ممقان

ممقان
کشور	ایران
استان	آذربایجان شرقی
شهرستان	آذرشهر
بخش	ممقان
نام(های) دیگر	ماماغان
سال شهرشدن	۱۳1۴ خورشیدی
مردم
جمعیت	۱۲۶۰۰ نفر
زبان‌ گفتاری	ترکی آذربایجانی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱۳۶۴ متر
اطلاعات شهری
ره‌آورد	سویا و نخودچی
پیش‌شماره تلفنی	۰۴۱۲
وبگاه	www.mamaghancity.ir (سایت رسمی شهرداری ممقان)
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به ممقان نگين صنعت آذربايجان خوش آمديد
ممقان روی نقشه ایران °۴۶٫۰۰شرقی °۳۸٫۰۰شمالی / ۴۶٫۰۰;۳۸٫۰۰

ممقان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که یکی از بخش های شهرستان آذرشهر به شمار میرود. جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ خورشیدی بالغ بر ۱۲۶۰۰ نفر بوده‌است که از این جهت شانزدهمین شهر پرجمعیت استان محسوب می‌گردد. تاریخ بنیاد ممقان دقیقاً معلوم نیست؛ ولی قدمت زاویهٔ «باباجابر» -که قدیمی‌ترین اثر تاریخی این شهر محسوب می‌گردد- به سدهٔ هفتم هجری می‌رسد. از آثار تاریخی ممقان می‌توان به «آرامگاه پیرحیران»، «مسجد حاجی‌یعقوب» و «بیجووور» اشاره کرد. «آشاقی کوچه»، «امشج»، «یوخاری محله» و «مزیدلو» از مهم‌ترین محله‌های این شهر به‌شمار می‌روند.

مردم

هم‌اکنون بیش‌ترِ مردم ممقان به پخت و فراوری نخود مشغول هستند و جو، خربزه، زردآلو، گندم، نخودچی و هندوانه, گردو بادام و سایر محصولات کشاورزی از عمده‌ترین محصولات کشاورزی این شهر محسوب می‌شوند. همچنین «سوزن‌دوزی»، «جاروبافی» و «قالی‌بافی» نیز از مهم‌ترین صنایع دستی این شهر به شمار میروند. این شهر بعلت داشتن مردمانی تلاشگر به مردمی کاری و ثروتمند در منطقه مشهورند. اکثر مردم این شهر به شغل نخودپزی که قدمتی 50 ساله دارد مشغولند این صنعت در کل دنیا مختص شهر ممقان می باشد. با توجه به آمار بدست آمده در سالهای پیش 1300 کارگاه نخودپزی در ممقان مشغول فعالیتند.

مشاهیر و ستاره های شهر ممقان

شیخ عبداله مامقانی، شیخ محمدحسن مامقانی،ملایوسف مامقانی،آیت‌الله افتخاری مامقانی ،مرجان ممقانی (خزانه دار شرکتbban و موسس مجله ی لاس وگاس)،دکتر وفایی ممقانی(دندانپزشک و جراح شهر منچستر)،حمید ممقانی(فارغ التحصيل در مقطع کارشناسی ارشد (ام بی ای) از دانشگاه استنفورد آمريکاومدیر فروش ایرانسل ومدیرسابق مارکتینگ منطقه غرب کالیفرنیا شرکت اپل)،: پرفسور فرخ ممقانی(مدیر و سردبیر روزنامه business strategy و مدیر و تحلیلگر در دانشگاه جرج واشنگتن آمریکا)،میر هاشم سید احمدی ممقانی(مدیرکل فعلی گمرک کیش و ناظر قبلی گمرکات استان آذربایجان شرقی )،منصور جعفری ممقانی(خواننده و آهنگساز معروف مقیم آمریکا مشهور به منصور)،مدی ممقانی(تنیسور حرفه ای عضو تیم دانش آموزی کلارادو در کشور آمریکا)،کمال خان بابایی(مالک برنج کمال ملکی)،دکتر فرید ممقانی(استاد دانشگاه محقق و دانشمندی در امر سیستمهای بسیار پیشرفته الکترونیک و شبیه سازی یا سیمولوشن در کشور آمریکا)،جهانگیر استوار ممقاني(دیرعامل و صاحب چندین کارخانه در شهر لس انجلس ایالات متحده آمریکا)،محمد تقی نیرممقانی(شاعروعارف قرن 12 و 13 هجری)،علی ممقانی(مدیرعامل و صاحب شرکت Audio Reference در کشور آلمان و از بزرگترین فروشندگان سیستمهای صوتی در آلمان)،محمود ریحانی(موسس شرکت چای محمود)،عبداله ریحانی ممقاني(سهام دار بزرگ پارس جنوبی،بزرگراه تبریز-تهران وایساکو)

اماکن مهم

از اماکن دیدنی ممقان می توان به پارک بزرگ ایرینجی (باران), دانشگاه تربیت معلم آذربایجان (شهید مدنی)، شهرک صنعتی شهید سلیمی ممقان (بزرگترین شهرک صنعتی شمالغرب ایران) ، مقبره پیرحیران،حمام تاریخی وروستای متروکه تورامین اشاره کرد.

دانشگاه ها

دانشگاه تربیت معلم(شهید مدنی) آذربایجان ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ممقان ، دانشکده سما ممقان ، دانشگاه پیام نور واحد ممقان ، دانشگاه علمی کاربردی ممقان

صنایع

این شهر به عنوان نگین صنعت آذربایجان شناخته می شود و صنایع بزرگی همچون ایران خودرو تبریز، ایران خودرو آذربایجان(ممقان)،شرکت بزرگ شیرین عسل،شرکت مهراصل،مادخودرو،گسترش فولاد(فولادگستر کوثر تبریز)،معدن دیاتومیت و شهرک بزرگ صنعتی شهید سلیمی ممقان(بزرگ ترین شهرک صنعتی شمال غرب ایران)در آن وجود دارد و همچنین ممقان سالانه چهل درصد نخودخام ایران را تبدیل به نخوچی کرده و با صادرات آن به کشورهای اروپایی،آمریکایی،خاورمیانه و حوزه خلیج فارس سالانه 500میلیون دلار ارز وارد ایران میکند.

وجه تسمیه

نقل‌قول‌های مختلفی دربارهٔ وجه تسمیهٔ ممقان ذکر شده‌است؛ از جمله این‌که نام واقعی این شهر «مامقان» و به‌معنای «شهر مادر غازان‌خان» بوده و بعدها به ممقان تغییر یافته‌است. عده‌ای نیز بر این عقیده‌اند که نام واقعی ممقان «مامغان» و به‌معنای «شهر مغان» بوده‌است. نقل‌قول دیگری حاکی از آن است که نام شهر در گذشته «مامگان» بوده و پس از یورش اعراب به «مامقان» و بعدها به ممقان تغییر پیدا کرده‌است. در بعضی اسناد آمده است که مغولها پس از حمله به این منطقه و مقاومت مردم این شهر، پس از فتح آن دستور دادند سینه زنان این شهر را بریدند و این مکان به سینه خونین معروف شد که با گذشت زمان تغییراتی در اسم آن صورت گرفته است.

منابع

• «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد» ‎(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
• اطلس جغرافیایی شهرهای ایران.
• لغت‌نامهٔ دهخدا.
• فرهنگ معین، فهرست اعلام.