غرب ایران

استان‌های غرب ایران

غرب ایران ناحیهٔ باختریِ ایران به سه استان با اکثریت کُردنشین کرمانشاه، ایلام و کردستان به همراه استان لُرنشین لرستان و استان چند‌اتنیکی همدان گفته می‌شود. دو استان چند‌اتنیکی آذربایجان غربی و خوزستان نیز گاه بخشی از این ناحیه دسته‌بندی می‌شوند.

از مهم‌ترین شهرهای آن می‌توان به کرمانشاه، همدان، سنندج، خرم‌آباد، سقز، ایلام، بروجرد، ملایر، نهاوند، کوهدشت، مهران، مریوان، بانه، اسلام‌آباد غرب، دره‌شهر اشاره کرد. در صورتی که استان‌های خوزستان و آذربایجان غربی نیز در این تقسیم‌بندی لحاظ شوند شهرهای اهواز، ارومیه، آبادان، دزفول، خوی، بوکان، میاندوآب، پیرانشهر، سلماس و مهاباد نیز می‌توانند از جمله شهرهای مهم ناحیهٔ غرب ایران دسته‌بندی شوند.

در گذشته، قسمت عمده و غربی از ناحیهٔ جبال (عراق عجم) بوده است. در سال ۱۳۱۶ این ناحیه به‌طور عمده از هم جدا و به صورت استان‌های متفاوت ایجاد شده است.

پنج استان کرمانشاه، کردستان، همدان، لرستان و ایلام ۷/۴ درصد از مساحت ایران را تشکیل می‌دهند، اما حدود ۸ میلیون نفر معادل حدود ۱۱ درصد از کل جمعیت ایران را در خود جای داده‌اند.

پرجمعیت‌ترین شهرها

رتبه	نام شهر	استان	جمعیت ۱۳۹۵	رتبه در استان
۱	اهواز	خوزستان	۱٬۱۸۴٬۷۸۸	۱
۲	کرمانشاه	کرمانشاه	۹۴۶٬۶۵۱	۱
۳	ارومیه	آذربایجان غربی	۷۳۶٬۲۲۴	۱
۴	همدان	همدان	۵۵۴٬۴۰۶	۱
۵	سنندج	کردستان	۴۱۲٬۷۶۷	۱
۶	خرم‌آباد	لرستان	۳۷۳٬۴۱۶	۱
۷	بروجرد	لرستان	۳۳۴٬۴۹۷	۲
۸	آبادان	خوزستان	۲۳۱٬۴۷۶	۳
۹	خوی	آذربایجان غربی	۱۹۸٬۸۴۵	۲
۱۰	ایلام	ایلام	۱۹۴٬۰۳۰	۱
۱۱	بوکان	آذربایجان غربی	۱۹۳٬۵۰۱	۳

ترابری

هوایی

فرودگاه‌های فعال غرب ایران به شرح زیر می‌باشند.

ردیف	فرودگاه	شهر	نوع	استان
۱	فرودگاه شهید اشرفی اصفهانی کرمانشاه	کرمانشاه	بین‌المللی	کرمانشاه
۲	فرودگاه همدان	همدان	بین‌المللی	همدان
۳	فرودگاه سنندج	سنندج	بین‌المللی	کردستان
۴	فرودگاه شهدای خرم‌آباد	خرم‌آباد	بین‌المللی	لرستان
۵	فرودگاه ایلام	ایلام	داخلی	ایلام
۶	فرودگاه سقز	سقز	مرز هوایی	کردستان

دانشگاه‌ها

در روز ۸ دی ۱۴۰۴ اجلاسیهٔ روسای دانشگاه‌های غرب کشور با حضور مسئولان ۷ دانشگاه دولتی جامع از ۵ استان کرمانشاه، کردستان، ایلام، همدان و لرستان به میزبانی دانشگاه رازی کرمانشاه برگزار شد. در این اجلاسیه اعلام شد که در کل دانشگاه‌های منطقهٔ غرب ایران حدود ۲۷۱ هزار دانشجو مشغول به تحصیل هستند که ۵۱ درصد از آنان را زنان و مابقی را مردان تشکیل می‌دهند. حدود ۶۳ هزار نفر از این دانشجویان در ۱۰ دانشگاه دولتی این منطقه مشغول به تحصیل هستند. سالانه حدود ۴۰ هزار نفر از دانشگاه‌های منطقه غرب ایران فارغ‌التحصیل می‌شوند. همچنین ۶۶۵۱ نفر عضو هیئت علمی دانشگاه‌های غرب کشور هستند که از این تعداد ۲۳۰۰ نفر در دانشگاه‌های دولتی مشغول به فعالیت هستند. در لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ سهم بودجهٔ مجموع دانشگاه‌های غرب ایران حدود شش هزار میلیارد تومان است که این میزان بودجه تنها در حد اعتبارات یکی از دانشگاه‌های بزرگ کشور است.

دولتی

• دانشگاه رازی
• دانشگاه بوعلی سینا
• دانشگاه ملایر
• دانشگاه کردستان
• دانشگاه لرستان
• دانشگاه آیت‌الله بروجردی
• دانشگاه ایلام
• دانشگاه صنعتی کرمانشاه
• دانشگاه صنعتی همدان
• دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
• دانشگاه علوم پزشکی همدان
• دانشگاه علوم پزشکی کردستان
• دانشگاه علوم پزشکی لرستان
• دانشگاه علوم پزشکی ایلام

غیردولتی

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام

رسانه

تلویزیون

• شبکه زاگرس
• شبکه همدان
• شبکه کردستان
• شبکه افلاک
• شبکه ایلام

جستارهای وابسته

• مرکز ایران
• شمال ایران
• جنوب ایران
• شرق ایران
• شمال‌غرب ایران