برنامه فضایی مارینر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرتاب مارینر ۱ در سال ۱۹۶۲

برنامه فضایی مارینر یا برنامه مارینر (به انگلیسی: Mariner Program) نام یک مجموعه ۱۰ تایی از فضاپیماهای آمریکایی است که بین سالهای ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۳ با هدف مطالعه سیارات تیر، ناهید (زهره) و مریخ به فضا پرتاب شدند. هفت فروند از این فضاپیماها با نام‌های مارینر ٬۲ ٬۴ ٬۵ ٬۶ ٬۷ ۹ و ۱۰ مأموریت خود را با موفقیت به انجام رساندند. از این مجموعه ۱۰ تایی ۳ تای آن در مرحله‌های پرتاب از دست رفتند. برنامه‌های پیش بینی شده مربوط به فضاپیماهای مارینر ۱۱ و مارینر ۱۲ که اجرا نشده بودند، در برنامه‌های وویجر ۱ و وویجر ۲ به عنوان پاره‌ای از پروژهٔ وویجر گنجانده شدند. دنبالهٔ بررسی‌های مارینر ۹ را هم مدارگردهای وایکینگ ۱ و وایکینگ ۲ مریخ پی گیری کردند. فضاپیماهای دیگری که بر پایهٔ پروژهٔ مارینر پس از برنامهٔ وویجر اجرا شدند یکی فرستادن ماژلان (کاوشگر) به زهره و کاوشگر فضاپیمای گالیله به مشتری بود. نسل دوم فضاپیماهای مارینر به نام سری مارینر مارک ۲ نهایتاً به صورت کاوشگر کاسینی-هویگنس که هم اکنون در مداری پرامون سیارهٔ زحل در گردش است تکامل یافت.

نخستین مأموریت موفق این برنامه —مارینر ۲— که در سال ۱۹۶۲ از نزدیکی سیاره زهره عبور کرد، نخستین فضاپیمایی بود که از نزدیکی یکی از سیارات منظومه خورشیدی عبور کرد. مارینر ۲ با جرم ۲۰۱ کیلوگرم به فاصله ۳۴٬۸۰۰ کیلومتری زهره رسید و دمای آنرا ۸۰۰ درجه کلوین گزارش کرد.

مارینر ۴ به عنوان اولین فضاپیمای موفق در سال ۱۹۶۴ از نزدیکی مریخ عبور کرد و به ارسال عکسهایی از سطح حفره دار آن پرداخت.

مارینر ۵ یکروز بعد از فضاپیمای ونرا ۴ به نزدیکی ناهید (زهره) رسید و از فاصله ۳۹۹۰ کیلومتری آن عبور کرد. این فضاپیما به مطالعه میدان مغناطیسی زهره پرداخت و ترکیب جو آنرا بین ۸۵ تا ۹۹ درصد از دی اکسید کربن گزارش کرد.

مارینر ۶ و ۷ در سال ۱۹۶۹ به مریخ رسیده و به نقشه‌برداری از عوارض سطحی آن پرداختند.

مارینر ۹ در سال ۱۹۷۱ به مریخ رسید و به عنوان اولین فضاپیمایی که دور سیاره‌ای به غیر از زمین در مدار ثابت قرار گرفت نام خود را ثبت کرد.

مارینر ۱۰ در ۳ نوامبر ۱۹۷۳ میلادی به فضا فریتاده شد و به بررسی سیارات تیر و زهره پرداخت. این فضاپیما پس از بررسی دمای سطحی زهره، به کمک نیروی گرانشی زهره بر سرعت خود افزود تا بتواند به عنوان اولین فضاپیمای بررسی تیر به سوی آن رهسپار شود؛ و به این ترتیب مارینر ۱۰ نام خود را به عنوان نخستین فضاپیمایی که با بیش از یک سیاره از فاصلهٔ نزدیک دیدار کرد به ثبت رسانید و برای مدت ۳۳ سال به عنوان تنها فضاپیمایی که از سیارهٔ تیر عکس برداری نزدیک کرده باقی ماند. همچنین، این برای اولین بار بود که یک فضاپیما به وسایل عکسبرداری مجهز شده بود. این فضاپیما ۴۳۳ کیلوگرم (۹۵۳ پوند) وزن دارد. مارینر ۱۰ هم اکنون در [مدار خورشید مرکزی]] (مدار نزدیک به خورشید) قرار دارد. هزینهٔ برنامه‌های مارینر در حدود ۵۵۴ میلیون دلار اعلام شده است.

منابع[ویرایش]