امام‌الحرمین جوینی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
عبدالملک بن عبدالله جوینی
زادروز ۱۸ محرم ۴۱۹ (قمری)
۱۰۲۸ (میلادی)
شهرستان جوین، ربع نیشابور

درگذشت ۲۵ ربیع‌الثانی ۴۷۸ (قمری)
۱۰۸۵ (میلادی)
نیشابور، گورستان تلاجرد
پیشه فقه، اصول، تدریس
سال‌های فعالیت سده پنجم هجری
شناخته‌شده برای عالم مسلمان،
تأثیرپذیرفتگان امام محمد غزالی، ابوسعد مؤذن
دین اسلام
مذهب سنی شافعی


عبدالملک بن عبدالله بن یوسف جوینی مشهور به امام الحرمین جوینی متکلم، دانشمند و فقیه مسلمان شافعی مذهب، از مدرسین معروف نظامیه نیشابور بود. او شاگردانی بسیاری را آموزش دادو به دلیل چند سال اقامت و بحث و تدریس در مکه و مدینه، «امام الحرمین» لقب گرفت.[۱]

او در در ۱۸ محرم ۴۱۹ هجری قمری در جوین (میان بسطام و نیشابور) دیده به جهان گشود.

پدر وی رکن الاسلام ابومحمد جوینی و عمویش علی بن یوسف جوینی هر دو از علما و فقهای بزرگ دوران خود بودند.

امام‌الحرمین در کودکی در محضر پدرش یادگیری فقه را آغاز کرد تا آنجا که تمامی تألیفات او را بازبینی کرد و بر تحقیقات پدرش افزود. بیست ساله بود که پدرش از دنیا رفت و او بر کرسی تدریس پدر نشست. او از استاد ابوالقاسم اسکافی اسفراینی در مدرسه بیهقی علم اصول آموخت و از ابونعیم اصفهانی کسب فیض نمود و اجازه دریافت کرد.

از اطرافیان وی نقل شده که او در هنگام مرگ و احتزار گفته‌است که: " می‌میرم و نمی‌دانم به چه چیز باور دارم. ای کاش مثل پیرزنان نیشابور می‌مردم که دست کم می‌دانند که به چه چیزی باور دارند. من هر حرفی را و هر اصلی را ده دلیل علیه آن و ده دلیل بر له آن دارم و در این میان نمی‌دانم حق کدام است و باطل کدام. "

نام و نسب[ویرایش]

نام کنیه نام پدر کنیه پدر جد/پدربزرگ شهرت لقب
عبدالملک ابوالمعالی عبدالله ابومحمد یوسف امام الحرمین ضیاءالدین

آثار و نوشته‌ها[ویرایش]

  • الارشاد در اصول دین
  • الاسالیب فی الخلاف الغیابی
  • البرهان، در اصول فقه
  • الشامل، در اصول دین
  • العقیدهٔ النظامیهٔ یا الرسالهٔ النظامیهٔ
  • الورقات، در اصول فقه
  • تلخیص التقریب
  • غیاث المم، در امامت
  • غُنیهٔ المسترشدین، در خلاف
  • مغیث الخلق فی اختیار الاحق، در اصول
  • نهایهٔ المطلب فی درایهٔ المذهب، در فقه شافعی، ۱۲ مجلد
  • فرائد المسمطین

به هر حال آنچه از آثار کلامی بر جای مانده از جوینی بر می‌آید این است که وی کاملاً به دیدگاه‌های معروف اشعری پایبند بوده و در دفاع از آنها می‌کوشیده‌است. با این همه، گاه او را _ همچون باقلانی _ دارای دیدگاه‌هایی دانسته‌اند که نشان از رأی او دارد.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. وفیات الاعیان. ج. 3. 168. 
  2. درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی. ج. 2. 234.