ارشک یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ارشک یکم
'اشک یکم'
Pdc 24586.jpg
سکه‌نگاره‌ای از ارشک یکم
دوران ۲۵۰ تا ۲۴۷ پ. م. (۳ سال)
تاجگذاری ۲۴۷ پ. م
زادگاه ایران
مرگ ۲۴۷ پ. م.
محل مرگ باختر
پیش از تیرداد یکم
دودمان اشکانیان
پدر فریاپد

اشک یکم (سلطنت از ۲۵۰ پ. م. تا ۲۴۷ پ.م.) نام بنیان‌گذار شاهنشاهی ایرانی اشکانیان است. آریان مورخ یونانی‌نژاد رومی (زادهٔ ۸۶ میلادی)، آورده‌است که اشک یکم و برادرش تیرداد یکم، هر دو از تبار اردشیر دوم هخامنشی شاهنشاه ایران هستند.

اشک یکم پادشاه اشکانی سکایی‌تبار[نیازمند منبع] (در نوشتارهای آشوری:اشکوز=اشکاها، سکاها) بود از طایفهٔ آریایی پرنی[نیازمند منبع] و این طایفه هم از قوم داهای سکائی که در همسایگی گرگان سکنی داشت، به شمار می‌رفت.[نیازمند منبع] ارشک با طایفهٔ خود در وادی اترک میزیست[نیازمند منبع] و بعد از اینکه شنید دیودوت در باختر اعلان استقلال کرده و سکه به اسم خود زده یعنی از دولت سلوکی جدا شده، این شخص با طایفهٔ خود پرنی همدست شد و در سال ۲۵۶ پ. م. پرچم مخالفت با سلوکی‌ها بیفراشت و جنگهای متعدد با آنها نمود، در نتیجه غلبه یافت و دولت پارت را تأسیس کرد (۲۵۰ پ.م. بعضی ها هم ۲۴۹ پ.م. نوشته‌اند). پس از این فتح، عزیمت باختر نمود و با این مملکت که آن نیز مستقل شده بود، جنگ کرد. او در حین جنگ از دست نیزه‌دارش زخمی برداشت و بر اثر آن درگذشت (۲۴۷ پ.م.).

چون ارشک بانی سلطنت اشکانی بود، شاهان دیگر اشکانی او را تقدیس می‌کردند، چنان که به او لقب اپی فانس (به زبان یونانی به معنی نامی و پر افتخار) دادند و به یاد بود اینکه او سرسلسله حکومت اشکانی است، به اسم خود کلمه ارشک (اشک را یونانی‌ها «آرزاکس» نوشته‌اند که یونانی شده ارشک است) را افزودند (ارشک بعدها اشک شد). مورخین و تاریخدانان هم این نکته را رعایت کردند.

روی سکه به یونانی نوشنه شده: ΑΡΣΑΚ ارشک و دست راست نوشته‌ای آرامی است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]