لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲
CF-1 flight test.jpg
یک اف-۳۵سی لایتنینگ ۲ با نشان سی‌اف۱ در حال انجام یک پرواز آزمایشی بر روی خلیج چساپیک
نوع هواپیما چندمنظوره-رادارگریز
کشور سازنده آمریکا، بریتانیا
شرکت سازنده لاکهید مارتین، آمریکا
نورثروپ گرومن، آمریکا
بی‌ای‌ئی سیستمز، بریتانیا
نخستین پرواز ۱۵ دسامبر ۲۰۰۶
تاریخ بکارگیری بعد از ۲۰۱۶
وضعیت کنونی تحت توسعه و تولید
بکارگیرنده(ها) ایالات متحده آمریکا. انگلستان
آغاز ساخت ۲۰۰۶ تا حال
تعداد ساخته‌شده 100 فروند[۱]
هزینهٔ پروژه 857 میلیارد دلار (۵۵ سال)[۲]
بهای هر فروند بدون در نظر گیری قیمت موتور در سفارش سال ۲۰۱۳
اف ۳۵ ای: ۹۸ میلیون دلار[۳]
اف ۳۵ بی: ۱۰۴ میلون دلار[۳]
اف ۳۵ سی: ۱۱۶ میلیون دلار[۳]
توسعه یافتهٔ لاکهید مارتین ایکس-۳۵

لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ (به انگلیسی: Lockheed Martin F-35 Lightning II) هواپیمای جنگنده عمود پرواز ساخت شرکت لاکهید مارتین و تحت کاربری نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا است.

مشخصات کلی[ویرایش]

یک فروند اف ۳۵ (۷ ژوئیه ۲۰۰۶)

می‌توان گفت که جدیدترین هواپیمای نظامی آمریکا، جنگنده مشترک عمودپرواز F-۳۵ JSF است که هم اکنون در حال طراحی و ساخت بوسیله شرکت لاکهید مارتین می‌باشد. این جنگنده طی یک برنامه مشترک توسط شرکت‌های نورث روپ گرومن، بی‌ای‌ئی سیستمز، پرات اند ویتنی و رولزرویس ساخته می‌شود.

یک فروند اف۳۵ در حال رهاسازی بمب

جنگنده JSF، جنگنده ایست چندمنظوره که برای عملیات هوا به زمین بهینه‌سازی شده و ماموریت هوا به هوا، اصولاً ماموریت ثانویه آن به شمار می‌آید. اگر به تصاویر این هواپیما دقت کنید، می‌بینید که این هواپیما تا حدود زیادی به جنگنده اف-۲۲ راپتور شباهت دارد و طرح کلی آن مشابه این هواپیما بوده و هم چنین تا حدود زیادی نیز از فناوری‌های مشترکی بهره می‌جویند.

این هواپیما، در پاسخ به نیاز به هواپیمایی که قابلیت پرواز عمودی را داشته باشد، در مرحله طراحی قرار گرفت، چرا که هواپیمایی که بتواند عمودی از زمین برخیزد، دارای فرسایش قطعات پایین‌تر و مهمتر از آن طول باند کمتر می‌باشد که آن را به وسیلهٔ بهینه‌ای برای برخاست از روی ناوهای هواپیمابر و همچنین فرود بر روی آنها تبدیل می‌کند. برای انجام این مهم، این هواپیمای پیشرفته تک موتوره، از سیستم وکتورد تراست یا کشش منحرف شده بهره می‌جوید، یعنی ابتداً همانند موتورهای توربوپراپ نیروی موتور ابتدا به یک جعبه دنده برای کاهش دور انتقال یافته سپس به یک فن یا پنکه عمود بر سطح زمین منتقل می‌شود. این پنکه نیروی مورد نیاز هواپیما را برای برخاستن تا یک ارتفاع مطمئن تامین کرده و پس از آن، به تدریج قدرت موتور بیشتر به سمت خروجی موتور متوجه شده و از قدرت لیفت فن کاسته می‌شود و هواپیما به جلو رانده می‌شود. در سیستم قدرت این هواپیما، برای برخاست، ابتدا دریچه‌ای زیر و بالای کابین خلبان باز شده و از آن جا لیفت فن هوا را با سرعت زیاد از بالا به سمت پایین پمپاژ می‌کند. همزمان با این کار، خروجی انتهایی موتور نیز به سمت پایین برگشته و نیروی تراست رو به پایین تولید می‌کند. این دو محل تولید نیرو، بالانس هواپیما یا تعادل آن را نیز بر قرار می‌سازند.

این هواپیما، بسته به موتوری که روی آن نصب می‌گردد، دارای بردی برابر ۱۲۰۰ هزار کیلومتر و حداکثر سرعتی معادل ۱٫۶ ماخ معادل ۱۹۳۰ کیلومتر بر ساعت خواهد بود. این هواپیما، قادر است با بیشینه وزنی حدود ۲۲ تن عملیات برخاست یا تیک آف را انجام دهد. البته در گونه دریایی یا ناونشین این هواپیما، که مدل B یا C می‌تواند باشد، تغییراتی برای توانایی لندینگ یا نشست بر روی ناو از جمله بزرگتر کردن بالها و افزایش سطح فلپ‌ها و همچنین تغییراتی نیز در موتور آن حاصل می‌گردد. این هواپیما، برای حمل تسلیحات خود از دو محفظه داخلی و چهار پایلون خارجی استفاده می‌کند. هر یک از محفظه‌ها، قابلیت حمل دو موشک یا بمب یا هر سلاح دیگر را دارند و مقرهای خارجی نیز به همین ترتیب می‌توانند لود شوند. تقریباً در تمامی مدلهای این هواپیما، تسلیحات یکسانی به کار رفته و تغییرات تنها در قسمت راداری و سیستم‌های پیچیده برخاست و نشست صورت می‌پذیرد. از این جنگنده، تعداد بسیار فراوانی، یعنی حدود ۳۰۰۰ فروند سفارش داده شده که حدود ۱۷۰۰ فروند آن برای نیروی هوایی و بقیه برای نیروهای دریایی و ناوگان‌های آنان خواهد بود.

مدلها[ویرایش]

اف ۳۵ ای[ویرایش]

  • مدل A که برای نیروی هوایی در نظر گرفته شده و جنگنده‌ای باقابلیت پروازی عادیست و قرار است جایگزین F-۱۶ (فالکن) و A-۱۰ شود.

اف ۳۵ بی[ویرایش]

اف ۳۵ بی در حال فرود عمودی بر روی ناو یو اس اس وسپ
  • مدل B که برای سپاه تفنگداران دریایی(USMC) طراحی شده و دارای برد زیاد و قابلیت نشست و برخاست کوتاه است و برای جایگزینی هارییر در نظر گرفته شده‌است.

اف ۳۵ سی[ویرایش]

  • مدل C که برای نیروی دریایی (USN) و نیروهای انگلیسی در نظر گرفته شده که دارایی قابلیت ناو نشینی و نشست و برخاست کوتاه است.

اف ۳۵ آی[ویرایش]

مدلی از اف ۳۵ ای است که برای اسرائیل ساخته خواهد شد و با نا اف ۳۵ آی شناخته می‌شود.

کابین خلبان اف۳۵

ویژگی‌ها[ویرایش]

F-35A three-view.PNG

جنگنده اف ۳۵ به عنوان یک جنگنده نسل پنجم دارای ویژگی ها منحصر به فرد و ارتقای ویژگی های جنگنده های نسل قبل است از جمله این ویژگی ها می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • رادرگریزی : اف 35 از قابلیت رادارگریزی بالایی به خصوص بر روی باندهای ایکس و اس دو باند اصلی سیستم های کنترل آتش داراست که بقا پذیری این جنگنده را به طور قابل ملاحظه ای در میدان های نبرد افزایش می دهد .
  • محرک های الکتروهیدرو استاتیکی : در اف 35 به جای محرک های هیدرولیکی از فناوری نوین محرک های الکتروهیدرواستاتیکی استفاده شده که باعث افزایش امنیت پرواز ، کاهش نقص فنی کنترلر های جنگنده و همچنین نیاز کمتر به تعمیرات می شود.[۴]
  • نمایشگر کلاه خلبان : کلاه خلبانی جنگنده اف 35 به عنوان اولین جنگنده ایست از یک نمایشگر بهره می برد این نمایشگر اطلاعاتی که قبلا در نمایشگر هاد وجود داشت را در جلوی دید خلبان نمایش میدهد . همچنین تصاویر دید در شب توسط حسگر های الکترواپتیکی به کلاه خلبان ارسال شده و بر روی آن نمایش داده می شود .[۵]
  • سیستم پرواز با فیبر نوری : این سیستم در واقع همان سیستم پرواز با سیم است که در آن به جای کانل های سیمی از کانال های فیبر نوری و استاندارد انتقال داده شبکه IEEE 1394b [۶]استفاده شده که سرعت و امنیت داده بهتری برای سیستم کنترل پرواز اف 35 فراهم کرده است .
  • زاویه حمله بالا : هر سه مدل جنگنده اف 35 توان رسیدن به زاویه حمله 50 درجه ای در سرعت 1.6 ماخ را دارا هستند . [۷]این درحالی ست جنگنده های نسل قبل همچون اف 16 و اف 18 توان رسیدن به زاویه حمله 30 درجه ای را دارا هستند . زاویه حمله بالا توان مانورپذیری و عدم واماندگی را به شدت افزایش می دهد . طراحی و سیستم کنترل پروازی مدرن اف 35 از دلایل اصلی دست یابی به زاویه حمله بالا در این جنگنده هستند .
  • سیستم فرامین صوتی : اف 35 اولین جنگنده آمریکایی است به صورت عملیاتی از سیستم فرامین صوتی (DVI) استفاده خواهد کرد این سیستم قبلا به طور آزمایشی بر روی جنگنده های هارییر و اف 16 ویستا مورد استفاده قرار گرفته بود . [۸]این سیستم به خلبان اجازه می دهد با گفتار بعضی از فرامین را اجرا کند. .
  • نمایشگر یکپارچه کابین خلبان : اف 35 اولین جنگنده در جهان است که از یک نمایشگر یکپارچه در داخل کابین خلبان استفاده میکند . این نمایشگر لمسی با رابط کاربری سیستم عامل اف 35 هماهنگ بوده و خلبان توان سفارشی سازی اطلاعات بر روی نمایشگر را دارد.
  • برنامه کامپیوتری پیشرفته
  • حسگر های الکترو اپتیکی
  • رادار نسل جدید
  • مواد کامپوزیتی
  • یکپارچگی ساختار بال و بدنه
  • سیستم پشتیبانی اطلاعات خودکار
  • کانوپی مقاوم


یکی از خصوصیات جنگنده F-۳۵ کم پیدایی آن از لحاظ راداری است (به جز در مدل B به دلیل نیاز کمتر به این ویژگی در این مدل). یکی از اصول کم پیدایی به کار رفته در این جنگنده استفاده از بدنهٔ تقریباً یک پارچه‌است، بدین معنی که ساختار بال با بدنه یکپارچه‌است و به داخل بدنه فرو می‌رود (برخلاف جنگنده‌های کنونی). همچنین در بدنهٔ F-۳۵ به میزان قابل توجهی از مواد مرکب (کامپوزیت) به کار رفته‌است. از نظر رادار گریزی F-35 در سطح پایینتری از F-22 قرار دارد بطوریکه بازتاب راداری F-35 به اندازه یک توپ بسکتبال و F-22 به اندازه یک توپ گلف می‌باشد همچنین رادار F-35 دارای ۲۱ انتن و F-22 دارای ۶۱ انتن می‌باشد. در واقع F-35 نسخه ضعیفتر F-22 با قابلیت برخاست و نشست عمودی می‌باشد و به این دلیل است که اولاً امریکا تمایلی برای فروش و یا در اختیار گذاشتن تکنولوژی پیشرفته F-22 به دیگران از جمله متحدان خود ندارد و دوم اینکه F-35 در محدوده‌ای ساخته می‌شود که از نظر قیمت بصرفه و قابل رقابت با دیگر محصولات روز جهان باشد.

در F-۳۵، پسگرایی بال و دم نسبت به لبهٔ جلویی ۳۵ درجه و نسبت به لبهٔ عقبی ۱۵ درجه‌است. سکانهای عمودی ثابت هواپیما دارای پسگرایی تا ۳۵ درجه و انحراف تا ۲۵ درجه هستند. بدین ترتیب بعد از مدتها یک جنگنده مدرن بر سلطه بیش از ۵۰ سالهٔ بالهای پسگرا خاتمه داد.

فن‌های بالابرنده

این جنگنده از موتور F.۱۱۹ ساخت شرکت پرات اندویتنی استفده می‌کند. نکته جالب در مورد این موتورها این است که با وجود فناوری پیشرفته و کارآمد آن، قیمت پایین‌تری نسبت به موتورهای دیگر دارد و نگهداری آن نیز راحتر است. هرکدام از موتورها نیروی پیشرانی به اندازه ۱۵۴۲۰ کیلوگرم تولید می‌کند که با استفاده از پس سوز (afterburner) این نیرو به ۲۲۶۷۵ کیلوگرم می‌رسد.

ساخت رادار F-۳۵ را بخش سیستمهای الکتریکی شرکت نورثروپ گرومن عهده دار است و برای این کار شرکت گرومن دست به گسترش رادار APG-۷۷ زده‌است و با مدرن کردن آن امیدوار است که هوشمندترین رادار حال حاضر جهان راطراحی کند؛ البته هیچگاه از تواناییهای کامل این رادار در انواع صادراتی استفاده نخواهد شد. شایان ذکر است که تعداد آنتنهای رادار از ۶۲ برای رپتور به ۲۱ برای F-۳۵ کاهش یافته‌است.

گفته می‌شود F-۳۵ (همانند رپتور) به تجیزات داخلی الکترونیک یکپارچه مجهز است و برای کاهش هزینه‌ها در تمام جنگنده‌ها از تجیزات استاندارد استفاده خواهد شد. همچنین این جنگنده به همراه رادار خود از سامانهٔ SA برای هرچه راحت تر کردن کنترل رادار بهره می‌برد که این سامانه وضعیت آسمان نبرد، دستور و اجازه شلیک موشکها و اسکن زمینی و... را صادر و گزارش می‌نماید. از دیگر سامانه‌ها می‌توان به سامانهٔ جلونگر فروسرخ که به منظور پرواز در ارتفاع پایین و آشکار سازی عوارض زمینی و پدافندهای دشمن استفاده می‌شود، نام برد.

اما از لحاظ حمل تسلیحات F-۳۵ دارای یک محفظه جنگ‌افزاری در زیر بدنه‌است که برای کم پیدایی راداری در آن محل تعبیه شده و در صورت عدم لزوم کم پیدایی راداری می‌تواند از آویزگاه‌های زیر بال نیز بهره ببرد.

F-۳۵ در بعد کوتاه برد از موشکهای رایج ساید وایندر (احتمالاً در دو مدل X و M)استفاده خواهد کرد و در بعد میانبرد از آمرام استفاده می‌کند (احتمالاً از مدل C که از یک جستجو گر چند طیفی برای ردگیری موشکهای کروز کم پیدا بهره می‌برد).

اما تسلیحات اصلی جنگنده (با توجه به اینکه وظیفهٔ اصلی این جنگنده ایفای نقش هجومی و ضربتیست) انواع -۵۵/۷۸/۸۷ CBU است (این بمبها بمبهای هوا-انفجاری هستند و قبل از رسیدن به زمین منفجر می‌شوند و تاثیر هولناکی بر روی وسایل زرهی و به خصوص نفرات پیاده دارند و به قدری وحشتناک هستند که از آنها برای پاکسازی میادین مین استفاده می‌شود). از دیگر تسلیحات قابل حمل توسط F-۳۵ بمبهای هدایت دقیق (GBU) و درنهایت یکی از هولناکترین بمب‌ها یعنی بمبهای سری JADAM (مانند سری GBU) است. این بمبهای ترکش شونده برای مقاصد تهاجمی مستقیم استفاده می‌شوند و در نهایت بمبهای DAACM که برای تهاجم علیه فرودگاه‌ها کاربرد دارند. همچنین انواع موشکهای هوا به زمین به اضافه یک توپ ۲۷ میلیمتری ماوزر در نمونه‌های عادی و توپهای غلافدار درنمونه‌های عمود پرواز را باید به این لیست افزود.

طراحی[ویرایش]

موتور Pratt & Whitney F135[ویرایش]

رادارگریزی[ویرایش]

یک از هدف‌های اصلی طرحی اف ۳۵ رسیدن به پنهان کاری بالا برای افزایش بقاپذیری این جنگنده بوده است. مهندسین در طراحی اف ۳۵ فاکتورهای بسیاری را به کار گرفته‌اند که از جمله آن‌ها می‌شود به موارد زیر اشاره کرد:

  • طراحی: طراحی ظاهری اف ۳۵ به گونه شکل گرفته که تا بخش اعظمی از امواج راداری برخود کننده با آن پراکنده شده و به سمت منبع اصلی امواج باز نگردد. طراحی ورودی‌ها هم از فناوری DSI شده است .[۹] از طرح‌های زاویه دار در جاهای مختلف جنگنده از جمله روی خروجی موتور استفاده شده است. یکپارچگی در ساخت اف ۳۵ نیز به کار رفته به طوری که ساختار بال و بدنه این جنگنده یکپارچه است. اف ۳۵ جایگاه داخلی جنگ‌افزار نیز دارد که میتوناد بخشی از سلاح‌های خود را در آن حمل کند. تمامی این موارد در طراحی باعث کاهش سطح مقطع راداری این جنگنده شده است.
  • پوسته : پوسته جاذب رادار اف ۳۵ از فیبر حصیری ساخته شده که این پوسته توانایی جذب امواج رادار در باندهای ایکس و اس را به خوبی داراست. این پوسته مقاومت بالاتر و نیاز تعمیراتی کمتری نسبت به نسل قبل ی داراست.
  • تشعشات فروسرخ: طراحان اف ۳۵ برای کاهش این علائم که می‌تواند از باعث کشف جنگنده توسط دوربین‌های فروسرخ شود نیز تعمهیداتی اندیشده‌اند.[۱۰] اف ۳۵ از یک موتور توربوفن نسل جدید استفاده می‌کند که حرارت کمتری نسبت به موتورهای قبلی تولید می‌کند. خروجی موتور نیز از سرامیک‌های ضد حرارت ساخته شده و همچنین از فناوری هیت سینک نیز بهره برده شده.[۱۱] طراحی خود جنگنده نیز به گونه ایست که خروجی موتر بین سکان‌های افقی و عموی قرار دارد و دید به آن بسیار کم است.
  • سیگنال‌های انتشاری: سیگنال‌های ارنتشاری از رادار و سیستم‌های ارتباطی جنگنده‌ها می‌تواندد باعث شناسایی آن‌ها شوند. طراحان جنگنده اف ۳۵ با اضافه کردن قابلیت LPI , LPD به رادار و سیستم‌های ارتباطی اف ۳۵ را از شناسایی شدن به هنگام انتشار سیگنال مصون کرده‌اند.

جنگنده اف ۳۵ از روبرو سطح مقطع راداری را ۰٫۰۰۱۴۳ مترمربع دارد[۱۲] که به اندازه یک توپ گلف می‌باشد این سطح از رادارگریزی کشف اف ۳۵ بر روی باندهای فرکانسی ایکس و اس که مورد استفاده رادارهای کنترل آتش جنگنده‌ها و سیستم‌های پدافندی دوربرد و میان برد می‌باشند را بسیار مشکل کرده است. اف ۳۵ بر روی باندهای فرکانسی دیگر سطح مقطع بیشتری دارد و امکان کشف آن بر روی باندهای فرکانسی دیگر بیشتر می‌باشد.

رادار AN/APG81[ویرایش]

رادار AN/APG81 یک رادار آرایه فازی فعال است که توسط کمپانی نورثراپ گرومان برای جنگنده اف ۳۵ توسعه داده شده است. رادار جنگندهٔ اف ۳۵ نتیجه رقابت شرکت‌های وابسته به دولت ایالت متحده برای عقد بزرگترین قرارداد خرید رادار ارایه فازی فعال در جهان است. رادار AN/APG-81 یک رادار جانشین برای رادار AN/APG-77 اف-۲۲ رپتور است .[۱۳]

رادار AN/APG81 جنگنده اف ۳۵ یک رادار طراحی شده با سیستم چند حالته است. این رادار در مجموع ۳۲ حالت دارد که در تمام مدل‌های این جنگنده یکسان است. ۱۲ حالت هوا به هوا، ۱۲ حالت هوا به زمین (شامل دو حالت دریایی: کشف اهداف و جستجو دریا)، ۴ حالت جنگ الکترونیک (حمله الکترونیک و مقابله الکترونیک)، دو حالت مسیریابی و دو حالت هواشناسی .[۱۴]

رادار AN/APG81 با استفاده از ویژگی‌های LPI (احتمال کم رهگیری) و LPD (احتمال کم تشخیص) کار می‌کند که کشف هواپیما از طریق انتشار امواج را به حداقل ممکن می‌رساند که یکی از ملزومات پنهانکاری جنگنده‌ها می‌باشد. این رادار دارای عمر عملیاتی ۱۰ هزار ساعت است.[۱۵]

این رادار توانایی حمله الکترونیکی مستقیم را نیز دارد که شامل ایجاد اهداف کاذب، حمله به شبکه‌های ارتباطی، اخلال پیشرفته و بسته‌های الگوریتمی جریان داده می‌باشد. این توانایی به اف ۳۵ اجازه می‌دهد در رسیدن به اهداف از خود به خوبی دفاع کرده و رادارهای دشمن را سرکوب کند .[۱۶]

تیم طراحی رادار AN/APG81 در سال ۲۰۱۰ موفق به دریافت جایزه David Packard برای عملکرد عالی در برابر اخلالگرهای الکترونیکی شدند.[۱۷]

سیستم هدفگذاری الکترواپتیکی EOTS-AN/AAQ-40[ویرایش]

یک موک-آپ از اف ۳۵ که در آن سیستم هدف گذاری الکتروپتیکال EOTS زیر دماغه قرار دارد .

سیستم هدفگذاری الکترواپتیکی EOTS یک سیستم با صرفه، سبک وزن و با کاریی بالا است که برای جستجو و تصویر برداری فروسرخ هوا به هوا و هوا به زمین ساخته شده است. این سیستم از یک لیزر نشان گذار نیز بهره می‌برد که امکان استفاده از سلاح‌ها ی هدایت لیزری را برای اف ۳۵ فراهم می‌آورد. EOTS همچنین باعث افزایش آگاهی وضعیتی خلبان اف ۳۵ از صحنه نبرد می‌شود.[۱۸]

سیستم EOTS در یک قالب پنجره‌ای چند ضلعی ساخته شده از یاقوت کبود با دوام قرار گرفته است و زیر دماغه اف ۳۵ نصب می‌گردد. طراحی این سیستم بر اساس اصول کم پیدایی صورت گرفته تا خللی در رادرگریزی اف ۳۵ ایجا نکند.[۱۹]

سیستم روزنه توزیع شده DAS[ویرایش]

سیستم DAS از مجموع شش حسگر الکترواپتیکی فروسرخ AN/AAQ-37 با کیفیت تصویربرداری بالا ساخته کمپانی نورثراپ گرومان تشکیل شده است. این حسگرها طوری در هواپیما قرار گرفتن که پوشش ۳۶۰ درجه را فراهم می‌کنند. ترکیب اطلاعات این حسگرها آگاهی وضعیتی بالایی از صحنه نبرد را برای اف ۳۵ فراهم می‌کنند.[۲۰]

سیستم DAS سه توانایی را برای اف ۳۵ به طور همزمان فراهم می‌کند:

  • کشف و رهگیری موشک‌ها (شامل محل پرتاب موشک و راهنمای برای مقابله)[۲۰]
  • کشف و رهگیری هواپیماها (آگاهی موقعیتی فروسرخ و راهنمایی سلاح‌ها)[۲۰]
  • تهیه تصاویر برای نمایشگر کابین خلبان و سیستم دید در شب کلاه خلبان[۲۰]

سیستم DAS در سال ۲۰۱۰ طی یک پرواز آزمایشی بر روی بستر آزمایشی BAC-111 موفق به کشف و رهگیری موشک فالکون ۹ از فاصله ۱۳۰۰ کیلومتری شد.[۲۱]

این سیستم همچنین در آزمایش‌ها موفق به کشف محل شلیک توپخانه و تانک‌ها شده است که البته این یک نیاز برای اف ۳۵ نیست .[۲۲]

سیستم جنگ الکترونیک AN/ASQ-239[ویرایش]

سیستم لینک داده پیشرفته چندمنظوره MADL[ویرایش]

سیستم MADL توسط کمپانی هریس اختصاصا برای جنگنده اف ۳۵ در حال توسعه است. سیستم MADL از شش آنتن آرایه فازی (AAAs) و سه واحد آنتن رابط (AIUs) که تمامی جهات را پوشش می هند تشکیل شده است. سیستم MADL از باند فرکانس Ku برای ارسال سیگنال در یک الگو "daisy chain" استفاده می‌کند بدین گونه که هواپیمای اول سیگنال را برای هواپیمای دوم و سپس هواپیمای سوم و هواپیماهای بعدی ارسال می‌کند .[۲۳]

استفاده از باند فرکانسی Ku و الگوی ارسال "daisy chain" توانایی LPI (احتمال کم رهگیری) و LPD (احتمال کم تشخیص) را برای این سیستم ارتباطی فراهم می‌کند. سیستم MADL به اف ۳۵ توانایی برقراری یک ارتباط شبکه‌ای امن و غیرقابل کشف با واحدهای هوایی، دریایی، زمینی و ماهواره‌ای را فراهم می‌کند.[۲۳]

سیستم عامل[ویرایش]

سیستم عامل جنگنده اف 35 Integrity DO-178B نام دارد که توسط شرکت Green Hills Software در حال ساخت است. این سیستم عامل یک سیستم عامل real-time است .[۲۴] بلوک ۳ این نرم‌افزار از ۸٫۶ میلیون کد خط تشکیل شده که این نرم‌افزار به پیچیده ترین برنامه کامپیوتری نوشته شده برای یک جنگنده تبدیل می‌کند .[۲۵] به گفته ژنرال Norton Schwartz روند توسعه این نرم‌افزار بزرگترین دلیل تاخیر در عملیاتی شدن اف ۳۵ است .[۲۶]

سیستم عامل جنگنده اف ۳۵ بیشتر از ۴ برابر سیستم عامل جنگنده اف ۲۲ رپتور کد خط برنامه نویسی دارد. این برنامه وظیفه کنترل پرواز، ترکیب داده‌های حسگرهای اف ۳۵، حمله الکترونیک ، کنترل سلاح‌ها و همینطور به وجود آوردن یک تصویر کامل از کل صحنه نبرد را برعهده دارد. تا تاریخ ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴، ۸۹ درصد این برنامه کامل شده است .[۲۷]

یک موک-اپ از کاکپیت اف ۳۵

کاکپیت[ویرایش]

وضعیت پروژه[ویرایش]

هزینه‌ها[ویرایش]

پروژه جنگنده تهاجمی مشترک (JSF) در سال ۲۰۰۱ با هدف توسعه و ساخت ۳۰۰۰ فروند از این جنگنده با هزینه ۲۰۰ میلیارد دلاری آغاز شد که در آن قیمت هر جنگنده ۳۵- ۴۵ میلیون دلار برآورد شده بود. با گذشت زمان مشخص گردید دستیابی به چنین سطح از تکنولوژی با برآودهای هزینه‌ای که در ابتدا شده بود ممکن نیست و برآودهای نهایی که در سال ۲۰۱۴ توسط وزرات دفاع آمریکا صورت گرفت مشخص کرد هزینه تولید و توسعه ۲۴۴۳ فروند جنگنده اف ۳۵، ۳۹۲٫۲ میلیارد دلار هزینه در برخواهد داشت که با احتساب تورم قیمت دلار هزینه‌های این پروژه ۶۸ درصد نسبت به آنچه در سال ۲۰۰۱ پیش بینی شده بود افزایش پیدا کرده است.[۲۸]

قیمت کنونی هر فروند اف ۳۵ در آخرین سفارش خط تولید (LRIP 7) بدون در نظر گیری قیمت موتور:

  • اف ۳۵ ای ۹۸ میلیون دلار[۳]
  • اف ۳۵ بی ۱۰۴ میلیون دلار[۳]
  • اف ۳۵ سی ۱۱۶ میلیون دلار[۳]

بوده است. قیمت کلی این جنگنده در تولید انبوه که از سال ۲۰۱۸ آغاز خواهد شد برابر با:

  • اف ۳۵ ای ۸۵ میلیون دلار[۲۸]
  • اف ۳۵ بی ۱۱۰ میلیون دلار[۲۸]
  • اف ۳۵ سی ۱۰۰ میلیون دلار[۲۸]

خواهد بود . وزرات دفاع آمریکا همچنین با افزایش هزینه‌ها چرخه حیات این جنگنده را برای بیش از ۵۵ سال ۱٫۱ تیرلیون دلار برآورد کرده بود. اما در برآوردهای جدید و دقیق تر این وزارتخانه هزینه چرخه حیات این جنگنده برای بیش از ۵۵ سال ۸۵۷ میلیارد دلار ذکر شده که ۲۲ درصد نسبت به برآورد قبلی کمتر است .[۲۸]

افزایش هزینه‌های پروژه ساخت و توسعه اف ۳۵ منتقدین زیادی داشته با این حال اف ۳۵ ازران قیمت ترین جنگنده رادرگریز و نسل ۵ است که در آمریکا ساخته شده به طوری که قیمت آن نصف قیمت دیگر جنگنده نسل ۵ آمریکا اف ۲۲ است . همچنین قدرت نبرد این جنگنده این چند برابر جنگنده‌های نسل قبلی بوده که تمایل به استفاده از آن را بیش از پیش کرده است.

شرکای بین‌المللی[ویرایش]

Participant nations:
     مشتری اصلی: ایالات متحده آمریکا      شریک سطح اول: بریتانیا      شرکای سطح دوم: ایتالیا و هلند      شرکای سطح سوم: ترکیه، کانادا، استرالیا، نروژ، دانمارک ،      شرکای امنیتی: اسرائیل و سنگاپور

ایالات متحده آمریکا مشتری و سرمایه‌گذار اصلی پروژه توسعه و ساخت اف ۳۵ است و بیشتر هزینه‌های توسعه این پروژه که بیش از ۴۰ میلیارد دلار است را پرداخت کرده است. با این حال پروژه اف ۳۵ یک پروژه بین‌المللی ست که شرکای این پروژه شامل کشورهای بریتانیا، ایتالیا، هلند، ترکیه، کانادا، استرالیا، نروژ و دانمارک ۴٫۳۷۵ میلیارد دلار از هزینه های توسعه این پروژه را پرداخت می‌کنند.[۲۹]

بریتانیا به عنوان شریک سطح یک ۲٫۵ میلیارد دلار از هزینه توسعه پروژه را پرداخت می‌کند. در سطح دوم شرکای کشورهای ایتالیا و هلند قرار دارند که که به تریتب ۱ میلیارد دلار و ۸۰۰ میلیون دلار پرداخت می‌کنند . در سطح سوم شرکا ترکیه با ۱۹۵ میلیون دلار، کانادا با ۱۶۰ میلیون دلار، استرالیا با ۱۴۴ میلیون دلار، نروژ با ۱۲۲ میلیون دلار و دانمارک با ۱۱۰ میلیون دلار هزینه برای توسعه پروژه قرار دارند. اسرائیل و سنگاپور نیز به عنوان شرکای امنیتی پروژه شناخته می‌شوند.[۳۰]

سفارش‌ها و طرح‌های خرید[ویرایش]

استرالیا :

ایتالیا

هلند

نروژ

ترکیه

بریتانیا

کانادا

اسرائیل

ژاپن

کره جنوبی

ایالات متحده آمریکا (۹۵ فروند تولید شده ۶۵ فروند سفارش داده شده)

تسلیحات[ویرایش]

بمب‌های هدایت GPS/INS[ویرایش]

بمب‌های هدایت لیزری[ویرایش]

موشک‌های هوا به هوا[ویرایش]

موشک هوا به هوای میتور
  • ایم-۱۲۰ آمرام: یک موشک فعال راداری برای درگیری فراتر از میدان دید است که اف ۳۵ توانایی حمل ۴ عدد از آن را در جایگاه داخلی و ۸ عدد در جایگاه‌های خارجی را دارد. اف ۳۵ از مدل سی (۱۰۰ کیلومتر برد) و مدل دی (۱۸۰ کیلومتر برد) استفاده خواهد کرد.[۳۶]
  • ایم ۹ ایکس سایدوایندر: یک موشک تصویر بردار فروسرخ با مقاومت بالا در برابر اخلال گرهای فلیر است. اف ۳۵ دو موشک از این نوع را در جایگاه انتهایی خارج از بدنه حمل می‌کند.[۳۷]
  • میتور: یک موشک فعال راداری برای درگیر فراتر از میدان دید است. میتور بیش از ۳۰۰ کیلومتر برد دارد و قابلیت استفاده‌ای شبکه‌ای را نیز داراست. اف ۳۵، ۴ موشک میتور را در جایگاه داخلی حمل خواهد کرد.[۳۸]
  • ایم ۱۳۲ آسرام: یک موشک تصویر بردار فروسرخ با مقاومت بالا در برابر اخلال گرهای فلیر است. اسرام قابلیت قفل کردن بعد از شلیک از و توانایی درگیری فراتر از میدادن دید را داراست. اف ۳۵ توانایی حمل آسرام در جایگاه داخلی را دارد .[۳۹]

موشک‌های هوا به زمین[ویرایش]

  • موشک کروز ای جی ام-۱۵۸ جزم: یک موشک کروز رادارگریز آمریکایی است که بسته به مدل ۳۷۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر برد دارد. اف ۳۵ توان حمل ۴ موشک از این نوع را در جایگاه‌های خارجی دارد.[۴۰]
ماکت موشک کروز جزم
  • موشک کروز شدو استروم: یک موشک کروز رادارگریز اروپایی است که ۲۵۰ کیلومتر بر دارد و اف ۳۵ توان حمل آن در جایگاه‌های خارجی داراست.[۴۱]
  • موشک کروز اسپیر: یک موشک مینی کروز با برد ۱۰۰ کیلومتر است که درحال توسعه برای به کارگیری بر روی اف ۳۵ است این موشک از خط ارتباطی و رادار داخلی در سیستم هدایتی بهره می‌برد اف ۳۵، ۸ موشک اسپیر را در جایگاه داخلی حمل خواهد کرد.
  • موشک ضد زره بریمستون: یک موشک با هدایت چند گانه برای هدف قرار دادن اهداف زرهی ساخته شده است. این موشک بیش از ۲۰ کیلومتر برد دارد. اف ۳۵، ۸ موشک بریمیستون را در جایگاه‌های داخلی حمل می کتد.[۴۲]

موشک‌های ضد کشتی[ویرایش]

  • شک کرزو جی اس ام:

سلاح اتمی[ویرایش]

مشخصات جنگنده اف-۳۵ (مدل ای)[ویرایش]

مشخصات عمومی[ویرایش]

خدمه:یک نفر

طول:۱۵٫۶ متر

طول بالها:۱۰٫۷ متر

عرض:۴٫۳ متر

مساحت بال:۴۲٫۷ متر مربع

وزن خالی:۱۳٬۳۰۰ کیلوگرم

وزن با تسلیحات:۲۲٬۴۷۰ کیلوگرم

حداکثر وزن برخاست:۳۱٬۸۰۰ کیلوگرم

پیشران:یک عدد موتور توربوفن Pratt & Whitney F-135 بهمراه پس سوز

نیروی رانش:۲٬۸۰۰۰ پوند

نیروی رانش با پس سوز:۴۳٬۰۰۰ پوند

ظرفیت حمل سوخت مخازن داخلی:۸٬۳۸۲ کیلوگرم

مشخصات فنی[ویرایش]

حداکثر سرعت:۱٫۶ ماخ(۱٬۹۳۰ کیلومتر بر ساعت)

برد:۲٬۲۰۰ (فقط مخازن داخلی سوخت)

شعاع عملیاتی:۱٬۰۹۰ کیلومتر (فقط محازن داخلی سوخت)

حداکثر ارتفاع پروازی:۶۰٬۰۰۰ فوت(۱۸٬۲۸۸ متر)

نرخ صعود:محرمانه

ظرفیت حمل بال:۵۲۶ کیلوگرم بر متر مربع

رانش بر وزن:با مخازن پر سوخت ۰٫۸۷-با مخازن نیمه پر سوخت ۱٫۰۷

تحمل فشار g تا 9g

تسلیحات[ویرایش]

· یک عدد توپ چهار لول ۲۵ م. م نصب شده در داخل بدنه با نرخ ۱۸۰ تیر

محل‌های نصب سلاح: ۶ پایلون خارجی با قابلیت حمل ۱۵٬۰۰۰ پوند سلاح و دومحفظه داخلی حمل تسلیحات که قابلیت استفاده از سلاح‌های زیر را دارند.

موشکهای هوا به هوا

· AIM-120 AMRAAM · AIM-132 ASRAAM · AIM-9X Sidewinder · IRIS-T · MBDA Meteor · JDRADM

موشک‌های هوا به سطح

· AGM-154 JSOW · AGM-158 JASSM · Brimstone missile · Joint Air-to-Ground Missile · SOM

موشک ضد کشتی

· JSM

بمبهای

· Mark 84, Mark 83 and Mark 82 GP bombs · Mk.20 Rockeye II cluster bomb · Wind Corrected Munitions Dispenser capable · Paveway-series laser-guided bombs · Small Diameter Bomb (SDB) · JDAM-series · B61 بمب اتمی

تجهیزات الکترونیکی[ویرایش]

· Northrop Grumman Electronic Systems AN/APG-81 AESA radar · Northrop Grumman Electronic Systems AN/AAQ-37 Distributed Aperture System (DAS) missile warning system · BAE Systems AN/ASQ-239 (Barracuda) electronic warfare system · Harris Corporation Multifunction Advanced Data Link (MADL) communication system[۴۳]

تفاوت‌های در مدل‌های اف ۳۵[ویرایش]

مشخصات اف ۳۵ ای اف ۳۵ بی اف ۳۵ سی
طول ۱۵٫۷ متر ۱۵٫۶ متر ۱۵٫۷ متر
طول بال‌ها ۱۰٫۷ متر ۱۰٫۷ متر ۱۳٫۱ متر
مساحت بال ۴۲٫۷ متر ۴۲٫۷ متر ۶۲٫۱ متر
وزن خالی ۱۳،۱۹۹ کیلوگرم ۱۴،۷۰۰ کیلوگرم ۱۵،۸۰۰ کیلوگرم
سوخت داخلی ۸،۳۹۰ کیلوگرم ۶،۰۴۵ کیلوگرم ۸،۹۰۰ کیلوگرم
حداکثر وزن تیک آف ۳۱،۸۰۰ کیلوگرم ۲۷،۳۰۰ کیلوگرم ۳۱،۸۰۰ کیلوگرم
برد ۲،۲۲۰ کیلومتر ۱،۶۷۰ کیلومتر ۲،۵۲۰ کیلومتر
شعاع عملیاتی با سوخت داخلی ۱،۰۹۰ کیلومتر ۸۴۵ کیلوکتر ۱،۱۳۵ کیلومتر
رانش بروزن
  • مخزن سوخت پر
  • مخزن سوخت نیمه پر
  • ۰٫۸۷
  • ۱٫۰۷
  • ۰٫۹۰
  • ۱٫۰۴
  • ۰٫۷۵
  • ۰٫۹۱

]]

منابع[ویرایش]

  • "Pentagon: First F-35s Operational in 2015." Defense News
  • "First RAF pilot flies Joint Strike Fighter." British Ministry of Defence via Defence News, 9 February 2010.
  • "F-35 fighter has become a clumsy white elephant." globaltimes.cn, 24 March 2010. Retrieved 3 August 2010.
  1. https://www.f35.com/news/detail/lockheed-martin-celebrates-100th-f-35-lightning-ii/
  2. http://www.bloomberg.com/news/2013-08-21/f-35-support-costs-fall-22-pentagon-manager-estimates.html
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ https://www.f35.com/about/fast-facts/cost
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Electro-hydraulic_actuator
  5. http://gizmodo.com/260482/f-35-helmet-display-system-to-scare-the-bejeezus-out-of-enemies
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II#cite_note-avweek_20070205-206
  7. http://www.flightglobal.com/news/articles/in-focus-lockheed-claims-f-35-kinematics-better-than-or-equal-to-typhoon-or-super-382078/
  8. http://archive.today/20120722204028/http://www.af.mil/news/story.asp?id=123071861
  9. http://www.codeonemagazine.com/article.html?item_id=58
  10. http://www.dote.osd.mil/pub/reports/FY2000/airforce/00jsf.html
  11. http://manglermuldoon.blogspot.nl/2013/06/f-35-vs-f-15se-south-koreas-f-x-iii.html
  12. http://wiki.scramble.nl/index.php/Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II#cite_ref-4
  13. https://en.wikipedia.org/wiki/AN/APG-81
  14. http://www.ebook3000.com/F-35-Lightning-II--An-Air-Warfare-Revolution--AIR-International-Special-_226591.html
  15. http://www.ebook3000.com/F-35-Lightning-II--An-Air-Warfare-Revolution--AIR-International-Special-_226591.html
  16. https://www.f35.com/about/capabilities/electronicwarfare
  17. http://www.qualitymag.com/Articles/Industry_Headlines/BNP_GUID_9-5-2006_A_10000000000000943597
  18. http://www.lockheedmartin.com/us/products/F-35LightningIIEOTS.html
  19. http://www.lockheedmartin.com/us/products/F-35LightningIIEOTS.html
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ ۲۰٫۳ http://www.northropgrumman.com/Capabilities/ANAAQ37F35/Pages/default.aspx
  21. http://defense-update.com/features/2010/november/02112010_das_missile_track.html
  22. http://www.upi.com/Business_News/Security-Industry/2013/02/11/F-35-device-shows-new-capabilities/UPI-45871360610033/
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ http://defense-update.com/20120829_israel-us-negotiate-450-million-f-35i-avionic-enhancements.html#.VBf7L5SSy6M
  24. https://en.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II#cite_note-316
  25. http://www.aviationweek.com/aw/generic/story_channel.jsp?channel=defense&id=news/awst/2010/06/07/AW_06_07_2010_p26-231580.xml&headline=Flight%20Tests%20Of%20Next%20F-35%20Block%20Underway
  26. http://www.dodbuzz.com/2010/11/23/schwartz-concerned-about-f-35a-delays/
  27. https://www.f35.com/about/life-cycle/software
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ ۲۸٫۲ ۲۸٫۳ ۲۸٫۴ http://www.bloomberg.com/news/2013-08-21/f-35-support-costs-fall-22-pentagon-manager-estimates.html
  29. http://www.globalsecurity.org/military/systems/aircraft/f-35-int.htm
  30. http://www.gao.gov/new.items/d04554.pdf
  31. http://www.flightglobal.com/news/articles/australia-to-confirm-58-aircraft-f-35-order-398443/
  32. http://www.flightglobal.com/airspace/media/reports_pdf/emptys/108161/world-air-forces-2014.pdf
  33. https://www.f35.com/global/participation/turkey
  34. https://www.f35.com/news/detail/south-korea-to-buy-40-lockheed-martin-f35s
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ https://www.f35.com/global/participation/united-states
  36. https://en.wikipedia.org/wiki/AIM-120_AMRAAM
  37. https://en.wikipedia.org/wiki/AIM-9_Sidewinder#AIM-9X
  38. https://en.wikipedia.org/wiki/Meteor_(missile)
  39. https://en.wikipedia.org/wiki/ASRAAM
  40. https://en.wikipedia.org/wiki/AGM-158_JASSM
  41. https://en.wikipedia.org/wiki/Storm_Shadow
  42. https://en.wikipedia.org/wiki/Brimstone_(missile)
  43. https://en.wikipedia.org/wiki/Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II#Sensors_and_avionics
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ موجود است.