نورث امریکن ایکس-۱۵

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هواپیمای ایکس ۱۵
X-15 in flight.jpg
هواپیمای ایکس ۱۵
نوع هواپیما
کشور سازنده ایالات متحده آمریکا آمریکا
شرکت سازنده نورت امریکن آویشن
نخستین پرواز ۸ ژوئن سال ۱۹۵۹
بازنشستگی دسامبر ۱۹۶۸
بکارگیرنده(ها) نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا
ناسا
تعداد ساخته‌شده ۳
خلبان نیل آرمسترانگ در کنار نورث امریکن ایکس ۱۵–۱ بعد از یک پرواز تحقیقاتی. او اولین پرواز خود با ایکس - ۱۵ را در ۳۰ نوامبر ۱۹۶۰ و دومین پرواز را با همان هواپیما در ۹ دسامبر همان سال انجام داد.

نورث امریکن ایکس-۱۵(به انگلیسی: North American X-15) یک موشک-هواپیمای مافوق صوت تحقیقاتی ساخته شده توسط ناسا و نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا به عنوان بخشی از سری هواپیماهای ایکس بود که از موتور راکت به عنوان پیشرانه استفاده می‌کرد. در ابتدای دهه شصت ایکس-۱۵ رکورد بیشترین سرعت و ارتفاع را با رسیدن به مرز فضا ثبت کرد. تا به امروز نیز ایکس-۱۵ رکورد رسمی سریعترین هواپیمای سرنشین‌دار را با حداکثر سرعت ۷۲۷۴ کیلومتربرساعت در اختیار دارد.

در طول برنامه ایکس-۱۵، در مجموع ۱۳ پروازی که انجام شد تنها هشت خلبان توانستند از مرز ۸۰ کیلومتر ارتفاع، که معیار پروازهای فضایی نیروی هوایی امریکاست بگذرند، و در نتیجه واجد داشتن شرایط خلبانان، برای فضانوردی شدند. خلبانان نیروی هوایی بلافاصله پس از به دست آوردن این موفقیت واجد شرایط در شاخه فضانوردی محسوب می‌شدند در حالی که خلبانان غیرنظامی در شاخه فضانوردی ناسا، در سال ۲۰۰۵، یعنی ۳۵ سال پس از آخرین پرواز ایکس-۱۵ این امتیاز را به دست آوردند. خلبانان نیروی دریایی در برنامه ایکس-۱۵ هرگز موفق نشدند که بالاتر از ارتفاع ۸۰ کیلومتری لازم پرواز کنند.

ایکس-۱۵ نخستین هواپیمایی بود که از دماغهٔ توپی بهره می‌برد. دماغهٔ توپی اندازه‌گیری دقیقی از سرعت هوا و زاویهٔ جریان در سرعت‌های فراصوت و ابرفراصوت را به دست می‌داد. نیل آرمسترانگ این هواپیما را برای نخستین بار خلبانی کرد. این دماغهٔ توپی در عکس، در مقابل دست راست آرمسترانگ دیده می‌شود. برای فرود، هواپیمای ایکس- ۱۵ دارای ارابهٔ فرود غیراستاندارد بود، ارابهٔ فرود دماغهٔ آن دارای چرخ و لاستیک بود، در این عکس تیرک ترمز سمت چپ دیده می‌شود. سیستم اصلی فرود شامل دو سورتمه، سوار شده در قسمت عقب هواپیما است. دو خط ترمز بر روی بستر خاکی را هر دو سورتمه ایجاد کرده‌اند. به خاطر همین ترمز سورتمه‌ای، موشک-هواپیما تنها می‌تواند بر روی یک بستر خاکی زمین خشک، و نه در باند بتنی فرودگاه، فرود آید.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «North American X-15»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۷ نوامبر ۲۰۱۱).