موشک ضدکشتی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موشک RGM-84 هارپون که در حال شلیک از لانچر Mk-16 است
موشک ضد کشتی اگزوسه

موشک ضد کشتی نوعی موشک هدایت شونده است که برای حمله به کشتی‌ها و قایق‌های بزرگ طراحی و ساخته شده است. بیشتر این موشکها قابلیت حرکت در سطح آب را دارند و از ترکیب سیستمهای هدایت فیزیکی و راداری استفاده می‌کنند. برخی از آها هم از هدایت گرمایاب برای تعقیب حرارتی که از کشتی‌ها منتشر می‌شود استفاده می‌کنند. همچنین امکان هدایت رادیویی موشک‌های ضد کشتی در طول مسیر هم وجود دارد.

نخستین موشک‌های ضد کشتی در آلمان نازی طراحی و ساخته شدند و از هدایت رادیویی استفاده می‌کردند. آنها سال ۱۹۴۳ در جبهه مدیترانه به موفقیت‌هایی دست یافتند و موفق به غرق کردن یا آسیب شدید به ۴۴ کشتی شدند.

این موشکها می‌توانند از جنگ افزارهای گوناگون شامل کشتی‌های جنگی، هواپیما، هلیکوپترها، حمل کننده‌های زمینی (مانند کامیون)، آتشبارهای مستقر در ساخل، و زیردریایی‌ها شلیک شوند.

تاریخچه[ویرایش]

این نوع موشک از جمله اولین موشکهای هدایت شونده کوتاه برد است که در جنگ جهانی دوم شرکت داشته‌اند. نیروی هوایی آلمان در حملاتی که با استفاده از بمب افکن انجام می‌شد از موشک‌های فریتز ایکس و هنشل برای حمله به کشتی‌های متفقین استفاده کرد و از این راه بسیاری از کشتی‌ها را غرق کرد و به بسیاری دیگر خسارات زیادی وارد نمود و تعداد زیادی ناو بزرگ پیش از اینکه متفقین اقداماتی برای مقابله انجام دهند غرق شد. بنابراین متفقین نیز این نوع جنگ افزارهای خود را تقویت کردند.

در دوران جنگ سرد جمهوری‌های اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی دریافت که نمی‌تواند در عرصه سطحی و کشتی‌ها و ناوهای هواپیمابر رقیب، حریف ناتو شود. بدین ترتیب مجبور به متمرکز شدن روی زیردریایی‌ها، مینها و موشکهای ضد کشتی شد. یکی از نتایج این تصمیم تولید موشکهای SS-N-2 Styx بود؛ اتحاد جماهیر شوروی در ادامه نیز برخی موشکهای ضد کشتی برای پرتاب از روی هواگردها طراحی کرد که از جمله آنها می‌توان به KS-1 Komet که اشاره کرد که توسط بمب افکن‌های توپولف-۹۵ و توپولف-۲۲ حمل می‌شود.

در سال ۱۹۶۷ در جنگ شش روزه ناوشکن ایلات متعلق به نیروی دریایی اسرائیل، توسط تعدادی موشک ضد کشتی استیکس که از قایق‌های موشک انداز کلاس کومار (ساخت شوروی) مصری پرتاب می‌شد غرق شد. این اولین بار بود که یک کشتی با موشک ضد کشتی شلیک شده از کشتی غرق می‌شد.

سال ۱۹۷۳ در نبرد لاذقیه در جریان جنگ یوم کیپور برای اولین بار قایق‌های موشک انداز به نبرد با یکدیگر پرداختند. در این جنگ نیروی دریایی اسرائیل بسیاری از کشتی‌های سوریه را بدون تحمل کمترین خسارت نابود کرد. اسرائیلی‌ها که برای دفاع در مقابل موشک‌های دشمن از پادکارهای الکترونیکی بهره می‌بردند پس از نابودی کشتی‌های سوری به نیروی دریایی مصر حمله برده و باز هم بدون هیچ خسارتی چندین شناور مصری را با موشک‌های ضد کشتی غرق کرده و برتری مطلق دریایی را برای خود تضمین کردند.

موشکهای ضد کشتی همچنین در جنگ فالکلند (جنگ بین آرژانتین و بریتانیا در سال ۱۹۸۲) هم استفاده شدند و موشک‌های فرانسوی اگزوسه خسارت فراوانی به نیروی دریای بریتانیا وارد کردند. در این جنگ ناوشکن ۴۸۲۰ تنی تایپ ۴۲ شفیلد نیروی دریایی بریتانیایی توسط موشک اگزوسه که از هواپیما پرتاب شده بود، خسارات فراوانی دید و کمی بعد غرق شد. همچنین کشتی باری Atlantic Conveyor توسط یک موشک اگزوسه هواپایه غرق شد. در این جنگ همچنین ناوشکن گلامورگان توسط مدل دریاپایه موشک اگزوسه که از روی یک یدک کش نصب شده بر روی ناوشکن کومودورو سگوی نیروی دریایی آرژانتین پرتاب شد، خسارات فراوانی دید اما توانست از غرق شدن جلوگیری کنند.

در ماه مه سال ۱۹۸۷ ناوچه موشک انداز یواس‌اس استارک متعلق به نیروی دریایی آمریکا توسط ۲ عدد موشک اگزوسه که از یک میراژ اف۱ عراقی پرتاب شده بود آسیب دید. این ناو آمریکایی آسیب دید ولی توانست خود را به بنادر بحرین برساند.

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Anti-ship missile»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۱ ژانویه ۲۰۰۹).