واتس‌اپ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
واتس‌اَپ
WhatsApp logo.svg
WhatsApp chat.jpg
محیطی از نرم‌افزار واتس‌اَپ
انتشار پایدار ۲٫۱۱ برای تمامی سیستم عامل‌ها / ژوئیه ۲۰۱۴
وضعیت توسعه فعال توسط فیس‌بوک
نوشته‌شده به ارلنگ
سیستم‌عامل آی‌اواس، اندروید، آشا، ویندوز فون، سیمبیان، بلک بری
موجود به چند زبانه
گونه پیام‌رسان فوری
پروانه نرم‌افزار مالکیتی
وبگاه www.whatsapp.com

واتس‌اَپ (به انگلیسی: WhatsApp) یک برنامه پیام‌رسانی فوری برای تلفن‌های هوشمند است. این برنامه توسط شرکت سهامی واتس‌اَپ ساخته شده‌است. مؤسس شرکت و سازنده این برنامه یان کوم است.

پیام‌رسان WhatsApp سامانه‌ای نرم‌افزاری برای گوشی‌های هوشمند اندروید، آیفون، نوکیا، بلک‌بری، و سیمبیان است. این پیام‌رسان از ارتباط دیتا یا وای-فای برای فرستادن پیام استفاده می‌کند. افزون بر توانایی فرستادن متن ساده می‌توان پرونده‌هایی مانند پی‌دی‌اف، نگاره، آوا و ویدئو را با واتس‌اَپ فرستاد.[۱]

در ژانویه ۲۰۱۶ این پیام‌رسان اعلام کرد که برای همیشه رایگان خواهد بود.[۲] پیش از آن این سرویس پیام‌رسانی تنها سال اول رایگان بود و پس از آن ۰٫۹۹ دلار آمریکا در سال باید پرداخت می‌شد. همچنین مدیر واتس‌اَپ در تاریخ ۱۸ فروردین ۹۵ اعلام کرد که همه پیام‌ها و تماس‌های این مسنجر به صورت کامل رمزنگاری می‌شوند. واتس‌اَپ و نرم‌افزارهای شبیه به آن امروزه با گسترش اینترنت همراه، جایگزینی برای پیامک یا پیام‌های متنی کلاسیک شده‌اند.[۳] به گفته واتساپ قرار است در 31 دسامبر 2019 در سیستم ویندوز فون پایان خاتمه می دهد.

شمار کاربران[ویرایش]

واتس‌اَپ در سال ۲۰۱۳ در سراسر جهان ۳۰۰ میلیون کاربر داشته که دستکم ماهی یکبار آنلاین بوده‌اند.[۴] در ۱ بهمن ۱۳۹۲ اعلام شد این برنامه ماهانه ۴۳۰ میلیون کاربر دارد که دستکم یک بار در ماه از آن استفاده می‌کنند و روزانه بیش از ۵۴ میلیارد پیامک جابه‌جا می‌کند که با توجه به این آمار رکورد فرستادن پیامک در روز در جهان شکسته شد.[۵]

در اوایل فوریه ۲۰۱۶ واتس‌اَپ اعلام کرد که شمار مشترک‌های شبکه از مرز یک میلیارد نفر گذشت.

خرید توسط فیس‌بوک[ویرایش]

در ۱۹ فوریه ۲۰۱۴ شرکت فیس‌بوک اعلام کرد که واتس‌اَپ را به قیمت ۱۹ میلیارد دلار خریداری کرده‌است که از این مبلغ ۴ میلیارد دلار به صورت نقدی و ۱۵ میلیارد دلار به شکل سهام فیس‌بوک به مالکان آن پرداخت شده‌است.[۶] در همان سال مؤسس واتس‌اَپ نیز به لطف تصاحب این شرکت توسط فیس‌بوک، به جمع میلیاردرها پیوست.[۷]

پشتیبانی از پلتفرم‌های گوناگون[ویرایش]

نسخه وب[ویرایش]

واتس‌اَپ رسماً با نام «واتس‌اَپ وب» از طریق کارخواه وب قابل دسترسی است.

ویندوز و مکینتاش[ویرایش]

در تاریخ ۱۰ می ۲۰۱۶ سرویس پیام‌رسان واتس‌اَپ هم برای مایکروسافت ویندوز و هم برای مکینتاش معرفی شد.

ویژگی‌های فنی[ویرایش]

رمزنگاری انتها به انتها[ویرایش]

در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۴ شرکت اوپن ویسپر سیستمز برای تأمین رمزگذاری سرتاسر با شرکت واتس‌اَپ اعلام همکاری نمود.

پرداخت اینترنتی[ویرایش]

واتس‌اَپ در کشور هند یک ویژگی برای انتقال پول به کار گرفته‌است که به صورت همتا به همتا کار می‌کند. واتس‌اَپ برای اجرای این فناوری از شرکت پرداخت‌های ملی هند مجوز دریافت کرد و در ژوئیه ۲۰۱۷ با چند بانک در این کشور وارد همکاری شد.[۸]

امکانات[ویرایش]

در ایران[ویرایش]

جنجال سیاسی[ویرایش]

با ورود این شبکه به ایران، موافقان و مخالفان بسیاری اقدام به اظهارنظر در خصوص آن پرداختند. قوه قضائیه ایران و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دو نهاد حکومتی بودند که با اعتقاد به این امر که شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه، دارای محتوای مجرمانه هستند از ضرورت فیلتر اینترنتی این قبیل محصولات سخن گفته و وزارت ارتباطات دولت یازدهم را به دفعات، مکلف به فراهم‌سازی مسدودسازی این قبیل نرم‌افزارهای ارتباطی نمودند. با این‌حال، محمود واعظی، وزیر ارتباطات دولت یازدهم، همواره در مقابل این درخواست قوه قضائیه مخالفت کرده و مخالفت صریح حسن روحانی با فیلترینگ این شبکه اجتماعی را پشتوانه خود در عمل نکردن به درخواست قوه قضائیه دانست.[۹] با شکل‌گیری و گسترش سریع پیام‌های تمسخرآمیز در خصوص سید روح‌الله خمینی در تابستان ۱۳۹۳ در واتس‌اَپ و وایبر، قوه قضائیه ایران در شهریور همان سال تصمیم گرفت مهلت یک‌ماهه‌ای به وزارت ارتباطات در خصوص فیلترینگ این شبکه اجتماعی بدهد که در صورت عدم مسدودسازی آن، برخورد قضائی با وزیر ارتباطات و سایر مسئولان این وزارتخانه، در دستور کار این قوه، قرار داده خواهد شد.[۱۰] فرمانده سپاه ناحیه ثارالله شیراز روز یکشنبه ۳۰ شهریور ماه ۱۳۹۳ نیز از بازداشت ۱۱ نفر در این شهر به دلیل «تولید و باز نشر مطالب توهین‌آمیز نسبت به خمینی» خبرداد و گفت این افراد در شبکه اجتماعی واتس‌اَپ، وایبر، لاین، تانگو و تلگرام شناسایی شده‌اند. پس از اعلام این خبر از سوی فرمانده سپاه ناحیه ثارالله شیراز اقرار تلویزیونی این افراد نیز از شبکه استانی فارس پخش شد.[۱۱]

به زبان فارسی[ویرایش]

در میانه سال ۱۳۹۴ واتس‌اَپ از نسخه فارسی سایت خود رونمایی کرد. این پیام‌رسان در حال حاضر با احتساب زبان فارسی، ۴۶ زبان را پشتیبانی می‌کند.[۱۲]

امنیت[ویرایش]

رمزنگاری[ویرایش]

واتس‌اَپ برای ایجاد ایمنی داد و ستدهای بین کاربران از روش رمزنگاری سرتاسر استفاده می‌کند. به گفته کارشناسان با این روش و در حالت عادی (یعنی بدون دخالت بدافزارها) فقط دو طرف گفتگو می‌توانند آنچه ارسال می‌شود را بخوانند. در این میان، حتی خود شرکت واتس‌اَپ قادر به خواندن آن نیست. این به علت آن است که پیام‌ها با یک قفل نرم‌افزاری محافظت شده‌اند و فقط فرستنده و گیرنده پیام کلید مخصوص بازکردن این قفل و خواندن آنها را دارند. برای حفاظت بیشتر، هر پیامی که فرستاده می‌شود قفل و کلید خودش را دارد. همه اینها به‌طور خودکار اتفاق می‌افتند و نیازی به انجام تنظیمات خاص یا چت مخفی برای امن بودن پیام‌ها نیست.[۱۳] امکان تأیید هویت دومرحله‌ای نیز از میانه آذر ۱۳۹۵ به واتس‌اَپ اضافه شد.

جاسوسی اسرائیل[ویرایش]

در مه ۲۰۱۹ آشکار شد که گروه اِن‌اِس‌اُ (به انگلیسی: NSO Group) (یک شرکت امنیتی وابسته به ارتش اسرائیل)[۱۴][۱۵] با یک تماس بی‌پاسخ واتس‌اپ روی گوشی، جاسوس‌افزار نصب می‌کند. نرم افزار اصلی این شرکت به نام "پگاسوس"، میکروفن گوشی را روشن می‌کند، پیام‌های رمزدار را از روی تلفن بردارد، یا به عکس‌های خصوصی دسترسی پیدا کند. گروه اِن‌اِس‌اُ می‌گوید نهادهای مجری قانون از محصولات آن گروه برای مقابله با تروریسم و رفتار مجرمانه استفاده می‌کنند. اما معمولا از جاسوس‌افزارهای این شرکت برای نظارت بر خبرنگاران، وکلا و فعالان استفاده می‌شود.[۱۶] گفته می‌شود که هدف از نصب این جاسوس‌افزار، جاسوسی از ایران بوده است.[۱۵] در مدت کوتاهی پس از این حمله، شرکت واتس‌اپ اعلام کرد که با به‌روزرسانی این اپ، جلوی این جاسوس‌افزار گرفته می‌شود.[۱۴]

گروه اِن‌اِس‌اُ به "معامله‌گر سلاح‌های سایبری" شناخته می‌شود.[۱۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. "WhatsApp: 9 praktische Funktionen für Profis" (به آلمانی). SOFTONIC INTERNATIONAL S.L. Retrieved 20 August 2013.
  2. "واتس‌اَپ برای همیشه رایگان شد". زومیت. April 17, 2018. Retrieved April 17, 2018.
  3. "Die mysteriöse Story von Whatsapp" (به آلمانی). Financial Times Deutschland. 2013. Retrieved 20 August 2013.
  4. "The Quiet Mobile Giant: With 300M Active Users, WhatsApp Adds Voice Messaging". Dow Jones & Company Inc. 2013. Retrieved 20 August 2013.
  5. F., Alan (January 20, 2014). "WhatsApp handles more than 50 billion messages daily; figure might exceed daily SMS volume". Phone Arena. Retrieved April 17, 2018.
  6. creativehipster.com- Facebook Buys Whatsapp for $16 Billion
  7. Welch, Chris (March 3, 2014). "Bill Gates is yet again the richest person in the world, according to Forbes". The Verge. Retrieved April 17, 2018.
  8. "WhatsApp gets nod for UPI payments through multi bank partnerships - Times of India". The Times of India. Retrieved 2017-07-11.
  9. ضرب الاجل یک‌ماهه اژه‌ای به وزارت ارتباطات برای مسدود کردن وایبر و واتس آپ خبرگزاری تابناک
  10. پیش شرط فیلتر نشدن واتس آپ و وایبر شهر خبر
  11. دستگیری ۱۱ نفر به اتهام توهین به خمینی از طریق ارسال پیامک‌های طنز کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران
  12. تلکام نیوز
  13. "WhatsApp Security". WhatsApp.com. January 1, 1970. Retrieved April 17, 2018.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ دیو لی-خبرنگار فناوری آمریکای شمالی (۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۸). «کشف حمله با نرم افزار تجسسی به 'واتس‌اپ'». بی‌بی‌سی فارسی.
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ پل داناهار-بی‌بی‌سی، واشنگتن (۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۸). «چرا جاسوسان واتس‌اپ ممکن است ایران را هدف گرفته باشند؟». بی‌بی‌سی فارسی.
  16. روری کتلان-جونز-خبرنگار فناوری بی‌بی‌سی (۱ خرداد ۱۳۹۸). «چه کسی در حال جاسوسی از شما است؟». بی‌بی‌سی فارسی.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]