جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اف-۱۶ فایتینگ فالکن)
پرش به: ناوبری، جستجو
اف-۱۶ فایتینگ فالکن
F-16 June 2008.jpg
نوع هواپیما جنگنده چندمنظوره
کشور سازنده  ایالات متحده آمریکا
شرکت سازنده جنرال داینامیکس، لاکهید مارتین
نخستین پرواز ۲ فوریه ۱۹۷۴
تاریخ رونمایی ۱۷ آگوست ۱۹۷۸
وضعیت کنونی فعال
بکارگیرنده(ها) نیروی هوایی ایالات متحده امریکا و ۲۵ کشور دیگر
تعداد ساخته‌شده بیش از ۴۵۰۰ فروند
بهای هر فروند اف-۱۶ای‌ و بی ۱۴/۶ میلیون دلار آمریکا (دلار سال ۱۹۹۸)، اف-۱۶سی‌ و دی ۱۸/۸ میلیون دلار آمریکا (دلار سال ۱۹۹۸)
مدل‌های دیگر اف-۱۶ ویستا، میتسوبیشی اف-۲

جنرال داینامیکس اف-۱۶ فایتینگ فالکن (به انگلیسی: General Dynamics F-16 Fighting Falcon)، به معنای شاهین مبارز، جت جنگنده تک‌موتوره چندمنظوره مافوق صوت است که شرکت جنرال داینامیکس به سفارش دولت ایالات متحده امریکا در دهه ۱۹۷۰ طراحی کرد. اولین پرواز این هواپیما در سال ۱۹۷۴ انجام شده و چهار سال بعد وارد فعالیت رسمی در ارتش آمریکا شد. از سال ۱۹۹۳ در پی فروش شرکت هواپیمایی جنرال داینامیکس به شرکت لاکهید این هواپیما در لاکهید مارتین تولید می‌شود. این هواپیما چندکارگی بالایی داشته و قابلیت اجرای ماموریت‌های مختلف هوابه‌هوا، هوابه‌زمین و شناسایی را دارد.

اف-۱۶ به عنوان یک جنگنده سبک و ساده و ارزان برای نیروی هوایی آمریکا طراحی شده که بتوان تعداد زیادی از آن را در اختیار داشته و از این طریق برتری هوایی را به دست‌ آورد. تاکنون بیش از ۴۵۰۰ فروند از این هواپیما تولید شده و آخرین خریدار آن نیز عراق است که ۱۸ فروند اف-۱۶ سفارش داده است.[۱] در مجموع ۲۵ کشور از این هواپیما استفاده می‌کنند و مدل‌هائی از آن در ژاپن و ترکیه هم تولید می‌شود. در سال ۲۰۰۹ در مجموع ۲۳۰۹ فروند اف-۱۶ در کشورهای مختلف دنیا عملیاتی بوده‌اند که این رقم بیشتر از هر هواپیمای جنگی دیگر است و به این معناست که ۱۵ درصد از کل هواپیماهای جنگی دنیا را اف-۱۶ها تشکیل می‌دهند.[۲]

اف-۱۶ در اصل به عنوان یک جنگنده برتری هوایی روزانه طراحی شد اما در عمل به یک جنگنده چندمنظوره تمام شرایط آب و هوایی تبدیل شد. در طول دوران تولید این هواپیما بهینه‌سازی‌های مداومی بر روی آن صورت گرفته است و مدل‌هایی با قابلیت‌های بالاتر تولید شده‌اند.

تاریخچه ساخت[ویرایش]

اف-۱۶ نیروی هوایی هلند در آسمان افغانستان
یک اف-۱۶ای نیروی هوایی اسرائیل که در عملیات اپرا برای نابودی راکتور اتمی عراق شرکت داشت

طی دهه ۱۹۶۰، نیروی هوایی و دریایی آمریکا دریافتند که به جنگندهای نیاز دارند که بتواند با موشکهای دقیق و پیشرفته، از پس ماموریتهای سخت برآید. آنها نیازمند جنگنده‌ای سریع، دارای میدان پروازی زیاد و مجهز به سیستم رادار بسیار قوی بودند. تا آن زمان این دو نیرو از جنگنده‌های جنرال داینمیکس اف-۱۱۱ و اف-۴ فانتوم برای ماموریتهای دوربرد و میانبرد خویش استفاده می‌کردند. تجربیات جنگ ویتنام به آنها نشان داد که نمی‌توانند با سیستم‌های موشکی قدیم چندان موفق باشند.[۳]

اف-۱۶ در ایران[ویرایش]

نیروی هوایی شاهنشاهی ایران در بین سالهای ۱۹۷۶ و ۱۹۷۷ سفارش خرید ۳۰۰ فروند از این جنگنده را به شرکت جنرال داینامیکس ابلاغ کرد که با موافقت طرف آمریکایی مراحل اولیه این معامله نیز انجام گرفت. ولی بعد از انقلاب ۱۳۵۷ ایران این درخواست سفارش را لغو کرد.[۴]

کاربران[ویرایش]

کاربران پیشین[ویرایش]

  •  ایتالیا - بین سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۲ نیروی هوایی ایتالیا ۳۰ فروند اف-۱۶آ و چهار فروند اف-۱۶بی (مدل تمرینی دوسرنشینه) را از آمریکا اجاره کرده بود..[۵]

مشخصات[ویرایش]

اف-۱۶ بلاک ۵۲+ نیروی هوایی پاکستان از تازه‌ترین مدل‌های اف-۱۶

مشخصات عمومی

  • خدمه: ۱ نفر
  • طول: ۱۵/۰۶ متر (49ft 5in)
  • پهنای بال: ۹٫۹۶ متر (32ft 8in)
  • ارتفاع: ۴٫۸۸ متر (16ft)
  • بال: مساحت ۲۷٫۸۷ مترمربع (300ft²)
  • وزن خالی: ۸٬۵۷۰ کیلوگرم (18,900lb)
  • وزن بارگیری: ۱۲٬۰۰۰ کیلوگرم (26,500lb)
  • بیشینه وزن برخاست: ۱۹٬۲۰۰ کیلوگرم (42,300lb

حد اکثر نیروی G قابل تحمل:9) عملکرد

  • سرعت بیشینه: ** در سطح دریا: ۱٫۲ ماخ (۱٬۴۷۰ کیلومتر بر ساعت)
    • در ارتفاع: +۲ ماخ (۲٬۴۱۰ کیلومتر بر ساعت)
    جنگ‌افزار
  • توپها: ۱×۲۰mm توپ گاتلینگ ام۶۱ ولکان با ۵۱۱ گلوله
  • جایگاه‌ها: ۲×موشک هوا به هوا در نوک بال، ۶×زیر بال، ۳×جایگاه زیر بدنه با حمل بار مفید ۷٬۷۰۰ کیلو

منابع[ویرایش]

  1. Lockheed Martin to deliver 4,500th F-16 fighter
  2. World Air Forces 2013 | Flightglobal Insight page 8
  3. ویکی‌پدیای انگلیسی
  4. Tony Holmes & Bruce Hales. “IRAN PHANTOM IIs”. In IRANIAN F-4 PHANTOM II UNITS IN COMBAT. Jim Laurier. 1st ed. OSPREY, 2003. ISBN 5-658-84176-1. 
  5. Shamim, Asif. "Italian F-16 'PEace Caesar' program comes to an end." F-16.net, 24 May 2012.