رضا ارحام صدر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رضا ارحام صدر
ArhamSadr 2.jpg
رضا ارحام صدر
زمینه فعالیت بازیگر سینما و تئاتر
تولد ۱۲ اردیبهشت ۱۳۰۲
اصفهان، ایران
والدین محمد تقی
مرگ ۲۴ آذر ۱۳۸۷
اصفهان
محل زندگی اصفهان
مدفن باغ رضوان، اصفهان
ملیت ایرانی
سال‌های فعالیت ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره

رضا ارحام صدر (زاده ۱۲ اردیبهشت ۱۳۰۲ در محله پاقلعه اصفهان، مرگ در ۲۴ آذر ۱۳۸۷)، بنیانگذار مکتب کمدی انتقادی در تئاتر ایران بود که بعدها به مکتب تئاتر اصفهان نیز مشهور شد.

او فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۲۶ با بازی در تئاتر آغاز کرده وی موسس «گروه هنری ارحام صدر» در سال ۱۳۴۳ بوده‌است.

وی به «شکرپاره اصفهان» معروف بود. فیلم ویدیویی درسا که در سال ۱۳۸۴ توسط محسن دامادی ساخته شد، آخرین حضور او در جلوی دوربین بود.

زندگی[ویرایش]

ارحام صدر تحصیلات ابتدایی را در اصفهان گذراند و سپس وارد کالج انگلیسی این شهر شد. این کالج بعدها تبدیل به دبیرستان ادب گردید. پس از پایان تحصیلات فنی به خوزستان رفت و پس از یادگیری مهارت‌های فنی در آنجا مشغول به کار گردید. در آن زمان در شرایطی که خود را برای ادامه تحصیل در انگلستان آماده می‌کرد به دلیل بیماری مزمن مالاریا از ادامه فعالیت در خوزستان بازماند و به اصفهان مراجعت نمود و دیپلم بازرگانی را از دبیرستان ادب و دیپلم ادبی را از دبیرستان صارمیه دریافت نمود. وی در سال ۱۳۲۶ به استخدام بیمه ایران در آمد و به طور همزمان مدرک کارشناسی را در رشته فلسفه و امور تربیتی از دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان دریافت نمود.

وی برای اولین بار در دوران دبیرستان روی صحنه رفت. در جشن سالانه دبیرستان ادب معمولاً سه شب نمایش برای معلمان و والدین و بزرگان شهر اجرا می‌گردید ولی در زمان حضور ارحام صدر به دلیل استقبال از آن نمایش که رفیق ناجنس نام داشت، تا هفت شب بلیط فروخته شد.

در سال ۱۳۲۷ ناصر فرهمند اولین تئاتر حرفه‌ای را در اصفهان تاسیس نمود و از ارحام صدر برای همکاری دعوت نمود. این تئاتر در دروازه دولت اصفهان و ساختمانی که هم اکنون تبدیل به شهرداری شده‌است قرار داشت. تمام تلاش وی آن بود که نمایش کمدی از حالت فکاهی محض خارج و با انتقاد از مسائل سیاسی و اجتماعی بپردازد.

پس از مدتی با سرمایه‌گذاری علی صدری (پسر عموی ارحام صدر) گروه تئاتر سپاهان شکل گرفت ولیکن پس از مدتی ناصر فرهمند همراه گروهی از بازیگران از این گروه جدا شده گروه تئاتر اصفهان را شکل دادند. ارحام صدر به همراه نصرت‌الله وحدت در گروه سپاهان ماند و با افزوده شدن بازیگران زن به این مجموعه فعالیت گروه به اوج رسید.

پس از مدتی ارحام صدر از این گروه جدا شد و مدیران تئاتر سپاهان سعی کردند همایون و جهانگیر فروهر را جانشین وی نمایند. وی پس از مدتی گروه نمایشی ارحام را در محل سینما پارس (مولن روژ) واقع در محله ارامنه اصفهان (جلفا) پایه‌گذاری کرد.

شب‌نشینی در جهنم در سال ۱۳۳۶ اولین حضور ارحام صدر در سینما بود. روزی که مهدی میثاقیه برای تماشای نمایش وادنگ به اصفهان آمده بود نسخه‌ای از سناریو را از ارحام صدر گرفت که بعدها تبدیل به فیلم شب نشینی در جهنم گردید. در این فیلم ابتدا قرار بود ارحام صدر در نقش حاج جبار ظاهر شود ولی به دلیل ضعف هنر گریم در آن زمان، نقش نوکر حاج جبار را بر عهده گرفت. ارحام صدر در مجموع در هفده فیلم سینمایی و سه مجموعه تلویزیونی بازی کرد.

ساخت هتل عباسی توسط بیمه ایران در زمانی که ارحام صدر مدیر عامل بیمه ایران در استان اصفهان بود محقق شد. ارحام صدر در این باره می‌گوید: «من آن زمان مدیر بیمه ایران بودم، سرمایه ساخت این هتل سودی بود که بعد از مدتی در بیمه ایران جمع شده بود و قرار بود به مرکز منتقل شود اما من اعتقاد داشتم این پول مردم اصفهان است و بایستی صرف خود شهر شود.»

در باغ رضوان

بعد از انقلاب اسلامی، تئاتر در اصفهان تعطیل شد و پس از احیا تئاتر نیز ارحام صدر تا پایان عمر ممنوع‌التصویر بود و تنها در اواخر عمر از وی برای شرکت در سریال کوچه اقاقیا دعوت به عمل آمد که به دلیل بیماری آن را نپذیرفت.

وی تا پایان عمر در اصفهان زندگی کرد و در سال ۱۳۸۷ در اصفهان فوت کرد و در قطعه نام آوران باغ رضوان به خاک سپرده شد. وی می‌گوید روزی مقامات دولتی خواستند که مرا به فعالیت هنری در تهران وادار نمایند (از طریق انتقال محل خدمت در بیمه ایران) که در پاسخ شان گفتم:

هر موقع توانستید منارجنبان اصفهان را از کف ببرید و در لاله‌زار کار بگذارید ارحام راهم می‌توانید به آنجا ببرید

کارهای برجسته[ویرایش]

تئاتر[ویرایش]

  1. «وادنگ»
  2. «من میخوام»
  3. «مست»
  4. «دیوانه»
  5. «شب‌نشینی در جهنم»
  6. «اداره کاریکاتور سازی»

سینما[ویرایش]

سال نام سمت کارگردان
۱۳۸۳ مستند «شکرپاره» بازیگر غلامرضا مهیمن
۱۳۷۱ نصف جهان بازیگر مرتضی شاملی
۱۳۷۰ افسانه شهر لاجوردی بازیگر محمدعلی نجفی
۱۳۶۶ جعفرخان از فرنگ برگشته بازیگر علی حاتمی
۱۳۵۳ جوجه فُکلی بازیگر رضا صفایی
۱۳۵۲ اکبر دیلماج بازیگر خسرو پرویزی
۱۳۶۳ پریزاد بازیگر سیامک یاسمی
۱۳۵۲ کی دسته گل به آب داده؟ بازیگر نصرت‌الله وحدت
۱۳۵۱ لج و لجبازی بازیگر مهدی رئیس فیروز
۱۳۵۱ یک اصفهانی در نیویورک بازیگر شاءاله ناظریان
۱۳۵۰ مردان خشن بازیگر صابر رهبر
۱۳۴۶ جاده زرین سمرقند بازیگر ناصر ملک‌مطیعی
۱۳۴۵ داماد فراری بازیگر اسماعیل ریاحی
۱۳۴۴ زن و عروسک‌هایش بازیگر اسماعیل ریاحی
۱۳۴۲ ستاره‌ای چشمک زد بازیگر محسن بدیع
۱۳۴۰ علی واکسی بازیگر سردار ساگر
۱۳۳۵ شب‌نشینی در جهنم بازیگر موشق سروری
ساموئل خاچیکیان

تلویزیون[ویرایش]

سال نام سمت کارگردان توضیحات
۱۳۵۷ علاءالدین و چراغ جادو بازیگر پرویز نوری این سریال، در میان مردم به «جعفر جنی» معروف بود.[۱]
۱۳۵۵ تله‌تئاتر «وادنگ» بازیگر ناصر کوشان این نمایش تلویزیونی، از شبکه ۱ پخش شد.[۲]
۱۳۵۳ هزار و یک شب بازیگر پرویز نوری نویسنده: «پرویز دوایی»
این مجموعه، برخی از داستان‌های «هزار و یک شب» را به زبانی
طنز، به تصویر می‌کشید.[۳]
۱۳۵۲ خانواده حاج لطف‌الله بازیگر پرویز نوری نویسنده: «مهدی ممیزان»
یک تاجر فرش که با وجود ثروت هنگفت، آدمی بسیار تنگ نظر و
خسیس است، درگیر ماجراهای عجیبی می‌شود. افراد خانواده
برای تصاحب ثروت او، هربار ترفند تازه‌ای به کار می‌برند.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. «ارحام صدر، شکرپاره اصفهان: این منار از جایش نجنبید!». وبگاه پیک نت، ۸۴/۱/۱۲. بازبینی‌شده در ۹۲/۵/۲۸. 
  2. «کارنامه هنری «ناصر کوشان» در وبگاه «ایران تئاتر»». وبگاه ایران تئاتر، ۸۸/۳/۱۷. بازبینی‌شده در ۹۲/۵/۲۸. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ فرهنگ سریالهای تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]