فردینان دو سوسور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از فردیناند دو سوسور)
پرش به: ناوبری، جستجو
سوسور

فردینان دو سوسور (زادهٔ ۲۶ نوامبر ۱۸۵۷ در ژنو - درگذشتهٔ ۲۲ فوریهٔ ۱۹۱۳) زبان‌شناس سوئیسی بود. او پژوهش‌های خود را به دو زبان فرانسه و آلمانی انجام می‌داد. وی با نگرش به ساختار زبان به‌عنوان اصل بنیادین در زبان‌شناسی، آن را شاخه‌ای از دانش عمومیِ نشانه‌شناسی دانست. عموماً سوسور را پدر زبان‌شناسی نوین می‌دانند.

نظریهٔ سوسور[ویرایش]

اثر اصلیِ او به نام دروسی در زبان‌شناسی عمومی در سال ۱۹۱۶ و پس از مرگ به‌وسیلهٔ شارل بالی و آلبر سِشه برپایهٔ یادداشت‌های سرِ کلاس درس به‌چاپ رسید. این کتاب خیلی زود به منبع مهمی برای زبان‌شناسان ساختارگرا سدهٔ بیستم تبدیل شد.

سوسور برخلاف زبان‌شناسان پیش از خود که بیشتر از دید تاریخی یا به‌عبارتی درزمانی (diachronic) به بررسی زبان‌شناسی می‌پرداختند تمرکز خود را بر جنبهٔ هم‌زمانی آن می‌گذاشت، به بیان دیگر ساختار زبان را در بازه‌ای از زمان می‌سنجید.

او فرایند گفتگو را ساخته‌شده از دو بخش روان‌شناسانه و فیزیکی می‌داند، ولی ساختار زبان را در ارتباط با پاره‌ای از بخش روانشناسی می‌شناسد.از دیدگاه سوسور هیچ رابطه‌ای بین معنا و اُبْژه وجود ندارد. به همین خاطر می‌گویند که اشیای این عالم مخلوق زبان یا تصورات ما هستند. به عبارتی، معنی ساختاری است، یعنی معنای یک نشانه به رابطه آن با سایر نشانه‌ها بسته است، مثل معنای چراغ قرمز، وابسته چراغ سبز است، والا به‌خودی‌خود معنایی ندارد نشانه‌شناسی او از همین پیوند ریشه می‌گیرد. اندیشه‌های او در رابطه با نشانه و ساختار ازسوی ساختارگرایان، پساساختارگرایان و ساختارشکنان مورد توجه قرار می‌گیرد. در واقع، رویکرد ساختارگرایانه سوسور، در درون شاخه های زبان شناسی نفوذی عمیق یافت. با این حال، تاثیر آن در علوم اجتماعی به مراتب عمیق تر و وسیع تر بود. این دیدگاه، به‌ویژه به‌وسیلهٔ انسان‌شناس برجسته‌ای چون کلود لوی اشتروس در میانه‌های سدهٔ بیستم به‌کار گرفته شد. ساختارگرایی در انسان شناسی به نام اشتراوس ثبت شد و نسخه انسان‌شناختی ساختارگرایی، به‌عنوان یک از شفاف‌ترین گونه‌های رویکردی در این رشته در زمان خود شناخته شد.[۱]

پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  1. پیشگاهی فرد، زهرا و مصیب قره‌بیگی. جغرافیای پساساختارگرا، تهران: نشر زیتون سبز، ۱۳۹۲

منابع[ویرایش]

  • زهرا پیشگاهی فرد و مصیب قره‌بیگی، جغرافیای پساساختارگرا، تهران: نشر زیتون سبز، ۱۳۹۲