محسن نامجو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محسن نامجو
Mohsen Namjoo, New York 2013.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
تولد ۱۹۷۶ (سن: ۴۰ سال)
تربت جام، خراسان
ملیت  ایران
سبک‌(ها) موسیقی سنتی ایرانی
راک ایرانی
بلوز
جاز
موسیقی بومی
استاد(ها) نصرالله ناصح‌پور
ساز(ها) سه‌تار، گیتار
سال‌های فعالیت ۱۹۹۳-اکنون
ناشرین آ
سازهای برجسته
سه‌تار-دوتار
دانشگاه پردیس هنرهای زیبا
آلبوم معروف ترنج
جبر جغرافیایی
آخ
وب‌گاه وب‌گاه رسمی

محسن نامجو (اسفند ۱۳۵۴ در تربت جام) خواننده و ترانه‌سرای ایرانی است. او هم‌اکنون در نیویورک زندگی می‌کند.

آموختن موسیقی و تحصیلات

محسن نامجو آموزش موسیقی را از نوجوانی با نت‌خوانی و آواز آغاز کرد و سپس ردیف موسیقی ایرانی را ابتدا نزد رضا شاکری و سپس نصرالله ناصح‌پور آموخت.

وی پس از سپری کردن دوران دبیرستان در رشتهٔ تئاتر در دانشکده سینما تئاتر (هنرهای دراماتیک پیشین) پذیرفته شد؛ ولی برای تحصیل در رشتهٔ موسیقی به دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران رفت. وی به دلیل عدم رضایت از روشهای غیرخلاق تدریس[نیازمند منبع]، دانشگاه را رها کرد[نیازمند منبع] و فعالیت خود را به شکل تجربی و غیرآکادمیک ادامه داد.

سبک موسیقی

محسن نامجو پس از کنسرتی در موسسه فناوری ماساچوست، ۱۹ نوامبر ۲۰۱۱.

ویژگی کارهای نامجو «پیوند» است: پیوند سبک‌های گوناگون موسیقی ایرانی و خارجی و تلفیق اشعار کلاسیک پارسی با شعرهایی که خود می‌سراید. در موسیقی‌های او گوشه‌هایی از سبک‌های راک، سنتی، بلوز، جاز و محلی به گوش می‌رسد. شعرهای مولوی، حافظ، نیما یوشیج، خواجوی کرمانی، و جامی گرفته تا شاملو و براهنی در آثار او جای گرفته‌اند که گاهی عباراتی کوچه‌بازاری در میان ابیات آنها اضافه شده‌است. او در این باره می‌گوید: «تلفیق از نظر من اپیدمی زمانه‌است. تلفیق موسیقیایی دو شکل دارد، یکی تلفیق ابزار است، مثلاً قرار دادن گیتار در برابر سه‌تار که چیز جدیدی نیست؛ و دیگری تلفیق گام که تا به حال کمتر در موسیقی ایران به آن پرداخته شده، مثلاً کافیست که دو نت از دستگاه شور حذف شود تا به گام بلوز برسیم.»[نیازمند منبع]

بزرگان و متخصصان موسیقی ایران در مورد سبک موسیقی محسن نامجو هیچ نظری ارائه نداده‌اند ولی بابک پیامی کارگردان ایرانی مقیم ایتالیا، درباره محسن نامجو و همکاریش با او می‌گوید:

در این میان افتخار آشنایی با محسن نامجو را داشتم. هنرمندی ویژه از همه لحاظ. به نظر من محسن نامجو نه تنها در دنیای موسیقی نوآوری داشته بلکه در دنیای ادبیات موسیقی و شعر موسیقی هم نوآوری‌های ویژه و قابل توجهی داشته‌است.[۱]

سبک خاص محسن نامجو به علت عدم آشنایی مخاطبان خاص او با اصول اولیه موسیقی، نتوانسته توسط منتقدین مورد نقد سازنده قرار گیرد.[نیازمند منبع] در یکی دو نوبت جلسات نقد داخل ایران توسط هواداران محسن نامجو به هیاهو کشیده شد و جلسات به اجبار لغو گردیدند و خود محسن نامجو نیز دراین باره سکوت کرد.[۲]

یکی از دلایلی که به گفته خود نامجو باعث خلاقیت بیشتر او در زمینه موسیقی تلفیقی شده‌است ساز زدن با گروه‌های موسیقی زیرزمینی در مشهد و سپس تهران می‌باشد. از جمله می‌توان به گروه ماد (عبدی بهروانفر، نوید اربابیان، علی باغ فر) و گروه پرساووس (مازیار محمدی، محمد قاسمی، شهرام لشگری) اشاره نمود.[۳]

یکی از آهنگ‌های او با نام «بگو بگو» در جشنوارهٔ موسیقی وب‌گاه تهران اونیو در سال ۲۰۰۴ دوم شد.

ملودی «مرغ شیدا»ی محسن نامجو برگرفته از ملودی «مردی که دنیا را فریفت» (The man who sold the world) دیوید بووی و همچنین ترانه‌ای با خوانندگی داوود مقامی به همین نام است.[۴]

فعالیت حرفه‌ای

وی در طول مدت فعالیت حرفه‌ای خود بیش از هفتاد قطعه ساخته[۵] که بسیاری از این قطعات در قالب آلبوم‌هایی با نام‌هایی نظیر ترنج، جبر جغرافیایی و آخ و... به صورت زیرزمینی و غیر رسمی منتشر شده ولی اولین آلبوم رسمی محسن نامجو در ۱۷ شهریور ۱۳۸۶ (۸ سپتامبر ۲۰۰۷) با نام ترنج منتشر شد[نیازمند منبع]. آلبوم ترنج اولین آلبوم رسمی محسن نامجوست که شامل ۹ قطعه‌است و موسسه فرهنگی هنری آوای باربد آن را منتشر کرده.[۶] او همچنین در سال ۱۳۸۷ با همکاری انتشارات کاروان، کتاب مشهور کیمیاگر اثر پائولو کوئلیو را با ترجمه آرش حجازی، به شکل کتاب سخنگو یا کتاب صوتی ضبط و منتشر کرد..[۷] بعد از آلبوم ترنج، کتاب سخنگوی کیمیاگر دومین اثر منتشرشده از محسن نامجو است. نامجو در این اثر کوشیده تا یکی از درونمایه‌های اصلی کتاب را که «وحدت وجود» است در سرتاسر اجرایش نمایش دهد و روایت خود را از کیمیاگر کوئلیو ارائه کند. نامجو نقش بیش از سی شخصیت کیمیاکر را به‌صورت نمایشی اجرا کرده و نزدیک به شصت دقیقه نیز موسیقی اصیل برای آن ساخته‌است.[۷] اولین آلبوم محسن نامجو در خارج از ایران با عنوان «جبر جغرافیایی» در سال ۲۰۰۸ و آلبوم بعدی او با عنوان آخ نیز در ۶ اکتبر ۲۰۰۹[۸] منتشر شد. آلبوم دیگری از محسن نامجو با نام «بوسه‌های بیهوده» در سال ۲۰۱۱ منتشر شده و پس از آن آلبوم دیگری از او در اواخر سال ۲۰۱۱ با نام «الکی» انتشار یافت.[۹] آخرین آلبوم او در پاییز ۲۰۱۲ با نام «۱۳/۸» منتشر شده که به صورت مجانی در سایت او برای دانلود قرار گرفته است.[۱۰]

ترانه فقیه خوشگله یا گلادیاتور

محسن نامجو در آلبوم «آخ» قطعهٔ «فقیه خوشگله(gladiators)» را خطاب به علی خامنه‌ای با زبانی اعتراضی اجرا نمود. محسن نامجو در این آهنگ که هشتمین قطعه از آلبوم آخ می‌باشد از علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران به شکلی طنز انتقاد می‌کند. گلشیفته فراهانی نیز در تنظیم این آهنگ با نواختن پیانو با محسن نامجو همکاری می‌کند.

محکومیت و واکنش او

نامجو با خواندن آیه‌هایی از قرآن (سوره شمس) باعث ایجاد حساسیت‌هایی نسبت به خود شد. برخی از وب‌سایت‌ها از محکومیت نامجو از سوی دادگاه عمومی تهران به پنج سال حبس تعزیری به خاطر توهین به مقدسات، اجرای تمسخرآمیز آیات قرآن (آهنگ شمس) و بی‌حرمتی به کتاب مقدس مسلمانان خبر دادند. وی در گفتگویی با بی‌بی‌سی فارسی، احتمال گزارشگر این شبکه در خصوص ارتباط این محکومیت با کارهای اخیرش از جمله کلیپ بیابان (که آن را به معترضان نتایج انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ تقدیم کرده بود) را رد نکرد.[۱۱]

همکاری هنری با بهرام بیضایی

در نمایشی جانا و بلادور به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی در سال ۱۳۹۱، محسن نامجو در کنار مژده شمسایی به ایفای نقش پرداخت، این نمایش در کالیفرنیا روی صحنه رفت. مرکز مطالعات ایرانی دانشگاه استنفورد، تهیه کننده و پشتیبان برگزاری این نمایش بود. این نمایش با استفاده از تکنیک سایه‌بازی اجرا شد.[۱۲]

واکنش به دانلود غیر مجاز

در سال ۲۰۱۲ محسن نامجو در تارنمای رسمی خود گله‌مندی خود را نسبت به دانلود و کاربرد غیر مجاز ترانه‌ها، از شنوندگانی که خارج از ایران هستند ابراز داشته است. وی از شنوندگان ایرانی ( که به دلیل تحریم بانکی) نمی توانند بهای ترانه را بپردازند خواست که اگر دینی به گردن می‌بینند وجه را به موسسه خیریه محک بپردازند و به هیچ عنوان آثار وی را از کسانی که این آثار را داخل ایران می‌فروشند خریداری نکنند.[۱۳] به گفته محسن نامجو، آلبوم ترنج بدون اجازه و توسط نشر موسیقی آوای باربد، بدون اینکه درآمدش برای محسن نامجو و گروه همراه باشد به فروش می‌رسد.[نیازمند منبع]

همکاری با گروه سازهای بادی هلند

نامجو با گروه سازهای بادی هلند

در اکتبر ۲۰۱۶ نامجو با «گروه سازهای بادی هلند» در یک سلسله کنسرت در این کشور با عنوان «آواهایی از شرق» همکاری کرد. این برنامه که با داستان خوانی به زبان هلندی توسط سهند صاحب دیوانی و اجرای کارهایی از آهنگسازان گوناگون نیز همراه بود قرار است به صورت یک آلبوم منتشر شود.[۱۴]

آلبوم‌ها

آلبوم‌ها
نام آلبوم سال‌انتشار آهنگساز نوازنده خواننده ناشر توضیحات
ترنج ۲۰۰۷ YesY YesY YesY مرکز موسیقی ِ حوزه هنری به گفته خود محسن نامجو، این آلبوم بدون اجازه و توسط نشر موسیقی آوای باربد، بدون اینکه درآمدش برای محسن نامجو و گروه همراه باشد به فروش می‌رسد.[نیازمند منبع]
جبر جغرافیایی ۲۰۰۸ YesY YesY YesY Nedai Records
آخ ۲۰۰۹ YesY YesY YesY Stradivarius با همکاری گلشیفته فراهانی[۱۵]
بوسه‌های بیهوده ۲۰۱۱ YesY YesY YesY
الکی ۲۰۱۱ YesY YesY YesY آلبوم زنده، حاصل کنسرت در دانشگاه استنفورد
سیزده/هشت ۲۰۱۲ YesY YesY YesY .Payam Entertainment, Inc کار نوشتن آهنگ‌ها در آمریکا و بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۲ میلادی انجام شده است[۱۶].آلبوم حاوی هشت قطعه است که در طول کنسرت نامجو در دانشگاه برکلی کالیفرنیا ضبط شده است.[۱۷]
از پوست نارنگی مدد ۲۰۱۴ YesY YesY YesY دف-دف پروداکشن
صفر شخصی ۲۰۱۶ YesY YesY YesY

تک آهنگ‌ها

تک آهنگ‌ها
نام آهنگ سال انتشار آهنگساز نوازنده خواننده توضیحات
زلف بر باد
گیس
عدد
عقاید نئوکانتی
رفتم سر کوچه
واق واق سگ
باد نوبهاری
مرد جان به لب رسیده
از هوش می...
یره
مسافری از هند
مارکوزه من
همراه شو عزیز
پریود ۱۳۹۱ شاهین نجفی،محسن نامجو
بگو بگو
اعتیاد
داماد باد
مرغ سخندان
چگوارا
اکس
ای ساربان
مرغ سحر
ترش و شیرین
پارازیت
هستی
هیچ
راست بگو
طلوع
دهه شصت
راهی بزن که آهی
هم خانه
شهر خاموش
شکوه
دوب دوامی
رو به رو
مرجانه
چه خبر

پانویس

  1. BBC فارسی - ایران - «آخ» اولین آلبوم محسن نامجو در خارج از ایران
  2. گزارش همشهری‌آنلاین از سیزدهمین نشست نقد نغمه
  3. علیرضا رضایی. دفترچه همراه آلبوم ترنج. چاپ نوبت اول. تهران: موسسه فرهنگی هنری آوای باربد، ۱۳۸۶ خورشیدی/۲۰۰۷ میلادی. 
  4. نامجو از نگاه منتقدان (III)
  5. آرش خوشخو. اندر مذمت صداقت. . هفته نامه شرق، ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۴. 
  6. «وب‌گاه بی‌بی‌سی فارسی». بازبینی‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۷. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «وب‌گاه رسمی انتشارات کاروان». بازبینی‌شده در ۱ مارس ۲۰۰۹. 
  8. amazon.com
  9. «وب‌گاه رسمی محسن نامجو». بازبینی‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۱۱. 
  10. «وب‌گاه رسمی محسن نامجو». بازبینی‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۱۱. 
  11. «محسن نامجو: دیگر معذرت‌خواهی نمی‌کنم». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۲ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۰۹. 
  12. بهرام بیضایی با حضور محسن نامجو در آمریکا
  13. «یادداشتی از محسن نامجو». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 14 سپتامبر 2015. «توضيح وشبه گلايه اى كه ادمين محترم اين صفحه چندى پيش در ارتباط با امار بالاى كپى و دانلود وامار پايين خريد اينترنتى اثار من منتشر كردند،به هيچ عنوان روى سخنش با دوستان داخل ايران نبوده ونيست…چرا كه همه ميدانيم كسى در ايران نميتواند از اين طريق چيزى بخرد…پس ماداميكه ما راه حلى براى فروش در ايران پيدا نكرده ايم ،كپى و پخش و دانلود اثار من براى عزيزان داخل كشور از شير مادر هم حلال تر است و اين دوستان نياز به توضيح به هيچ كس ندارند.اگر هم كسى در اين مورد دينى به گردن خود مى بيند ميتواند كما فى السابق به موسسه ى محك كمك كند ….اما خواهش اكيد بنده در اين رابطه اين است كه به هيچ عنوان به فرومايگان واراذلى كه كار مرا در انتشاراتى هاى مختلف به فروش مى رسانند،كمك نكنيد ،بلكه تا ميتوانيد در اين مسير پست و رذيلانه اى كه دارند خلل ايجاد كنيد…حد و اندازه ى اين دنائت و بى انصافى از حوصله ى اين مقال خارج است…كسى در داخل ايران نبايد از طريق انچه حاصل عمر من است پول بسازد،مگر انكه از طريق اين صفحه اعلام وتاييد شده باشد….» 
  14. «کنسرت نامجو با گروه سازهای بادی هلند». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در 7 اکتبر 2016. «.» 
  15. BBC فارسی - صدای شما - کنسرت محسن نامجو و گلشیفته فراهانی در ونیز
  16. «PRESS RELEASE: THIRTEEN/EIGHT MOHSEN NAMJOO AND ENSEMBLE LIVE IN BERKELEY AND LOS ANGELES». بازبینی‌شده در 20 مهر 1391. 
  17. «MOHSEN NAMJOO – 13 8». بازبینی‌شده در 20 مهر 1391. 

منابع

پیوند به بیرون