متناقضنما
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع برطبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
متناقضنما آوردن دو واژه یا دو معنی که به ظاهر متناقض و متضاد به نظر میرسند، در کلام، به گونهای که آفریننده زیبایی باشد، از آرایههای ادبی قرار میگیرد. تناقض معادل پارادوکس است که در فارسی به بیان نقیضی یا متناقضنما یا ناسازنما[۱] نیز آمده است.
زیبایی تناقض در این است که ترکیب سخن به گونهای باشد که تناقض منطقی آن از قدرت اقناع ذهنی و زیبایی آن نکاهد. نقطه اوج تناقض را در اشعار سبک هندی، به ویژه اشعار بیدل دهلوی و صائب تبریزی دانستهاند. ترکیبهایی چون «لباس عریانی»، «فریاد خاموشی» و یا «شرم سرافرازی» در اشعار بیدل بسیار دیده میشود. و این نمونهای از بیدل:
| فلک در خاک میغلطید از شرم سرافرازی | اگر میدید معراج ز پا افتادن ما را |
«بحر آتش» نوعی پارادوکس است.
[ویرایش] پانویس
- ↑ در فرهنگ علوم انسانی داربوش آشوری ناسازنما آمده است.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||
