دماسنج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
یک دماسنج دیواری.
یک دماسنج جیوه‌ای معمولی

دماسنج، وسیله‌ای است که بر مبنای واحدهای مختلف دما را اندازه می‌گیرد. با استفاده از دماسنج‌ها می‌توان دما را اندازه گرفت. برای مثال می‌توان دمای بدن خودرا اندازه بگیریم. دماسنج‌های الکلی و جیوه‌ای[۱] رایج‌ترین دماسنج‌ها هستند که با منبسط شدن جیوه یا الکل درون مخزنشان کار می‌کنند.

اندازه‌گیری دما توسط دماسنج‌های جیوه‌ای و الکلی برای دماهایی امکان‌پذیر است که بالاتر از نقطهٔ انجماد و پایین‌تر از نقطهٔ جوش مایع درون دماسنج باشد که معمولاً دماسنج‌های الکلی دماهای +۷۸ الی -۱۶۵ را می‌توانند نشان دهند و برای اندازه‌گیری دماهای بالاتر باید از دماسنج‌های ترموکوپلی و آذرسنج‌ها استفاده نمود.

شش نوع مهم دماسنج باباها[ویرایش]

  1. دماسنج گازی (خواص: تغییر فشار، تنظیم فشار)
  2. دماسنج مقاومت الکتریکی (خواص: تغییر مقاومت الکتریکی)
  3. ترموکوپل (خواص: نیروی محرکهٔ الکتریکی القایی)
  4. دماسنج بخار هلیوم (خواص: تغییر فشار)
  5. نمک پارا مغناطیس (خواص: خودگیری مغناطیسی)
  6. تابش جسم سیاه (خواص: گسیل تابنده)

حساس‌ترین دماسنج جهان[ویرایش]

در ژوئن ۲۰۱۴ (خرداد ۱۳۹۳) دماسنج نوری ساخته شد که می‌تواند ۳۰ میلیاردیوم درجه را اندازه بگیرد. این دماسنج که «نانو-کلوین» (nano-Kelvin) نام دارد آنقدر دقیق است که می‌تواند تغییرات درجه حرارت اشیاء را در حین حرکت اتم‌هایشان اندازه بگیرد. این دماسنج بر اساس فناوری نوری کار می‌کند به این صورت که نورهای سرخ و سبز را هزاران بار اطراف یک کریستال صفحه‌ای شکل می‌گرداند. نانو-کلوین سه برابر دقیق‌تر از بهترین دماسنج‌هایی است که تاکنون وجود داشته است.[۲]

دماسنج طبی[ویرایش]

دماسنج طبی برای سنجش دمای بدن بیماران به کار می‌رود. معمولاً این دماسنج دارای مخزن جیوه و استوانه شیشه‌ای مدرج است که از ۳۵ تا ۴۲ درجه‌بندی شده‌است (در مقیاس سلسیوس). دماسنج در زیر زبان، زیر بغل یا مقعد قرار می‌گیرد. البته سنجش دمای بیمار از پیشانی یا پرده صماخ نیز قابل انجام است. امروزه از دماسنج‌های دیجیتال نیز استفاده می‌شود.

دمای رکتال نزدیکترین دما به دمای مرکزی بدن است.

پانویس[ویرایش]

  1. مورتیمر، چارلز. شیمی عمومی ۱. ترجمهٔ عیسی یاوری. نشر علوم دانشگاهی، ۱۳۸۱. ۵۲–۵۳. 
  2. حساس‌ترین دما سنج جهان ساخته شد خبرگزاری انتخاب