کاخ سلطنت‌آباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دو بنای سلطنتی در سلطنت‌آباد
Saltanatabad.jpeg
نام دو بنای سلطنتی در سلطنت‌آباد
کشور  ایران
استان استان تهران
شهرستان تهران
اطلاعات اثر
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۴۱۸
تاریخ ثبت ملی ۱۱ بهمن ۱۳۳۴

این کاخ در سال ۱۲۶۵ هجری شمسی به فرمان ناصرالدین شاه، در جلگه شرقی قریه رستم‌آباد، ساخته شد. معماری، سبک ساختمان کاخ و تزیینات گچبری آن معرف هنر دوره قاجار است و کوبی زرینی، که نشانه کاخ سلطنتی بود، برفراز بلندترین نقطه شیروانی بام جای داده شده بود.[۱] قسمتی از این کاخ توسط رضاشاه پهلوی تخریب شد واز مجموعه بناهای یاد شده این کاخ تنها عمارت حوضخانه، تالار آینه و برج سلطنت آباد بجا مانده، که اکنون در اختیار ارتش است و کارهای تشریفاتی ارتش در آن مکان انجام می‌شود.[۲][۳]

پیشینه[ویرایش]

سلطنت آباد بزرگترین باغ ییلاقی ناصرالدین شاه در شمیران بود. ساخت این کاخ در سال ۱۲۷۴ قمری آغاز و در سال ۱۳۰۵ قمری پایان پذیرفت.[۴] از مزیت‌های این کاخ این بود که از چهار سو دارای چشم‌انداز گسترده بود. نخستین راه شوسه که در بیرون از تهران ساخته شد، راه تهران به سلطنت‌آباد در سال ۱۲۷۹ قمری بود. این راه در شمال خندق تهران در محل «پیچ شمیران» آغاز می‌شد و به سوی شمال در راستای جاده قدیم شمیران تا سه راه ضرابخانه پیش می‌رفت و در آنجا دو شاخه می‌شد، یک شاخه در جهت شمال‌شرقی به سلطنت آباد و شاخه دیگر در جهت شمال‌غربی که به تجریش می‌رسید.[۴]

باغ سلطنت آباد استخری پهناور داشت که در آن چند کرجی برای گردش روی آب و تمرین پاروزنی فراهم بود. در این باغ گذشته از عمارت چند طبقه اصلی، حوضخانه، عمارت بیرونی، عمارت‌های اندرونی، آبدارخانه، برج چند طبقه، و … نیز بر پا شده بود.[۴] درون عمارت اصلی، حوضخانه‌ای زیبا با طاق مقرنس کاری داشت و دیوارهایش با گچ‌بری‌های زیبا آذین یافته بود. اتاق‌های هر سه طبقه با گچ‌بری، کاشی‌کاری و آینه‌کاری از بناهای باشکوه و زیبای روزگار خود به شمار می‌رفت. هر طبقه از این عمارت دارای اتاق‌های گوناگونی بود. سلطنت‌آباد در دوره پهلوی اول تبدیل به کارخانه مهمات سازی ارتش شد و امروزه نیز همچنان همین کاربرد را دارد.[۴]

رویدادهای مهم[ویرایش]

این بنا میزبان شماری از رویدادهای مهم تاریخی همچون تاجگذاری احمد شاه (شعبان ۱۳۳۲ قمری) و محاکمه دکتر محمد مصدق (۱۳۳۲ خورشیدی) بوده و در سال ۱۳۳۴ خورشیدی به شماره ۴۱۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.ketabeavval.ir
  2. وبگاه داریوش شهبازی
  3. ‏ «پیشنهاد «حجت» به سپاه دربارهٔ عشرت‌آباد». ایسنا، ۱ شهریور ۱۳۹۴. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ «سلطنت آباد». شهرداری تهران. بازبینی‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵.