai". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  2. بنگرید به: «دانشنامه آزاد».