لغتنامه دهخدا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
لغتنامهٔ بزرگ دهخدا که در ۱۶ جلد به چاپ رسیده است[۱] شامل شرح و معنی واژگان آثار ادبی و تاریخی زبان فارسی است. این لغتنامه، بزرگترین و مهمترین اثر دهخدا است، که بیش از ۴۰ سال از عمر او، صرف آن شد. لغتنامه دهخدا، معانی، تفاسیر، و شروح تاریخی بسیاری از واژههای عربی را نیز داراست.
لغتنامه بزرگ دهخدا شامل بخش بزرگی از واژگان ادبی زبان فارسی، با معنای دقیق، و اشعار و اطلاعاتی دربارهٔ آنهاست. با این وجود، این لغتنامه فاقد بخش اعظم واژگان علمی و صنعتی فارسی است که بیشتر در دهههای پس از تألیف این لغتنامه به حوزه زبان فارسی وارد شدند. این کتاب اکنون در ۲۶٬۴۷۵ صفحهٔ سه ستونی، به قطع رحلی، با تعداد شش هزار دوره، در دسترس علاقهمندان است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] محتویات
حدود نیمی از کتاب را لغات با معنی و شاهد و نیم دیگر آن اعلام تاریخی و جغرافیایی است. این اثر حاوی کلیه لغات فرهنگهای خطی و چاپی فارسی و عربی است و در نقل آنها بسیاری از غلطهای گذشتگان تصحیح شده است و بسیاری از لغات ترکی، مغولی، هندی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی و دیگر زبانهای متداول در زبان فارسی نیز در این فرهنگ آمده است. برای صحیح خواندهشدن لغات در جلوی هر کلمه حروف حرکتدار به کار رفته است. علاوه بر این مزایا، یک دوره مفصل دستور زبان فارسی نیز در لغتنامه آمده است.
[ویرایش] انتشار
چاپ لغتنامه نخست در سال ۱۳۱۹ در چاپخانه بانک ملی آغاز و یک جلد آن در ۴۸۶ صفحه به چاپ رسید و مدتی متوقف شد، سپس مجلس شورای ملی عهده دار چاپ لغتنامه بود و چون لغتنامه به دانشگاه تهران منتقل شد، چاپخانه دانشگاه به تنهایی عهدهدار چاپ شد که هم اکنون هم ادامه دارد.
محل فعلی دفتر لغت نامه در شمیران جنب باغ فردوس مستقر است و این مؤسسه توانسته لغت نامه دهخدا را در ۲۲۲ جزوه شامل حدود بیست و هفت هزار صفحه چاپ و در اختیار علاقه مندان قرار دهد.
[ویرایش] پانویسها
[ویرایش] منابع
- بهمن، مهناز، علیاکبر دهخدا، تهران: موسسه فرهنگی مدرسه برهان، ۱۳۸۲.
- مرادی کوچی، شهناز، معرفی و شناخت دهخدا، تهران: قطره، ۱۳۸۱.
| مهمترین فرهنگهای واژگان فارسی |  |
|---|---|
|
اداةالفضلا | ارمغان آصفی | اصطلاحات شعرا | آصفاللغات | انجمنآرا | بحرالفضایل فی منافعالافاضل | بحر عجم | برهان جامع | برهان قاطع | تحفةالسعاده | تسهیلاللغات | تفاسیر فی لغةالفرس | جمعالجوامع | چهار عنصر دانش | رساله ابوحفض سغدی | زبدةالفواید | سراجاللغات | شرفنامه | شمس الغات | صحاحالفرس | غیاثاللغات | فتحالکتاب | فخر قواس | فرهنگ آریانپور | فرهنگ آنندراج | فرهنگ تحفةالاحباب | فرهنگ جهانگیری | فرهنگ حییم | فرهنگ رشیدی | فرهنگ سخن | فرهنگ شیرخانی | فرهنگ عمید | فرهنگ معین | فرهنگ میرزا ابراهیم | فرهنگ ناظم الاطبا | فرهنگ نظام | فرهنگ نوبهار | فرهنگ وفایی | قسطاساللغه | کشفاللغات | لغت فرس | لغتنامه دهخدا | مجمعالفرس | مجمعاللغات | محموداللغات | مدارالافاضل | معیار جمالی | مفتاحالفضلا | مویدالفضلا | نقش بدیع | هفت قلزم |
