قلاب‌دوزی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
یک دستمال سفره قلاب‌دوزی‌شدهٔ سوئدی.

قُلاب‌دوزی یکی از صنایع دستی رودوزی است.

پیشینه قلابدوزی در ایران به سال ۵۵۰ پیش از میلاد می‌رسد و باستان‌شناسان در منطقه لولان نمونه‌هایی از قلاب‌دوزی و ملیله‌دوزی یافته‌اند[۱].

قلاب دوزی به سه روش اجرا می‌شود: قلاب‌دوزی ساده، قلاب‌دوزی برجسته و قلاب‌دوزی معرق. قلاب‌دوزی معرق زیباتر و پرکارتر است؛ در این روش ماهوت رنگی را در شکل‌های موردنظر بریده و بر زمینه کار، روی گلبرگها و برگ‌ها قرار می‌دهند و دور آن‌ها را با کمک قلاب به پارچه زمینه متصل می‌کنند[۱].

قلاب مورد استفاده برای قلاب‌دوزی فلزی است و نوک آن برخلاف قلاب‌های معمولی انحنا ندارد و تیز است. یک بریدگی مورب نیز در ۵ میلی‌متری نوک قلاب وجود دارد. جَریده ابزار دیگر قلاب‌دوزی است و مانند گیره، یک قسمت از پارچه را در دهانه آن قرار می‌دهند و به کمک زانو آن را به هم فشار می‌دهند تا پارچه خارج شود. سپس سر نخ رنگی را گره می‌زنند و قلاب را از روی پارچه به درون فرو می‌کنند و گره را در شیار مورب قلاب گیر می‌دهند و قلاب را از پارچه بیرون می‌کشند. به این ترتیب از نخ یک نیم‌دایره درست می‌شود. این کار را آنقدر تکرار می‌کنند تا خطوط طرح به شکل زنجیروار دوخته شود[۱].

پارچه زمینه برای قلاب دوزی معمولا ماهوت مرغوب به رنگ‌های سیاه، آبی تیره، زرشکی، قرمز تند و قهوه‌ای است. جنس نخ‌ها نیز ابریشم طبیعی و تابیده در رنگ‌های مختلف است.
از کارهای قلابدوزی برای رومیزی، رویه کرسی، جاقرآنی و … استفاده می‌شود[۱].


[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ماهنامه سفر، «رشته‌های صنایع دستی در یک نگاه»، شماره۱۳، سال شانزدهم، دوره جدید، دی ۱۳۸۶، ص.۴۲.


صنایع دستی
ابریشم‌دوزی | آجیده‌دوزی | بافتنی | بردری‌دوزی | بلورسازی | بیلیش‌دوزی | پارچه‌بافی | پتوبافی | پشتی‌دوزی | پلاس | پوستین‌دوزی | تذهیب | ترمه‌دوزی | تکه‌دوزی | توربافی | جاجیم‌بافی | جوال | جوراب پشمی | چاپ کلاقه‌ای (باتیک) | چارق‌دوزی | چرم‌سازی | چشمه‌دوزی | چنته‌بافی | چهل‌تکه | چوقا | چیت‌بافی | چیدمان | چیغ‌بافی | حاشیه‌دوزی | حصیربافی | حکاکی | خاتم‌کاری | خامه‌دوزی | خراطی | خورجین‌بافی | خیاطی | داغ کردن چوب | ده‌یک‌دوزی | دوتارسازی | رفوگری | رنگرزی | رودوزی | ریسندگی | زیلوبافی | زین‌سازی | زیورآلات | سبدبافی | سرامیک | سرپرده | سرمه‌دوزی | سفالگری | سکمه‌دوزی | سوزن‌دوزی | شماره‌دوزی | شعربافی | شمدبافی | شیشه‌گری | صحافی | طلاسازی | عروسک‌سازی | فلزکاری | فیروزه‌تراشی | قارچین | قلاب‌دوزی | قلمکارسازی | قلم‌زنی | قیطان‌دوزی | کابینت‌سازی | کاشی‌سازی | کپوبافی | کلاژ | کنده‌کاری | گبه‌بافی | گلابتون‌دوزی | گل‌دوزی | گلیم‌بافی | گلیچ‌بافی | گلیمچه | لحاف‌دوزی | لوست | مفرش‌بافی | مرصع‌سازی | مرواربافی | مسگری | معرق‌کاری | ملیله‌دوزی | ملیله‌کاری | منبت‌کاری | منجوق‌دوزی | منگوله‌سازی | میناکاری | مینیاتور | نازک‌کاری | نجاری | نقره‌سازی | نقشه‌کشی قالی | نمدمالی | نواربافی | ویترای | ورنی‌بافی
فهرست صنایع دستی ایران