نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نیروی قدس)
پرش به: ناوبری، جستجو
IRGC-Seal.svg
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ساختار سازمانی

ستاد مشترک
نیروی زمینی

نیروی هوافضا
نیروی دریایی
نیروی مقاومت بسیج
نیروی قدس

نیروها

درجه‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

تاریخچه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سرداران

فرماندهان


تجهیزات
تجهیزات سپاه
زیرشاخه‌ها
سازمان بسیج مستضعفین

سپاه ولی‌امر

نیروی قدس یا سپاه قدس نیروی ویژه و زیرشاخه‌ای از نیروهای پنج‌گانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ایران است که مسئولیت فعالیت‌های نظامی برون‌مرزی را دارد. این نیرو در جریان جنگ ایران و عراق تاسیس شد و هدف آن عملیات در خاک عراق بود.[۱][۲] برخی منابع نفرات این نیرو را ۲۰٬۰۰۰ تن تخمین زده‌اند.[۳] برخی تحلیل‌گران نیروی قدس را یکی از بهترین نیروهای ویژه در جهان دانسته‌اند.[۴] فرمانده کنونی این نیرو، سرلشکر (ژنرال) قاسم سلیمانی است.[۱][۵]

تاریخچه

نیروهای قدس در جنگ ایران و عراق به‌عنوان نیروی مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تشکیل شد[۱] و فعالیتش را با حمایت از کردها برای مقابله با صدام حسین در زمان جنگ ادامه داد. همچنین با حمایت از احمدشاه مسعود در جنگ شوروی در افغانستان و بعدها در مقابله با طالبان دامنه فعالیتش را گسترش داد. همچنین گزارش‌هایی از نیروهای قدس مبنی بر حمایت از مبارزان مسلمان بوسنیایی در جنگ یوگوسلاوی در دست است.[۶]

همچنین این نیرو در پوشش فعالیت‌های فرهنگی و هنری در خارج از ایران فعالیت‌های ایذایی و اطلاعاتی دارد و به ساخت فیلم‌های مستند ضد غربی در خارج از ایران می‌پردازد.[۷]

فرمانده سپاه قدس، سرلشکر قاسم سلیمانی می‌باشد. این سپاه نقش مهمی در جنگ ۸ ساله با رژیم بعث عراق داشت.[۸]

مأموریت

۸ منطقه عملیاتی سپاه قدس

مأموریت اصلی نیروی قدس، سازماندهی، پروراندن، تجهیزکردن و سرمایه‌گذاری بر جنبش‌های انقلابی اسلامی است. در ضمن نیروی قدس مسئولیت راهبرد سیاست‌های خارجی نظام را بر عهده دارد.[۹]

به گفته فریبرز صارمی، استاد دانشگاه و پژوهشگر روابط بین‌الملل مقیم آلمان، سپاه قدس نفوذ بسیار زیادی در عراق، لبنان، سوریه و خاورمیانه دارد. قاسم سلیمانی فرمانده آن، در صدد مبارزه با عربستان و ترکیه، و جلوگیری از کاهش قدرت شیعه در عراق است.[۱۰]

رایت روبین فرمانده نیروهای آمریکایی منطقه فعالیت این نیروها را به هشت دسته تقسیم می‌کند

تعداد نفرات

تعداد نفرات این نیرو مشخص نیست ولی تعدادی بر پایه حدس تعداد آنها را ۲۰۰۰ نفر با ۸۰۰ هسته مرکزی گزارش داده‌اند و تعدادی آنها را ۳۰۰۰ تا ۵۰،۰۰۰ نفر گزارش دادند.[۱۱][۱۲][۱۳]

توانایی

محمد عابدین مسئول مرکز مطالعات تروریسم در لندن، اعضای این گروه را افرادی باهوش و ماهر دانسته و همچنین آنها را خودمختار معرفی می‌کند که خودشان تصمیم گیرنده برای فعالیت‌های برون مرزی هستند.[۱۴]

اقدامات

انفجار مقر تفنگداران آمریکایی و فرانسوی در بیروت (لبنان) در ۲۱ اکتبر ۱۹۸۳ به سپاه قدس نسبت داده می‌شود. در این عملیات دو نفر از اعضای حزب‌الله لبنان دو کامیون با بار مواد منفجره‌ای در حدود ۵۴۰۰ کیلوگرم تی‌ان‌تی را به بلوک‌های ساختمان کوبیدند و انفجار بزرگی به وجود آوردند که در اثر آن بیش از ۲۸۶ نفر از نیروهای آمریکایی و فرانسوی کشته شدند. پس از این حوادث نیروهای آمریکا و فرانسه لبنان را ترک کردند و سربازان اسرائیلی نیز تا ماه ژوئن ۱۹۸۵، از بخش عمده خاک لبنان خارج شدند.[۱۵]

لوئیس فری، رئیس سابق اف‌بی‌آی که برای بررسی ترور ۲۵ ژوئن ۱۹۹۶ به عربستان سعودی اعزام شده بود، سپاه پاسداران و نیروی قدس را در این عملیات تروریستی دارای نقش دانسته است. در آن عملیات، انفجاری در برج‌های خوبر و در پایگاه نیروهای آمریکایی در شهر دهران عربستان رخ داد. مواد منفجره از لبنان با کامیونی از نوع تانکر انتقال گاز قاچاق شده بود و حاوی ده‌هزار کیلوگرم TNT بود و ۱۹ سرباز آمریکایی کشته شده و حدود ۴۰۰نفر مجروح شدند. به گفته لوئیس فری، «در سال ۱۹۹۷ ولیعهدوقت عربستان، امیر عبدالله، در حاشیه اجلاس سران کشورهای اسلامی دراسلام‌آباد، خطاب به هاشمی رفسنجانی گفته بود: «ما می‌دانیم شما عملیات خوبر راانجام دادید.» رفسنجانی در پاسخ اصرار داشته که خودش شخصاً درگیر این کار نبوده و با اشاره به ایت الله خامنه‌ای گفته است: «او این کار را کرده است.»[۱۶]

به گفته فریبرز صارمی، استاد دانشگاه و پژوهشگر روابط بین‌الملل مقیم آلمان، «در سال‌های گذشته هزاران نفر از واحد قدس و سپاه پاسداران در عراق فعال بودند، به‌ویژه از شیعه‌های عراق حمایت کردند. در سال ۲۰۰۸ موقعی که مبارزه آمریکا با مقتدی صدر خیلی بالا گرفت، قاسم سلیمانی این تنش را تاحدی کاهش داد.»[۱۷]

به گزارش روزنامه الشرق الاوسط به نقل از یک مقام ارشد امنیتی عراقی، سپاه قدس مسئول جنایت النخیب که ۳۰ عراقی زایر که از سوریه بازمی‌گشتند کسته شدند، بوده است. نیروهای امنیتی عراقی هدف این ترور را ایجاد تفرقه و فتنه طایفه‌ای در عراق ارزیابی کرده‌اند. این مقام امنیتی عراقی معتقد بود «نیروی قدس به شدت به‌دنبال کنترل جاده بین عراق و سوریه است و مسئولیت این نیرو گماردن نیروهای نظامی و امنیتی در حد فاصل این جاده است تا بر تمامی مناطق سنی‌نشین خصوصاً در فرمانداری الانبار تسلط کامل داشته باشد. و نیروی قدس به‌دنبال ایجاد جای پایی در بین مرز عراق و عربستان سعودی هستند و چندین‌بار تلاش‌هایی برای کنترل آن انجام داده‌اند.»[۱۸][۱۹]

در هنگام خیزش مردم کشورهای عربی، این نیرو به حمایت از گروه‌های شیعه و دخالت در امور داخلی برخی کشورها متهم شد.[۲۰]

روزنامه الشرق الاوسط به نقل از یک مقام ارشد امنیتی عراقی می‌نویسد سپاه قدس در تمامی زمینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی و به‌ویژه در منطقه حفاظت شده سبز بغداد (که سفارتخانه‌های غربی و عربی و ادارات و خانه‌های مقامات دولتی و اعضای پارلمان عراق در آن قرار دارد) نفوذ دارد. به گفته او «اعضای سپاه پاسداران به درون منطقه سبز با پوشش محافظ فیزیکی مقامات دولتی و سیاستمداران عراقی که اکثراً از طرفداران احزاب شیعه عراقی هستند، نفوذ کرده‌اند.» او معتقد است عراقی‌های شیعه در سپاه قدس استخدام شده و آموزش دیده‌اند. سپاه قدس در تمامی بخش‌های عراق پراکنده هستند و نفوذ دارند، و حتی به مناطق کردنشین با تاسیس شرکت‌های تجاری نفوذ کرده‌اند.[۲۱][۲۲]

تحریم

اتحادیه اروپا روز چهارشنبه آگوست ۲۰۱۱ - ۲ شهریور ۱۳۹۰ سپاه قدس، واحد برون مرزی سپاه پاسداران ایران را به اتهام ارائه کمک و پشتیبانی به حکومت بشار اسد برای سرکوب معترضان سوری مورد تحریم قرار داد. .[۲۳][۲۴] و نام قاسم سلیمانی و حسن چیذری در فهرست تحریم قرار گرفت.[۲۵]

پانویس

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «تحریم دو فرمانده سپاه قدس به دلیل سرکوب معترضان سوری»(فارسی)‎. رادیوفردا، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  2. علی جواهری;به نقل از فرنس پرس. «مقامات ایران از فعالیت‌های سپاه قدس باخبرند». روزآنلاین، ۱۷ تیر ۱۳۸۶. 
  3. منبع آورده شده در ویکی‌پدیای انگلیسی:
    * Anthony Cordesman and Martin Kleiber, Iran's Assymetric Warfighting Capablities. Washington, DC: Center for Strategic and International Affairs. 2007, quoted in Wright, Robin, Dreams and Shadows: the Future of the Middle East, Penguin Press, 2008, p.3۳۳
  4. Daragahi, Borzou and Spiegel, Peter. «Iran's elite and mysterious fighters», Los Angeles Times, February 15, 2007. Retrieved February 15, 2۰۰۷.

  5. اتهام زنی واشنگتن پست به سردار قاسم سلیمانی، فردا نیوز
  6. مایکل هرش؛ بابک دهقان‌پیشه;مارک هوسنبال. «The New Enemy»(انگلیسی)‎. نیوزویک، ۱۵ فوریه ۲۰۰۷. بازبینی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۰۷. 
  7. عراق در چنگال ژنرال وحشت
  8. عراق در چنگال ژنرال وحشت
  9. ویکی‌پدیای انگلیسی
  10. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای
  11. Daragahi, Borzou and Spiegel, Peter. «Irans elite and mysterious fighters», Los Angeles Times, February 15, 2007. Retrieved February 15, 2007.
  12. «Experts: Iran's Quds Force Deeply Enmeshed in Iraq», Fox News, February 15, 2۰07. Retrieved February 15, 2۰۰7.
  13. Shane, Scott. «Iranian Force, Focus of U.S. , Still a Mystery», The New York Times, February 17, 2۰۰7. Retrieved February 17, 2۰۰7.
  14. [۱]"Iran: Expert Discusses Iran's Quds Force And U.S. Charges Concerning Iraq", RFE/RL correspondent Golnaz Esfandiari interview with Mahan Abedin, Web site of Radio Free Europe/Radio Liberty, February 16, 2007, accessed October 17, 2007
  15. عراق در چنگال ژنرال وحشت
  16. عراق در چنگال ژنرال وحشت
  17. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای
  18. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای
  19. الکشف عن وجود عناصر من فیلق القدس فی المنطقة الخضراء الشرق الأوسط
  20. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای
  21. عراق در چنگال ژنرال وحشت
  22. الکشف عن وجود عناصر من فیلق القدس فی المنطقة الخضراء الشرق الأوسط
  23. ایرانیان مقیم انگلستان
  24. اتحادیه اروپا سپاه قدس را در ارتباط با سرکوب معترضان سوری تحریم کرد
  25. ژنرال بدون سایه خامنه‌ای

جستارهای وابسته

منابع


پیوند به بیرون