دیوید بویی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
دیوید بویی
دارندهٔ نشان هنر و ادب
Bowie smiling
بویی در اوت ۲۰۰۲
نام در زمان تولددیوید رابرت جونز
زادهٔ۸ ژانویهٔ ۱۹۴۷
بریکستون، لندن، انگلیس
درگذشت۱۰ ژانویهٔ ۲۰۱۶ (۶۹ سال)
نیویورک، ایالات متحده
پیشه
  • خواننده-ترانه‌سرا
  • بازیگر
سال‌های فعالیت۱۹۶۲–۲۰۱۶
همسر(ها)
فرزندان۲، از جمله دانکن جونز
پیشه موسیقی
ژانر
ساز(ها)
  • آواز
  • گیتار
  • کیبوردز
  • ساکسوفون
  • سازدهنی
ناشر(ان)
همکاری‌های مرتبط
وبگاهwww.davidbowie.com

دیوید رابرت جونز OAL (انگلیسی: David Robert Jones؛ ۸ ژانویهٔ ۱۹۴۷ – ۱۰ ژانویهٔ ۲۰۱۶) که با نام حرفه‌ای دیوید بویی (‎/ˈbi/‎ BOH-ee)[۱] شناخته می‌شود، خواننده-ترانه‌سرا و بازیگر انگلستانی بود. او از چهره‌های پیشتازِ صنعت موسیقی بود و به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین موسیقی‌دانان در قرن بیستم تلقی می‌شود. بویی در طول حرفه‌اش به ویژه برای آثار ابتکاری خود در طول دههٔ ۱۹۷۰ مورد تحسین منتقدان و موسیقی‌دانان قرار گرفت. حرفهٔ او با بازآفرینی و ارائهٔ بصری معروف است و موسیقی و مهارت او بر روی صحنه تأثیر قابل توجهی در زمینهٔ موسیقی عامه‌پسند دارد.

بویی از کودکی به موسیقی علاقه‌مند شد. او در رشته‌های هنر، موسیقی و طراحی تحصیل کرده بود و فعالیت حرفه‌ای خود را در سال ۱۹۶۳ آغاز کرد. «شگفتی فضا» که در سال ۱۹۶۹ منتشر شد، در میان پنج جایگاه برتر جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا قرار گرفت. او پس از دوره‌ای تجربه و آزمایش‌گری، در سال ۱۹۷۲ در دوران گلم راک با خود دیگر پر زرق‌وبرق و دوجنسهٔ خود به نام زیگی استارداست ظهور کرد. این شخصیت با تک‌آهنگ موفق «استارمن» و آلبوم ظهور و سقوط زیگی استارداست و عنکبوت‌ها از مریخ معرفی و باعث محبوبیت گستردهٔ بویی شد. در سال ۱۹۷۵، سبک بویی به سمت صدایی تغییر یافت که آن را «روح پلاستیکی» توصیف می‌کرد. این تغییر در ابتدا باعث دلزده‌شدن بسیاری از طرفداران بریتانیایی‌اش شد اما در ایالات متحده با تک‌آهنگ شماره یک «شهرت» و آلبوم آمریکایی‌های جوان با موفقیتی برجسته همراه بود. در سال ۱۹۷۶، بویی در فیلم کالت مردی که به زمین سقوط کرد ایفای نقش کرد و آلبوم ایستگاه به ایستگاه را منتشر کرد. در سال ۱۹۷۷، او با آلبوم کم که از الکترونیک تأثیر گرفته، به حرفه‌اش بازگشت. این آلبوم نخستین اثر از سه همکاری با برایان اینو است که به «سه‌گانه برلین» معروف شد. پس از آن آلبوم‌های «قهرمانان» و (۱۹۷۷) مستأجر (۱۹۷۹) را منتشر کرد؛ هر آلبوم در میان پنج جایگاه برتر جدول پادشاهی متحده رسیدند و بازخوردهای مثبت و ماندگاری از سوی منتقدان داشتند.

پس از موفقیت تجاری نابرابر در اواخر دههٔ ۱۹۷۰، بویی در سال ۱۹۸۰ با انتشار تک‌آهنگ «خاکستر به خاکستر»، آلبومش هیولاهای ترسناک (و ابروحشتناک‌ها) و تک‌آهنگ «تحت فشار» — که یک همکاری با کوئین در سال ۱۹۸۱ بود — به رتبهٔ نخست جدول‌های فروش پادشاهی متحده رسید. او در سال ۱۹۸۳ با بیا برقصیم به بالاترین حد موفقیت تجاری خود رسید. قطعهٔ هم‌عنوان این آلبوم در بالاترین جایگاه جدول پادشاهی و ایالات متحده قرار گرفت. در طول دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، بویی به آزمایش و تجربهٔ سبک‌های موسیقایی مانند اینداستریال و جانگل پرداخت. او همچنین بازیگری را ادامه داد؛ از نقش‌های قابل توجهش می‌توان به کریسمس مبارک، آقای لارنس (۱۹۸۳)، هزارتو (۱۹۸۶)، پونتیوس پیلاطس در آخرین وسوسه مسیح (۱۹۸۸) و نیکولا تسلا در پرستیژ (۲۰۰۶) اشاره کرد. او در سال ۲۰۰۴ اجرا در تور را متوقف کرد و آخرین اجرای زنده او در یک مراسم خیریه در سال ۲۰۰۶ بود. در سال ۲۰۱۳، بویی پس از یک دهه وقفه با آلبوم روز بعد بازگشت. او از نظر موسیقایی تا زمان مرگش بر اثر سرطان کبد در خانه‌اش در شهر نیویورک فعالیت می‌کرد. بویی دو روز بعد از تولد ۶۹ سالگی‌اش و انتشار آخرین آلبوم خود، ستارهٔ سیاه (۲۰۱۶) درگذشت.[۲]

فروش آثار بویی در طول دوران زندگی‌اش بیش از ۱۰۰ میلیون در سراسر جهان تخمین زده شده و نامش در میان یکی از پرفروش‌ترین هنرمندان موسیقی در تمام دوران ثبت شده‌است. در بریتانیا به او ۱۰ گواهی‌نامهٔ پلاتین، ۱۱ طلا و هشت نقره برای آلبوم‌هایش اعطا شده‌است. او ۱۱ آلبوم شماره یک در جدول این کشور به ثبت رسانده‌است. در ایالات متحده، او پنج گواهی‌نامهٔ پلاتین و نه طلا دریافت کرده‌است. نام بویی در سال ۱۹۹۶ وارد تالار مشاهیر راک اند رول شد. رولینگ استون نام او را در فهرست ۱۰۰ هنرمند برتر تاریخ قرار داد و پس از مرگش در سال ۲۰۱۶، از او به‌عنوان «بزرگترین ستاره راک تاکنون» یاد کرد.[۳]

اوایل زندگی

دیوید رابرت جونز در ۸ ژانویه ۱۹۴۷ در بریکستون، لندن به دنیا آمد. مادرش، مارگارت مری «پگی» (نام خانوادگی پس از ازدواج برنز؛ ۲ اکتبر ۱۹۱۳ – ۲ آوریل ۲۰۰۱)[۴] در اردوگاه ارتش شورن کلیف در نزدیکی چریتون، کنت به دنیا آمد.[۵] پدربزرگ و مادربزرگ پدری او مهاجران ایرلندی بودند که در منچستر اقامت داشتند.[۶] مادرش به عنوان پیشخدمت در سینمایی در رویال تانبریج ولز کار می‌کرد.[۷] پدرش، هیوود استنتون «جان» جونز (۲۱ نوامبر ۱۹۱۲ – ۵ اوت ۱۹۶۹)[۴] اهل دانکستر، یورک‌شر بود[۸] و به عنوان یک افسر تبلیغاتی در مؤسسه خیریهٔ کودکان برنادوز کار کرد. این خانواده در خیابان ۴۰ استنسفیلد، در مرز بین بریکستون و استوک‌ول در منطقه لمبت در جنوب لندن زندگی می‌کردند. بویی تا شش سالگی در مدرسه شیرخوارگان استوک‌ول تحصیل کرد و به عنوان یک کودک با استعداد و دارای پشت‌کار و یک نزاع کش جسور شهرت یافت.[۹]

بویی از سال ۱۹۵۳ با خانواده‌اش به بیکلی و سپس بروملی کامن نقل مکان کرد. پس از آن در سال ۱۹۵۵ در ساندریج پارک اقامت گزید و در آنجا در مدرسه بورنت اش جونیور شرکت کرد.[۱۰] او توانایی‌های بالاتر از حد متوسط را در ریکوردر نشان داد و صدایش توسط گروه کر «مناسب» در نظر گرفته شد. در سن نه سالگی، رقص او در کلاس‌های موسیقی به‌طور قابل ملاحظه‌ای دارای قدرت خلاقیت زیاد بود؛ معلم‌ها تعابیر وی را «به وضوح هنرمندانه» و جسارت او را برای کودک «حیرت‌آور» خواندند.[۱۱] در همان سال، هنگامی که پدرش مجموعه‌ای از صفحه گرامافون آمریکایی هنرمندان از جمله د تینیجرز، د پلترز، فتس دومینو، الویس پرسلی (که تولدش با بویی در یک روز است) و لیتل ریچارد را به خانه آورد، علاقه او به موسیقی بیشتر شد.[۱۲][۱۳] بویی با گوش دادن به ترانه «توتی فروتی» لیتل ریچارد، بعداً گفت که او «خدا را شنیده».[۱۴]

بویی هنگامی که پسر عمویش کریستینا را دید که بلافاصله پس از انتشار «سگ شکاری» الویس پرسلی در سال ۱۹۵۶ می‌رقصیده، برای اولین بار تحت تأثیر پرسلی قرار گرفت.[۱۳] به گفته کریستینا، او و دیوید برای موسیقی‌های هنرمندان مختلف «مثل روح‌های مجذوب‌شده می‌رقصیدند».[۱۵]

میراث و تأثیر

مهارت اجرا و ترانه‌های بویی در اوایل دههٔ ۱۹۷۰ بُعد جدیدی را به موسیقی عامه‌پسند بخشید و به‌طور شدیدی به فرم‌های مرتبط و پیشرفت‌های بعد از آن هم تأثیر گذاشت. به گفتهٔ مؤرخان موسیقی به‌نام‌های شیندر و شوارتز، بویی از پیشگامان گلم راک بود؛ او و مارک بولان را خالق این ژانر دانسته‌اند.[۱۶] او در همان زمان الهام‌بخش مبتکران جنبش موسیقی پانک راک بود.[۱۷] هنگامی که موسیقی‌دانان پانک «با سروصدا ترانهٔ پاپ سه دقیقه‌ای را در نمایشی از سرپیچی عموم مرمت می‌کردند»، زندگی‌نامه‌نویسی به‌نام دیوید باکلی نوشت که «بویی تقریباً به‌طور کامل سازهای سنتی راک را کنار گذاشت.»[۱۸][۱۹] کمپانی موسیقی بویی با شعار «موج قدیمی وجود دارد، موج نو وجود دارد و دیوید بویی وجود دارد» جایگاه منحصر به فرد او را در موسیقی عامه‌پسند ارتقا داد.[۲۰]

موسیقی‌شناسی به‌نام جیمز پرون، بویی را «آورندهٔ پیچیدگی به موسیقی راک» می‌داند و همچنین نظرات منتقدان غالباً به عمق فکری آثار و تاثیراتش اذعان داشته‌است.[۲۱][۲۲][۲۳] مارتین ور، بنیان‌گذار هیومن لیگ گفته که بویی زندگی خود را «به گونه‌ای که انگار یک چیدمان هنری بود» می‌گذراند.[۲۴] ویل گومپرتز، سردبیر هنری بی‌بی‌سی، بویی را به پابلو پیکاسو تشبیه کرد و نوشت او «هنرمندی مبتکر، آینده‌نگر و بی‌قرار است که مفاهیم پیچیده آوانگارد را در آثاری به زیبایی منسجم ترکیب کرد و قلب و ذهن میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار داد.»[۲۵]

دیسکوگرافی

پانویس

  1. "How to say: Bowie". BBC. 8 January 2008. Retrieved 16 September 2010.
  2. Gallagher, Paul (11 January 2016). "David Bowie died from liver cancer he kept secret from all but handful of people, friend says". The Independent. Retrieved 12 January 2016.
  3. Sheffield, Rob (11 January 2016). "Thanks, Starman: Why David Bowie Was the Greatest Rock Star Ever". Rolling Stone. Retrieved 13 February 2018.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "Bowie mourns mother's death". BBC News. 2 April 2001. Archived from the original on 11 January 2016. Retrieved 10 June 2021.
  5. Gillman & Gillman 1987, p. 17: "[Peggy] was born in the hospital at Shorncliffe Camp [near Folkestone, Kent] on October 2nd, 1913.".
  6. Gillman & Gillman 1987, p. 15: "[Her father] Jimmy Burns's parents were poor Irish immigrants who had settled in Manchester"; p. 16: "[Jimmy] had known [her mother] in Manchester. Her name was Margaret Heaton".
  7. Gillman & Gillman 1987, p. 44: "At the end of the war, Peggy Burns was working as a waitress at the Ritz cinema in Tunbridge Wells".
  8. Gillman & Gillman 1987, p. 44 "John Jones was born in the grimy Yorkshire town of Doncaster in 1912.".
  9. Sandford 1997, pp. 9–16.
  10. Palmer, Jim (11 January 2016). "18 south east London places where David Bowie lived, learned and played". News Shopper. Retrieved 31 August 2020.
  11. Sandford (1997): pp. 18–19
  12. Buckley (2000): p. 21.
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ Sandford (1997): pp. 19–20
  14. Doggett, Peter (January 2007). "Teenage Wildlife". Mojo Classic (60 Years of Bowie): 8–9.
  15. "David Bowie's cousin pens letter about their childhood: 'He exceeded all his father's dreams'". NME. Retrieved 26 December 2020.
  16. Schinder & Schwartz 2007, p. 482.
  17. Campbell, Michael (2011). Popular Music in America: The Beat Goes On. New York City: G. Schirmer, Inc. p. 345. ISBN 978-0-8400-2976-8.
  18. Campbell 2008, p. 304.
  19. Buckley 2004, p. 45.
  20. Thomson 1993, p. 217.
  21. Schinder & Schwartz 2007, p. 482.
  22. Perone 2007, p. 183.
  23. Paytress 2003, p. 218.
  24. "2016 deaths: The great, the good and the lesser known". BBC News. 30 December 2016. Archived from the original on 3 January 2018. Retrieved 21 June 2018.
  25. Gompertz, Will (11 January 2016). "David Bowie: The Picasso of pop". BBC News. Archived from the original on 16 April 2016. Retrieved 19 March 2019.

منابع

برای مطالعهٔ بیشتر

  • Auliac, Philippe (2004). Passenger – David Bowie Photobook. Venezia: Sound & Vision. p. 200.
  • Cann, David (2011). Any Day Now: David Bowie the London Years 1947–1974. Kenneth Pitt in Books.
  • Cole, Shaun (2000). 'Don We Now Our Gay Apparel': Gay Men's Dress in the Twentieth Century. London: Berg. ISBN 978-1-85973-415-5.
  • Ditmore, Melissa Hope (2006). Encyclopedia of Prostitution and Sex Work. 2. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32970-8.
  • Duffy, Chris; Cann, Kevin (2014). Duffy/Bowie Five Sessions (1st UK ed.). ACC Editions. p. 170. ISBN 978-1-85149-765-2.
  • Egan, Sean (2015). Bowie on Bowie. Chicago Review Press. ISBN 978-1-56976-977-5.
  • Greco, Nicholas P. (2015). David Bowie in Darkness: A Study of 1. Outside and the Late Career. McFarland & Co. ISBN 978-0-7864-9410-1.
  • Hendrikse, Wim (2004). Never Get Old. Man of Ch-Ch-Changes Part 1 and Part 2. Gopher Publishers.
  • Hendrikse, Wim (2013). David Bowie: The Man Who Changed the World. Authors Online.
  • Jacke, Andreas (2011). David Bowie – Station To Station. Psychosozial- Verlag.
  • Sheffield, Rob (2016). On Bowie. Dey Street Books. ISBN 9780062562708.
  • Tremlett, George (1997). David Bowie: Living on the Brink. Carroll and Graf.
  • Waldrep, Shelton, "Phenomenology of Performance", The Aesthetics of Self-Invention: Oscar Wilde to David Bowie, University of Minnesota Press, 2004.
  • Welch, Chris (1999). David Bowie: We Could Be Heroes: The Stories Behind Every David Bowie Song. Da Capo Press.
  • Wilcken, Hugo (2005). 33⅓: David Bowie's Low. Continuum.
  • St. Clair, Jeffrey (6 May 2016). David Bowie’s 100 Favorite Books

پیوند به بیرون