سروش (پیام‌رسان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سروش
نشانواره پیام‌رسان سروش.png
Soroushapp.jpg
توسعه‌دهنده(ها) توسعه فناوری رسانه سروش
(محمدرضا علی عسگری، مدیرعامل[۱][۲])
سیستم‌عامل گوگل اندروید، اپل آی‌اواس، مایکروسافت ویندوز، مکینتاش، لینوکس
موجود به ۳ زبان
گونه پیام‌رسان فوری
وبگاه soroush-app.ir

پیام‌رسان سروش یک نرم‌افزار پیام‌رسان ایرانی است.[۳][۴][۵] این پیام‌رسان دارای نسخه‌های رسمی اندروید و آی‌اواس برای تلفن‌های همراه هوشمند، و نسخه‌های آزمایشی برای ویندوز، مک و لینوکس برای رایانه‌های شخصی می‌باشد.

پس از فراگیر شدن تلگرام در ایران، این نرم‌افزار از جمله پیام‌رسانی‌هایی بود که به عنوان جایگزین تلگرام پیشنهاد شد.[۶] به ادعای برخی منتقدان، این پیام‌رسان کپی‌برداری از کد منبع باز تلگرام است[۷] اما سرورهای آن در ایران قرار دارد.[۸]

سایت این پیامرسان آمار نصب این پیامرسان را در ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ بیش از ۱۰ میلیون گزارش کرد.[۹][۱۰][منبع بهتری نیاز است] هرچند که درستی این ادعا تردید وجود دارد.

طبق مصوبهٔ شورای عالی فضای مجازی، دولت موظف شده از پیام‌رسان‌های ایرانی از جمله سروش حمایت کند. اما پیام‌رسان‌ها هنوز از عدم حمایت کافی طبق و عمل نکردن دولت به این مصوبه، گله‌مندند.[۱۱]

برای ترغیب هرچه بیشتر مردم برای استفاده از این پیام رسان، در ابتدای سال ۱۳۹۷ اعلام شد که حجم اینترنت استفاده شده با استفاده از این پیام‌رسان تا آخر سال ۱۳۹۷ رایگان است و تبلیغات گسترده‌ای بر این موضوع انجام شد.[۱۲][۱۳] اما تنها پس از گذشت چند ماه در ابتدای تیر ماه سال ۱۳۹۷ بدون هیچ گونه اعلام قبلی این ویژگی حذف شد و هزینه اینترنت مصرفی توسط این پیام‌رسان مانند بر مشترکین تحمیل شد.[۱۴][۱۵] چندی بعدی مدیرعامل این پیام‌رسان رسماً اعلام کرد که اینترنت مصرفی این پیام‌رسان رایگان نیست.[۱۶]

پیشینه

نرم‌افزار سروش در بهمن ۱۳۹۴ نسخهٔ آزمایشی خود را به بازار عرضه کرد و تا بهمن ۱۳۹۵ نزدیک به ۷۰۰ هزار کاربر فعال داشت.[۱۷] قرار بود این پیام‌رسان تا پایان زمستان ۱۳۹۵ به‌طور رسمی رونمایی شود.

این نرم‌افزار تحت حمایت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران گسترش یافته و بخش عمده‌ای از سهام این شرکت متعلق به صدا و سیما است.[۱۸][۱۹]

در فروردین ۱۳۹۷، به دلیل تحریم‌های ایالات متحدهٔ آمریکا این پیام‌رسان از اپ استور حذف شد.[۲۰]

امنیت کاربران

طبق ادعای سروش، این پیام‌رسان اطلاعات مخاطبان را ذخیره و از آن‌ها استفاده می‌کند،[۱۸] اما این اطلاعات را در اختیار شخص یا شرکت ثالثی قرار نمی‌دهد؛ هرچند که درستی این ادعا جای تأمل دارد.[۱۸]

  • در بند ۵ قوانین شرایط عضویت آمده‌است که:

«سروش مجاز است در هر زمان که مشخص شد شناسه(ID) انتخاب شده مغایر با مشخصات سازنده یا مدیران کانال است با/بدون اطلاع قبلی شناسه کانال را تغییر یا کانال را غیرفعال نماید. مرجع تشخیص در این زمینه، سروش است.»[۲۱][۲۲]

  • در بند ۲ قوانین محتوای رد و بدل شده در سروش آمده‌است که:

کاربران مجاز به انتشار محتوای خلاف واقع، غیراخلاقی و غیرقانونی نمی‌باشند و عواقب آن برعهده خود کاربر خواهد بود.[۲۱][۲۲]

  • در بند ۵ قوانین شرایط استفاده آمده‌است که:

کاربر آزاد است تا در چهارچوب قوانین این توافقنامه و قوانین جمهوری اسلامی ایران، اقدام به استفاده از بخش‌های مختلف سروش نماید. لازم است ذکر شود عواقب تخطی از این بند، بر عهده خود کاربر می‌باشد. در این خصوص سروش خود را توسعه دهنده سرویس دانسته و مسئولیت نحوه استفاده از این سرویس بر عهده کاربر است.[۲۱][۲۲]

  • در بند ۶ قوانین شرایط استفاده آمده‌است که:

سروش می‌تواند حساب کاربری کاربران ناقض قوانین، و همچنین کاربرانی که بیش از یک سال از آخرین فعالیت آن‌ها می‌گذرد را با/بدون اطلاع قبلی به صورت موقت یا دائم غیرفعال نماید.[۲۱][۲۲]

مشکلات امنیتی

این پیام‌رسان از شمارهٔ تلفن همراه کاربران به عنوان آی‌دی استفاده می‌کرد در نتیجه شمارهٔ تلفن همراه کاربران یک گروه توسط سایر اعضا و مدیر گروه قابل مشاهده بود.[۲۳][۲۴] به گفتهٔ سید میثم سیدصالحی، مدیر پیام‌رسان سروش، این مشکل در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷ برطرف شد.[۲۵][۲۶]

جایگزین تلگرام

قرار است این نرم‌افزار در تلویزیون ایران پشتیبانی تبلیغاتی شود و اعتراضات اجتماعی به حذف تلگرام را برای ۴۵ میلیون کاربر ایرانی آن کاهش دهد.[۱۸] همچنین این پیامرسان از اردیبهشت ۱۳۹۷ قابلیتی برای کاربرانش فراهم ساخت که بتوانند با استفاده از یک ربات تلگرامی محتواهای مهم خود را از تلگرام به سروش منتقل و آرشیو کنند.[۲۷] اما از سوی دیگر برخی آن را کپی ضعیفی از تلگرام می‌دانند و سرعت پایین در اتصال، سرعت پایین در انتقال پیام، سرعت پایین در آپلود یا دانلود فیلم را از نقاط ضعف پیامرسان سروش می‌دانند.[۲۸]

به ادعای ایسپا (که تحت مدیریت حسام‌الدین آشنا مشاور حسن روحانی قرار دارد) به نقل از یورونیوز، در نظرسنجی ای که در مهر ماه ۱۳۹۷، حدود ۶ ماه پس از فیلترینگ تلگرام، توسط مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران انجام شد، مشخص شد که علی‌رغم فشار گسترده حکومت ایران برای مجبور کردن مردم به استفاده از پیام رسان‌های داخلی به جای تلگرام، باز هم اکثریت کاربران از این پیام رسان استفاده می‌کنند. طبق این نظرسنجی، ۶۲٫۵ درصد از پاسخگویان اعلام کردند قبل از فیلتر تلگرام از این پیام‌رسان استفاده می‌کردند و در مهر ماه ۱۳۹۷، ۴۷٫۳ درصد از کل پاسخگویان اعلام کرده‌اند همچنان از تلگرام استفاده می‌کنند که این عدد نسبت به خرداد ماه تقریباً ثابت مانده‌است.[۲۹] بر اساس یافته‌های این نظرسنجی پیام‌رسان سروش که قبل از فیلترینگ تلگرام دو درصد کاربر داشته‌است در خرداد ماه سال جاری تعداد کاربرانش به ۱۳٫۲ درصد افزایش داشته اما در مهر ماه این رقم به ۴٫۳ درصد کاهش یافته‌است.[۲۹] این ادعای یورونیوز مبنی بر فشار حکومت ایران، در حالی است که نسخه‌های غیررسمی تلگرام بدون هیچگونه فیلتری در اختیار عموم قرار دارد.[۳۰]

ارتباط با سیاست

پیام‌رسان سروش توسط سپاه پاسداران مورد حمایت قرار گرفته‌است.[۳۱] همچنین این پیام‌رسان، ایموجی‌های زنان با حجاب، حاوی شعار «مرگ بر آمریکا» و شامل عکس سید علی خامنه‌ای را داراست.[۳۱]

سیاست چماق و هویج

بعد از اینکه اعمال فشار برخی برای بستن تلگرام با مقاومت دولت روبه‌رو شد[۳۲][۳۳] صداوسیما هم‌زمان برای تخریب تلگرام و تبلیغ گسترده سروش در تلاش است.[۳۴] در حالی که تماس صوتی تلگرام فیلتر شده‌است،[۳۵] سروش که دارای تماس صوتی است، کار می‌کند. حتی با قرارداد با اپراتورها، اینترنت این برنامه رایگان شد.[۳۶] قبلاً از نظر فنی تلگرام به بهانه مصرف ترافیک بین‌الملل مورد سرزنش قرار گرفته بود و مسئولین امر درخواست قرارگیری سرورها در ایران را داشتند با مواقفت تلگرام، سرورهای محتوا(cdn) در سال ۹۶ در ایران[۳۷] راه اندازی شد. در اواخر فروردین ۹۷ سرورهای CDN تلگرام را لغو مجوز کردند تا تلگرام کندتر شود و راه برای سروش بازتر گردد.[۳۸] لازم به ذکر نیست که محتوا و مهم‌تر از آن ناشرین و تولیدکنندگان محتوا روی پیام‌رسان‌های داخلی همچون سروش قابل کنترل و ردیابی است و این امکان به ویژه در کانال‌های خبری پیام رسان‌ها، مد نظر حاکمیت برای کوچ به پیام‌رسان‌های داخلی است.[۳۹][۴۰]

امکانات

  • تبادل پیام بین دو یا چند نفر
  • ایجاد کانال
  • ارسال فایل (شامل عکس و فیلم) تا حداکثر ۵۰ مگابایت[۴۱][۴۲]
  • برقراری تماس صوتی (مصرف حجم اینترنت: ۹کیلوبایت بر ثانیه[۴۱] یعنی حدود دو برابر مصرف حجم تلگرام[۴۳][۴۴])
  • سایر امکانات مانند مکان نمایی، سرویس آب و هوا، خرید شارژ آسان، پرداخت قبوض و سرویس اوقات شرعی[۴۵]

بازخوردها و دیدگاه‌ها

۳۱ اردیبهشت ۹۷: سید میثم سید صالحی مدیر پیام‌رسان سروش در دانشگاه الزهرا در بخشی از سخنرانی خود گفت: «آقای وزیر ادعا می‌کنند ما پهنای باند دادیم به پیامرسانهای داخلی! این پهنای باند به چه دردم میخوره؟! مگه من مصرف پهنای باندم چقدره؟ من الان پایگاه کاربری میخوام. اگر راست میگید که قراره اون انحصار بزرگ شکسته بشه، بیاید یه کاری کنید من اون پایگاه کاربری ده میلیونی که تلگرام در کشور داشته رو داشته باشم.»

این اظهارات سید صالحی با واکنش‌های مختلفی بین رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مواجه شد. پایگاه خبری انتخاب اظهارات وی را به گونه‌ای متفاوت در توییتر خود منتشر کرد[۴۶] که با واکنش سید صالحی مواجه شد.[۴۷][۴۸] سید صالحی در پاسخ به بازتاب اشتباه سخنانش در رسانه‌ها، در صفحهٔ توییتر خود گفت منظورش از پایگاه کاربری، User Base بوده‌است و خواستار توجه دولت به ایجاد پایداری در سرویس‌های زیرساختی است.[۴۹][۵۰] وی در ادامه عجلهٔ رسانه‌ها برای سیاسی کردن موضوعات را مورد نقد قرار داد.[۵۱]

دیدگاه کاربران

Soroush messenger comments on Google play 1.pngSoroush messenger comments on Google play 3.png
Soroush messenger comments on Google play 2.pngSoroush messenger comments on Google play 18.png
نظر کاربران پیام‌رسان سروش در مورد این نرم‌افزار در گوگل پلی (توضیح: نظرات براساس میزان مفید بودن مرتب شده‌اند. نام کاربری و تصویر پروفایل کاربران برای حفظ حریم شخصی مات شده‌است) (برای موارد بیشتر، اینجا را ببینید)

کاربران نظرات مختلفی در مورد این برنامه اندرویدی دارند که این نظرات ممکن است متأثر از جناح‌گیری سیاسی افراد برای حمایت یا انتقاد از آن باشد.

طبق نظرات درج شده کاربران در گوگل پلی، عموم کاربران از امنیت اطلاعاتشان در سروش ابراز نگرانی می‌کنند. همچنین مشکلات قابل ملاحظه‌ای در رابطه با سرعت و کیفیت تبادل اطلاعات در این پیام‌رسان گزارش شده‌است. محمدجواد آذری جهرمی، وزیر وقت ارتباطات، نیز به عدم اعتماد مردم به این پیام‌رسان اذعان کرد.[۵۲][۵۳]

ادعای ایجاد حساب کاربری بدون اجازه کاربران

تعدادی از کاربران مدعی شدند با نام، عکس و شماره تلفن آن‌ها در سروش حساب کاربری ساخته شده‌است.[۵۴][۵۵] افزایش این ادعاها باعث شد برخی نمایندگان مجلس نسبت به این موضوع و خدشه دار شدن اعتماد در پیام‌رسان‌های داخلی ابراز نگرانی کنند. [۵۶]

این موارد منجر به واکنش توییتری مدیر سروش شد وی در توییتی اعلام کرد: «تمامی کاربران سروش واقعی هستند و وجود هرگونه اکانت بدون اطلاع صاحب شماره به هیچ عنوان ممکن نیست. تنها روش فعال‌سازی اکانت در سروش اعلام شماره همراه و ورود کد فعال‌سازی است، کاربران سروش پس از وارد کردن شماره همراه خود در پیام‌رسان کد فعال‌سازی خود را از طریق پیامک در تلفن همراه دریافت می‌کنند و صرفاً با وارد کردن کد دریافتی می‌توانند از امکانات پیام‌رسان استفاده کنند. اگر فردی مدعی است اکانتی با شماره شخصی خود و بدون اطلاع قبلی در سروش دارد می‌تواند موضوع را از طریق پشتیبانی سروش پیگیری کند.»

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز درباره این موضوع واکنش نشان داد و گفت: «در مورد ابهاماتی که در خصوص عضویت بی‌اختیار در پیام‌رسان سروش به وجود آمده، مرکز ملی فضای مجازی در حال بررسی است. مطالبی که به ما واصل شده را در اختیار مرکز ملی قرار داده‌ایم.»[۵۷]

جستارها وابسته

پیوند به بیرون

منابع

  1. روزنامه شرق. «چه‌کسانی سهامدار پیام‌رسان‌های داخلی هستند». شرق. 08-05-2018. 
  2. مساعد، محمد. «روزنامه شرق 96/10/25: پایان دوپینگ فیلترینگ». magiran.com. ۲۰۱۸-۰۱-۱۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۰۳. 
  3. ایران, عصر. «پیام رسان‌های داخلی؛ دولت حمایت کرده یا کم لطفی؟!». عصر ایران. بازبینی‌شده در 2018-05-23. 
  4. «آغاز کوچ مسوولان از تلگرام». fa.alalam.ir. بازبینی‌شده در 2018-05-23. 
  5. «کانال رسمی رئیس‌جمهوری در پیام‌رسان‌های سروش و گپ آغاز به کار کرد»(fa-IR)‎. به کوشش ایسنا. 2018-04-18. بازبینی‌شده در 2018-05-23. 
  6. خبرگزاری باشگاه خبرنگاران. «شبکه بومی پیام‌رسان سروش جایگزین شبکه‌های خارجی». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. ۲۰۱۷-۰۹-۰۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۹. 
  7. بازی تاج و تخت در صداوسیما
  8. خبرگزاری باشگاه خبرنگاران. «سِروِرهای پیام‌رسان سروش در کجا قرار دارد؟». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. ۲۰۱۸-۰۱-۱۶. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶. 
  9. «پیام‌رسان سروش ۱۰میلیونی شد». تسنیم. ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  10. «پیام‌رسان سروش 10 میلیونی شد». جام جم آنلاین. 18 اردیبهشت 1397. 
  11. «آیا دولت واقعاً به پیام‌رسان‌ها کمک کرد». روزنامهٔ فرهیختگان، ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  12. خبرگزاری باشگاه خبرنگاران (April 3, 2018). "مصرف اینترنت در پیام‌رسان سروش تا پایان سال رایگان است". خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. Retrieved June 28, 2018. 
  13. "اینترنت کاملاً رایگان در سروش! +عکس". مشرق نیوز. April 22, 2018. Retrieved June 28, 2018. 
  14. "پیام‌رسان سروش دیگر رایگان نیست". سایت اقتصادی ایران جیب. June 28, 2018. Retrieved June 28, 2018. 
  15. "هزینه اینترنت پیام‌رسان سروش یک سوم محاسبه می‌شود/ اینترنت رایگان نسخه موبایل فعلاً حذف شد". خبرگزاری فارس. June 27, 2018. Retrieved June 28, 2018. 
  16. "حجم مصرفی اینترنت کاربران در پیام‌رسان سروش دیگر رایگان نیست". دیجیاتو (in عربی). June 27, 2018. Retrieved June 28, 2018. [[Category:]]
  17. «یک سال بعد ۱۰ میلیون کاربر داریم». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. ۲۰۱۷-۰۱-۳۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۹. 
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ ۱۸٫۳ «آخرین نفس‌های تلگرام زیر تیغ فیلترینگ». خبرگزاری تسنیم - Tasnim. ۲۰۱۶-۱۱-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۹. 
  19. "پیام‌رسان «سروش» رقیب ضعیف تلگرام". جستجوگر اخبار تی نیوز tnews.ir. 2017-10-08. Retrieved 2018-01-16. 
  20. «پیام‌رسان سروش از اپ استور حذف شد +فیلم». باشگاه خبرنگاران جوان. ۹ آوریل ۲۰۱۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۹ آوریل ۲۰۱۸. 
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ سروش, پیام‌رسان; سروش, پیام‌رسان. "قوانین و مقررات". پیام‌رسان سروش. Retrieved April 3, 2018. 
  22. ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ ۲۲٫۲ ۲۲٫۳ «پیوند پایدار به صفحه قوانین پیام‌رسان سروش». بازبینی‌شده در ۳ آوریل ۲۰۱۸. 
  23. «امنیت پیام‌رسان سروش در هاله‌ای از ابهام، آیا تمام باگ‌ها برطرف می‌شوند؟»(fa)‎. دیجیاتو، ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. 
  24. پارسینه. «پیام‌رسان سروش هک شد! +تصاویر». پارسینه|Parsine. ۲۰۱۸-۰۴-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۰۴. 
  25. «از پیام مدیر سروش در "توئیتر فیلتر شده" تا پیوند پیام رسان‌ها و خودروسازان داخلی». عصر ایران. ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. 
  26. «سروش هک نشد/ از کاشف باگ سروش قدردانی شد»(fa)‎. خبرگزاری تسنیم، ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ فروردین ۱۳۹۷. 
  27. «امکان انتقال اطلاعات از تلگرام به سروش فراهم شد + تصویر». خبرگزاری تسنیم. ۰۸ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  28. «نقاط ضعف و قوت پیام رسان‌های جایگزین تلگرام». خبرفوری. ۱۲ دی ۱۳۹۶. 
  29. ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ "نظرسنجی ایسپا؛ محبوبیت تلگرام و شکست پیام رسانهای داخلی در ایران". euronews (in عربی). 2018-10-15. Retrieved 2018-10-16. [[Category:]]
  30. «وزیر ارتباطات از سرمایه گذاری ۲۰ هزار میلیارد تومانی برای توسعه پهنای باند کشور خبر داد.نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/2251101/توسعه-پهنای-باند-با-سرمایه-گذاری-۲۰-هزار-میلیاردی».+خبرگزاری صداوسیما. ۲۱ مهر ۱۳۹۷. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ «ایموجی‌های پیام‌رسان سروش با شعار 'مرگ بر آمریکا'»(en-GB)‎. به کوشش BBC Persian. 2018-04-26. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 2018-04-27. 
  32. «جنگ تازه دولت روحانی و سازمان اطلاعات سپاه بر سر تلگرام». 27 اسفند 1395. 
  33. «روحانی در مقابل فیلترینگ تلگرام مقاومت می‌کند؟». روزنامه قانون، 29 فروردین 1397. 
  34. «‎توبیخ صدا و سیما به‌دلیل گزارش ساختگی دربارهٔ تلگرام». 20 دی 1396. 
  35. «مکالمه صوتی تلگرام به صورت کامل مسدود شد + دلیل مسدود سازی». 28 فروردین 1396. 
  36. «اینترنت کاملاً رایگان در سروش! +عکس». 2 اردیبهشت 1397. 
  37. «برخی سرورهای تلگرام به ایران منتقل شد». 6 مرداد 1396. 
  38. «سرورهای توزیع محتوای تلگرام در ایران از مدار خارج شد». 7 اردیبهشت 1397. 
  39. «فعالیت همه ایرانی‌ها در اینترنت رصد می‌شود». خبرآنلاین. 30 بهمن 1392. 
  40. «فعالیت‌های فزاینده حکومت ایران برای کنترل محتوای اینترنت کاربران». رادیو زمانه. 28 آبان 1393. 
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ سروش, پیام‌رسان; سروش, پیام‌رسان. "سوالات متداول". پیام‌رسان سروش. Retrieved April 3, 2018. 
  42. «پیوند پایدار به صفحه سوالات متداول سروش». وبگاه پیام‌رسان سروش. سروش. بازبینی‌شده در 3 آوریل 2018. 
  43. خبرگزاری باشگاه خبرنگاران. «تماس صوتی تلگرام چقدر اینترنت مصرف می‌کند؟». خبرگزاری باشگاه خبرنگاران | آخرین اخبار ایران و جهان | YJC. ۲۰۱۷-۰۴-۱۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۰۴. 
  44. انتخاب، پایگاه خبری تحلیلی. «تماس صوتی تلگرام چقدر اینترنت مصرف می‌کند؟». پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | Entekhab.ir. ۲۰۱۸-۰۴-۰۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۰۴. 
  45. «۷ دلیل برای آنکه از پیام‌رسان سروش استفاده کنیم!». آی تی رسان. 
  46. انتخاب. «توییت پایگاه خبری انتخاب در مورد اظهارات سید صالحی در دانشگاه الزهرا». توییتر. 22-05-2018. 
  47. سید میثم سید صالحی. «واکنش سید صالحی در بازتاب سخنانش در دانشگاه الزهرا». توییتر. 22-05-2018. 
  48. انتخاب. «فیلم اظهارات سیدصالحی در دانشگاه الزهرا». انتخاب. 22-05-2018. 
  49. انتخاب. «توییت پایگاه خبری انتخاب در مورد اظهارات سید صالحی در دانشگاه الزهرا». توییتر. 22-05-2018. 
  50. سید صالحی. «توضیح سیدصالحی در مورد بازتاب سخنانش در دانشگاه الزهرا». توییتر. 21-05-2018. 
  51. سید میثم سید صالحی. «توییت سید صالحی در نقد عجله رسانه‌ها در سیاسی کردن موضوعات». توییتر. 21-05-2018. 
  52. "پیشنهاد وزیر ارتباطات برای کاهش اقبال به پیام‌رسان‌های خارجی: باید با مردم صحبت کنیم". خبرگزاری تسنیم - Tasnim. May 18, 2018. Retrieved June 28, 2018. 
  53. "رفع وابستگی به تلگرام در گرو تغییر نگاه متولیان رسانه/ پاسخ به ایرادات تسهیلات ۵ میلیارد تومانی برای پیام‌رسان‌ها". خبرگزاری فارس. March 12, 2018. Retrieved June 28, 2018. 
  54. «عضویت بدون اجازه مردم در سروش ؛ بیانیه مرکز ملی فضای مجازی در مورد این ادعا». جستجوگر اخبار تی نیوز tnews.ir. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۳. 
  55. «عضویت بدون اجازه مردم در سروش ؛ بیانیه مرکز ملی فضای مجازی در مورد این ادعا». تکراتو - اخبار روز تکنولوژی. ۲۰۱۸-۰۶-۰۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۳. 
  56. «از کاربران اصرار و از سروش انکار؛ آیا اکانت‌ها بدون اجازه ساخته شدند؟». دیجیاتو. ۲۰۱۸-۰۵-۳۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۳. 
  57. آریا پارساپور. «از کاربران اصرار و از سروش انکار؛ آیا اکانت‌ها بدون اجازه ساخته شدند؟». دیجیاتو. 02-06-2018.