پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «حاجی بابا خان چهارلنگ بختیاری»

جز
انتقال مطلب
جز (ربات: اصلاح تغییرمسیر دوتایی به فتحعلی‌شاه قاجار)
جز (انتقال مطلب)
برچسب‌ها: ویرایش مبدأ ۲۰۱۷ تغییرمسیر حذف شد
{{ویکی‌سازی}}
#REDIRECT [[فتحعلی‌شاه قاجار]]
{{جعبه زندگینامه
|نام_شخص=باباخان
|تصویر=
|عرض_تصویر=
|توضیح_تصویر=
|زمینه فعالیت=سیاسی، نظامی
|ملیت={{پرچم|ایران}}
|اهل=ایلات [[چهار محال بختیاری]]
|سال‌های فعالیت=
|آرامگاه=
|مدفن=
| پیشه = سردار [[علی‌مردان‌خان چهارلنگ|علی‌مردان‌خان]]{{سخ}}حاکم [[اصفهان]]
|نقش‌های برجسته=مشارکت در فتح [[هندوستان]] {{سخ}} [[قندهار]] {{سخ}} [[اصفهان]]
|منصب= بزرگ ایل [[محمودصالح]]
|تاریخ_تولد=اواخر [[صفویان]]
|محل_تولد=
|تاریخ_مرگ=
|محل_مرگ=
|امضاء=
}}
'''باباخان''' در زمان [[صفویان|صفویه]] در ناحیهٔ چهارلنگ نشین [[بختیاری (ناحیه)|ناحیه بختیاری]] به دنیا آمد. او از خوانین ایل [[مردم بختیاری|بختیاری]] بشمار می‌رفت و از شاخهٔ [[چهارلنگ]] و طایفه [[محمودصالح]] بود. همچنین باباخان عموزاده (عموی) [[علی‌مردان‌خان چهارلنگ|علیمردان‌خان]] نایب السلطنه، و حاکم [[اصفهان]] در زمان نایب السلطنه‌ای علیمردان‌خان بود. باباخان جدّ بزرگ خوانین محمودصالح نیز هست<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ بختیاری|نام خانوادگی=علیقلی خان سردار اسعد|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref><ref name=":1">{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ گمشده بختیاری|نام خانوادگی=داوود حیدری پبدنی|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ گیتی گشا در خاندان زند|نام خانوادگی=نامی اصفهانی|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref><ref name=":3">{{یادکرد کتاب|عنوان=رستم التواریخ|نام خانوادگی=|نام=|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref><ref name=":4">{{یادکرد کتاب|عنوان=مجمع التواریخ|نام خانوادگی=گلستانه|نام=ابوالحسن|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref><ref name=":5">{{یادکرد کتاب|عنوان=یادداشت‌های انوشیروان چهارلنگ|نام خانوادگی=حیدری|نام=سعید|ناشر=|سال=|شابک=|مکان=|صفحات=}}</ref>
== فعالیت سیاسی نظامی باباخان ==
وی یکی از همراهان همیشگی علیمردان‌خان چهارلنگ که بعدها لقب نایب السلطنه‌ای را بدست آورد بود. او به احتمال زیاد به دلیل مشارکت و معاونت علیمردان‌خان، در نبرد بختیاری‌ها با محمودافغان که سپاه سی‌هزار نفری [[محمود هوتکی|محمودافغان]] توسط بختیاری‌ها شکست خورد و همچنین شکست [[پاشا|پاشای]] [[موصل]] توسط بختیاری‌ها و[[مردم فیلی|لرهای فیلی]] حضور داشت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> هنگام ورود نادرشاه(طهماسب قلی)،به عرصهٔ کشورداری، وی به سپاه [[نادرشاه|نادر شاه‌افشار]] پیوست. و در نبرد فتح قعلهٔ [[قندهار]] [[افغانستان]] توسط بختیاری‌ها، در میدان نبرد حاضر بود. باباخان همچنین در [[جنگ کرنال|نبرد کرنال]] و فتح هندوستان، یکی از افراد سپاه نادرشاه بود.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> بعداز قتل نادرشاه‌افشار در [[قوچان]] توسط سردارانش، او همراه بختیاری‌هایی که در خراسان بودند به [[چهار محال بختیاری]] بازگشت.
علیمردان‌خان پس از مرگ نادرشاه‌افشار توانسته بود [[خوانسار]]، [[گلپایگان]]، [[فریدن]]، [[استان خوزستان|خوزستان]]، [[استان لرستان|لرستان]]، و بختیاری را به تصرف درآورد، قصد کرد تا [[اصفهان]] را نیز تصرف کند. بار نخست در [[مورچه‌خورت]] از حاکم اصفهان [[ابوالفتح‌خان بختیاری|ابوالفتح خان بختیاری]] و سلیم خان افشار فرستادهٔ شاهرخ شاه افشار، شکست خورد.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" />
علیمردان خان بعد از این شکست به جمع‌آوری نیرو پرداخت و بابا‌خان و عده‌ای دیگر را به نزد کریم‌خان برای دعوت به پیوستن به خود به [[ملایر]] فرستاد. [[کریم‌خان زند|کریم خان]] این دعوت را پذیرفت و به فریدن برای پیوستن به علیمردان‌خان عازم شد.
علیمردان‌خان بعد از اینکه سپاه کریم‌خان به او پیوست. سپاه پنجاه هزار نفری ابوالفتح خان را در صحرای کهریز شکست داد؛ و اصفهان را فتح و [[شاه اسماعیل سوم]] را بر تخت نشاند. همچنین از قتل ابوالفتح خان به درخواست سرداران زند درگذشت.<ref name=":4" /><ref name=":2" /><ref name=":1" />
بعداز انتخاب شاه اسماعیل سوم به پادشاهی، علیمردان‌خان نایب السلطنهٔ او شد و کریم‌خان را با سپاهی به نواحی غربی کشور اعزام کرد.
بعد از اعزام کریم‌خان به غرب کشور، علیمردان‌خان، ابوالفتح‌خان را به دلیل اختلافی که با او داشت به قتل رساند، و حکومت اصفهان را به باباخان سپرد. و خود با سپاه به [[فارس]] برای تصرف آنجا لشکر کشید؛ و آنجا را فتح کرد.<ref name=":4" /><ref name=":1" /><ref name=":0" />
[[کریم‌خان زند|کریم‌خان]] که می‌خواست از اطاعت و فرمان برداری علیمردان‌خان خود را رها سازد به بهانه قتل ابولفتح‌خان و به تحریک [[سلیم خان افشار قرقلو|سلیم‌خان‌افشار]] به اصفهان لشکر کشید. و چون باباخان توانایی مقابله با کریم‌خان را نداشت
<ref>حاجی باباخان دویست نفر سرباز داشت و زندیه چهل هزار نفر سرباز داشتند</ref> اصفهان را رها کرده به علیمردان‌خان پیوست و در سه نبرد علیمردان‌خان با کریم‌خان‌زند در [[شهرستان کوهرنگ|کوهرنگ]]، [[کرمانشاه]]، و[[نهاوند]] حضور داشت و بعد از ترور علیمردان‌خان در [[دربند (ازنا)|دربند ازنا]] لرستان توسط [[محمد خان زند]]،<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":1" /> و چند سال پس از آن واقعه و پس از مرگ حیدرخان فرزند علیمردان‌خان، بزرگی و خانی طایفه [[محمودصالح]] به عهدهٔ پسران باباخان به خصوص [[ابدال خان چهارلنگ بختیاری|ابدال خان]] که داماد علیمردان‌خان نیز بود رسید. و کلیهٔ خوانین محمودصالح از نسل باباخان هستند.<ref name=":5" />
== باباخان از قول رضا ==
آوازه و شهرت باباخان را حکیم رضابهاری به خوبی توصیف نموده است و زوایای پنهان او را روشن نماید. [[رضا بهاری]] در قالب شعری قوشمه حکومت باباخان را تائید نموده و دیده یا شنیده بود که باباخان ۳۰۰ فرزند داشته و مردی که ۳۰۰ فرزند داشته‌باشد فردی مقتدر و با کیاست بوده<ref>ظاهرا داشتن همسران زیاد در دوران مزبور تا اواخر [[قاجار]] التزام به [[شریعت]] بوده و نشانه مشروعیت نیز بود</ref>. اینک طایفه یا ایل [[محمودصالح]] ورّاث اوست.
{{شعر}}
{{ب|شاهلَرون دؤولتی، روزگاری‌دِ|تختیندهَ نمایندهَ، برقراری‌دِ}}
{{ب|تابعندهَ اؤچ‌یؤز اوغلی واری‌دِ|[[ایران]] '''باباخانَ''' قالمه دی دؤنیا}}
{{پایان شعر}}
ترجمه فارسی:
{{شعر}}
{{ب|دورانی‌که حکومت شاهان بر قرار بود|در پای تخت‌شان لشکری پایدار بود}}
{{ب|سیصد فرزند در طاعت ایشان بود|دنیا به '''باباخان''' هم وفا نکرد}}
{{پایان شعر}}
 
== منابع ==
{{پانویس|۲}}
== پیوند به بیرون ==
{{مردم لر}}
[[رده:مردم بختیاری]]
[[رده:ایل بختیاری]]
[[رده:اتحادیه‌های ایلی]]
[[رده:استان اصفهان]]
[[رده:استان چهارمحال و بختیاری]]
[[رده:استان خوزستان]]
[[رده:استان لرستان]]
[[رده:اقوام در ایران]]
[[رده:اقوام در استان خوزستان]]
[[رده:بومیان غرب آسیا]]
[[رده:جوامع مسلمان]]
[[رده:عشایر اوراسیا]]
[[رده:کوچ‌گردان ایرانی‌تبار]]
[[رده:مردمان ایرانی‌تبار]]
[[رده:ایل‌های لر ایران]]