ویکی‌پدیا:ویکی‌بان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Wikipedia-Wikiban.png

ویکی‌بان دسترسی مدت‌داری است که برای نگهبانی از ویکی‌پدیا[۱] به مدیران کمک می‌کند.[۲]

فلسفه وجودی[ویرایش]

ویکی‌بانی نوعی نگهبانی پیشرفته از ویکی‌پدیا بوسیله دسترسی‌های حذف، بستن و محافظت است، این دسترسی حساسیت کمتری برای انتخاب شدن دارد و در عین حال محدودتر است. فرد راحت‌تر انتخاب می‌شود و راحت‌تر هم عزل می‌شود تا نگهبانی ویکی‌پدیا و انجام امور مدیریتی با پویایی دنبال شود.[۳]

اختیارات[ویرایش]

«ویکی‌بان» اختیارات زیر را دارد:

حذف
۱–۲- حذف ویرایش و خلاصه ویرایش حاوی دشنام یا دربردارندهٔ اطلاعات شخصیِ نیازمند پنهان‌سازی
۲–۲- کمک در حذف زمان‌دار (منقضی‌شده) و حذف سریع (بر پایهٔ وپ:معیار) به‌جز:
۱–۲–۲- پرونده‌ها که جزو صلاحیت بازبینان پرونده است و دسترسی جداگانه‌ایست.
۲–۲–۲- امکان دیدن نسخه‌های حذف شدهٔ صفحات را دارند ولی اجازهٔ احیای آن‌ها را ندارند.[۴]
۳–۲- انتقال صفحه بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر (حذف حاصل از تغییرمسیر)
بستن کاربر
۴–۲- تنها بستن کاربرهایی که گشت خودکار یا گشت‌زن یا واگردان یا مدیر نیستند و آن هم فقط با یکی از شرایط زیر:
۴–۲–۱- حساب‌های ایجادشده جهت فحاشی و خرابکاری آشکار (بستن کاربر ناقض سه‌برگردان و کاربری که حمله شخصی تک‌موردی کند، جزو اختیارات ویکی‌بان‌ها نیست.)
۴–۲–۲- حساب‌هایی که سابقاً ویرایش‌های مفید داشته ولی اینک در حال خرابکاری یا دشنام‌گویی هستند، فقط به صورت کوتاه‌مدت (حداکثر ۲۴ ساعت) برای پایان دادن به روند دشنام‌گویی و رسیدگی بعدی توسط مدیران
۵–۲- بستن نام کاربری نامناسب که در حال تبلیغ برای آن نام هستند
۶–۲- در زمان بستن نباید ارسال ایمیل و ویرایش در بحث خود کاربر بسته شود.
محافظت صفحه
۷–۲- در سطح نیمه‌محافظت حداکثر تا یک هفته
انتقال و ادغام
۹–۲- کمک به مدیران در انتقال

همچنین ویکی‌بان‌ها دارای دسترسی‌های گشت، گشت خودکار، واگردان، بارگذار، و تأییدشدهٔ پایدار هستند.[۵]

شرایط ویکی‌بان[ویرایش]

۳—۱-کاربران گشت‌زن بالای ۳۰۰۰ ویرایش که در ماهِ منتهی به نامزدیشان حداقل ۱۰۰ ویرایش انجام داده‌اند و مدت ۱ ماه از زمان اعطای دسترسی گشت به آنها گذشته باشد، می‌توانند برای این دسترسی نامزد شوند.

نظرخواهی اعطا و تمدید دسترسی[ویرایش]

۱–۴- مدت زمان نظرخواهی اعطای دسترسی ۷ روز است و در ویکی‌پدیا:درخواست برای دسترسی/ویکی‌بان برگزار می‌شود. این مدت قابل تمدید نیست.
۲–۴- تمامی کاربرانی که حداقل سه ماه قبل از شروع رأی‌گیری حساب کاربری‌شان باز شده باشد و در شش ماه منتهی به شروع نامزدی برای نظرخواهی حداقل ۱۰۰ ویرایش در فضای اصلی داشته باشند می‌توانند در نظرخواهی مشارکت کنند.
۳–۴- در صورت کسب حداقل ۱۰ رأی موافق (به جز رای نامزد به خود)[۶] و اجماع بیش‌تر از ۷۰٪ کاربران، دسترسی اعطا می‌گردد.
۴–۴- مدت این دسترسی ۱ سال است و در صورت درخواست، هر سال باید نظرخواهی تمدید برگزار شود.
۵–۴- برای تمدید دسترسی، کاربر تا پیش از اتمام مدت یکسالهٔ دسترسی‌اش ده روز فرصت دارد اقدام کند در غیر این صورت بعد از اتمام دورهٔ یک ساله دسترسی بصورت خودکار توسط سامانه گرفته خواهد شد. شرایط نظرخواهی تمدید دسترسی مشابه نظرخواهی اعطای دسترسی است.
۶–۴- پس از جمع‌بندی نظرخواهی توسط یکی از مدیران یا دیوانسالاران (امکان اجرایی)، اعطا یا پس گرفتن دسترسی توسط ایشان انجام می‌گیرد. (امکان فنی)[۷]
۷–۴-بازپس‌گیری دسترسی: در صورتی که ویکی‌بان پیش از اتمام دورهٔ یک سالهٔ فعالیت خود، درخواست پس دادن دسترسی را داده باشد می‌تواند برای بازپس‌گیری دسترسی به وپ:تاد مراجعه کند تا بعد از بررسی دلایل استعفا و مقدور بودن اعطای مجدد، دسترسی توسط دیوانسالاران اعطا شود. مدت اعتبار دسترسی بر پایهٔ دسترسی پیشین سنجیده می‌شود.[۸]

کارهایی که ویکی‌بان نمی‌تواند انجام دهد[ویرایش]

۱–۵- انجام کارهایی که نیاز به ابزارهای مدیریتی دارد و در بخش اختیارات به آنها اشاره نشده‌است.
۲–۵- «ویکی‌بان» نمی‌تواند جمع‌بندی نظرخواهی‌ها از جمله نظرخواهی پیشنهاد حذف یا نظرخواهی‌های عمومی که جزو مسئولیت مدیران است، را انجام دهد.
۳–۵- نمی‌تواند در درگیری کاربران بالاتر از گشت خودکار (خواه در تام خواه در صفحه‌های بحث) قضاوت کند.
۴–۵- نمی‌تواند صفحات محافظت شده و فضای نام مدیاویکی را ویرایش کند.
۵–۵- نمی‌تواند پالایهٔ خرابکاری را ویرایش/ایجاد کند.
۶–۵- نمی‌تواند صفحات را احیا کند.
۷–۵-استفاده از ابزارهای حذف انبوه برای حذف دسته‌جمعی مانند توینکل، ویژه:حذف_دسته‌جمعی و ابزارهای مشابه
۸–۵-استفاده از ابزار پیام‌رسان انبوه مانند ویژه:پیام_انبوه
۹–۵-تغییر اختیارات و دسترسی دیگر کاربران
۱۰–۵- سایر موارد نوشته نشده در بخش اختیارات، مانند کاربر گشت‌زن است.

پس‌گرفتن دسترسی[ویرایش]

۱–۶: دسترسی هر یک سال باید تمدید شود و در صورت عدم درخواست، دسترسی پس گرفته می‌شود.
۲–۶- در صورت تخلف در عملکرد یا عملکرد اشتباه یا انجام دادن مواردی که در بالا اجازهٔ انجام آن داده نشده‌است با مطرح کردن آن در وپ:ناظر پرونده بررسی می‌شود و در صورت تأیید در وپ:ناظر دسترسی پس گرفته می‌شود.
۳–۶- اگر ۳ مدیر در وپ:تام به عدم کفایت «ویکی‌بان» رای دهند دسترسی وی گرفته می‌شود.
جریمه
۴–۶- اگر کاربر برای گرفتن دسترسی، خود را نامزد کرد یا نامزد شد و رأی نیاورد تا سه ماه بعد نمی‌تواند درخواست جدید بدهد.
۵–۶- در صورت عزل «ویکی‌بان» تا مدتی امکان نظرخواهی برای اعطای دسترسی به وی وجود ندارد. برای بار اول تا ۶ ماه و بار دوم تا ۱ سال به وی اجازهٔ درخواست داده نمی‌شود.
۶–۶- عدم درخواست تمدید دسترسی بعد از یک سال یا عدم موفقیت در تمدید دسترسی، شامل جریمه (بند ۵–۶) نمی‌شود.

تخلف در عملکرد[ویرایش]

۱–۷- تخلف در عملکرد به معنای انجام کارهایی است که ۱- در این سیاست‌نامه، «ویکی‌بان» از انجام آنها نهی شده‌است ۲- انجام کنش‌های مدیریتی مخالف با سیاست‌های ویکی‌پدیا و وپ:مدیر
۲–۷- کاربرانی که قصد عزل یا شکایت از «ویکی‌بان» به دلیل تخلف در عملکرد، دارند باید به یکی از موارد ذکر شده در بند ۷–۱ استناد کنند و برای شکایت‌های معمولی یا درخواست رسیدگی در وپ:تام و برای درخواست عزل در وپ:ناظر مطرح نمایند.

مدیر شدن[ویرایش]

۱–۸- دسترسی «ویکی‌بان» هیچ تضمینی برای گرفتن یا رد دسترسی مدیریت به فرد نمی‌دهد ولی حسن نیت و عملکرد مناسب کاربر، باعث می‌شود که جامعه در نظرخواهی مدیریت آن کاربر، با دید بهتری قضاوت کند و مسلماً ویکی‌بانی که خوب عمل کند و فعال باشد، می‌تواند اجماع نظرخواهی مدیریت را راحت‌تر کسب کند. زمانی که فرد مدیر شد دیگر «ویکی‌بان» نخواهد بود.
۲–۸- ویکی‌بان بودن پیش‌شرط مدیر شدن نیست و نباید به صورت یک الزام در نظرخواهی مدیریت مطرح شود.

تداخل با مدیر[ویرایش]

۱–۹-مدیران حق خنثی‌سازی عمل‌های این گروه را دارند و این کار جنگ چرخشی محسوب نمی‌شود.

پاسخگویی[ویرایش]

۱۰—۱-ویکی‌بانان در مقابل اقداماتی که به وسیلهٔ ابزارهای مدیریتی انجام می‌دهند، مسئول هستند. اقدامات مدیریتیِ توضیح داده نشده می‌تواند موجب تضعیف روحیهٔ دیگر کاربرانی که از چنان ابزارهایی برخوردار نیستند شود. فقط منوط به قیود نزاکت، اجتناب از حمله شخصی و فرض حسن نیت، ویرایشگران در سؤال کردن یا انتقاد از اقدامات مدیریتی آزاد هستند. از ویکی‌بانان توقع می‌رود بی‌معطلی و با نزاکت به سؤالات دربارهٔ رفتارهای ایشان در ارتباط با ویکی‌پدیا و اقدامات مدیریتی‌شان پاسخ دهند و به هنگام نیاز آنها را توجیه کنند.

ویکی‌بانانی که به طور جدی و مکرر، به شیوه‌ای مشکل‌دار عمل کنند و اعتماد یا اطمینان جامعه را از دست داده باشند، ممکن است تحریم شوند یا دسترسی ویکی‌بانی‌شان گرفته شود.[۹]

فهرست ویکی‌بانان[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]