بالون هواشناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نوعی بالون هواشناسی در آمریکا
بالون آماده شده جهت رها سازی از اتاق گاز ایستگاه هواشناسی مهرآباد تهران بیرون آورده می شود. این بالون حامل بازتابش کننده امواج رادار و دستگاه رادیوسوند بوده است.(خرداد ماه سال 1340 هجری شمسی)
بالون هواشناسی در حال پر شدن از گاز هیدروژن در اتاق گاز
بالون هواشناسی همراه با رادیوسوند جهت ارسال به جوّ از اتاق گاز بیرون آورده شده

بالون هواشناسی بالونی از جنس لاستیک طبیعی یا لاتکس LATEX یا مواد ترکیبی با خاصیت کشسانی بسیار بالا که تا 7 برابر حجم روی زمین خود می تواند انبساط پیدا کرده و بزرگ شود. از این بالون به تنهایی برای به دست آوردن جهت و سرعت باد یا همراه با دستگاه رادیوسوند یا کاوشگر جوّ، برای اندازه گیری پارامترهای جوّ بالا استفاده می شود. پس از اینکه بالون با هیدروژن پرشد آن را به سوی جوّ رها می نمایند. بالون به دلیل سبک تر بودن گاز آن از هوا، درون جوّ صعود می‌کند. هر چه بالون بالاتر می رود، فشار هوای بیرون کاهش یافته و باعث انبساط یا بزرگتر شدن بالون می شود تا اینکه در نهایت دیواره بالون دیگر تاب نیاورده و پاره خواهد شد. در این زمان بالون می ترکد. بالاترین ارتفاع ثبت شده برای بالون هواشناسی 42 کیلومتر از سطح دریاهای آزاد می باشد. ولی بیشتر بالون های هواشناسی حامل دستگاه رادیوسوند RadioSonde به ارتفاع 30 کیلومتری از سطح دریاهای آزاد می رسند. سقف پرواز بالون های هواشناسی به درجه خلوص گاز داخل آنها، جنس بالون، وزن آن و وزن محموله و همچنین وضعیت جوّی دارد. اسباب‌های خودکار مانند رادیوسوند که اطلاعات دما ، نم نسبی، فشار هوا، سرعت و جهت باد، میزان گاز ازن، تابش های رادیواکتیو و غیره را در لایه های مختلف جوّ بالا اندازه گرفته و توسط یک فرستنده رادیویی به یک گیرنده زمینی که معمولاً به یک رایانه متصل می باشد، مخابره می‌نماید، توسط بالون هواشناسی به اعماق جوّ حمل می شود. در ایران 15 ایستگاه هواشناسی وجود دارند که جهت مطالعه جوّ هر روز بالون های هواشناسی را در فاصله هر 12 ساعت یا هر 24 ساعت به سوی جوّ بالا روانه می نمایند. این کار مطابق با دستورالعمل های سازمان هواشناسی جهانی WMO انجام می شود. علاوه بر این ارسال هر بالون هواشناسی باید با کسب اجازه از مراقبت پرواز فرودگاه نزدیک به ایستگاه هواشناسی به انجام برسد.

برای پر کردن بالون های هواشناسی به طور عمده از گاز هیدروژن تحت فشار از 2 تا 150 بار استفاده می شود. ولی علاوه بر هیدروژن از گاز هلیوم نیز جهت پرکردن بالون های هواشناسی استفاده می گردد. میزان هیدروژن را طوری تنظیم می کنند تا سرعت صعود بالون در جوّ بین 5 تا 6 متر بر ثانیه باشد. برای به دست آوردن هیدروژن از کپسول های تحت فشار یا مخازن تحت فشار که گاز آنها از طریق الکترولیز آب تأمین می شود، استفاده می گردد. برای پر کردن بالون نیز از اتاقی موسوم به اتاق گاز استفاده می شود. بالون های هواشناسی بر پایه وزن خالص آنها طبقه بندی و ساخته می شوند. برای نمونه از 20 گرم تا 2500 گرم ساخته می شوند. برای حمل رادیوسوندها بالون های از 200 گرم به بعد مورد استفاده قرار می گیرد. در زبان انگلیسی به این نوع بالون ها اصطلاحاً Sounding Balloon گفته می شود. بالون های با وزن کمتر از 200 گرم را بدون هیچ محموله ای به جوّ می فرستند و با تعقیب آن توسط دوربین نقشه برداری یا THEODOLITE سمت باد، سرعت باد و حتّی ارتفاع کف ابر را تا سطح زمین به دست می آورند. این نوع بالون ها را اصطلاخاً بالون پایلوت یا Pilot Balloon یا Ceiling Balloon می نامند.

رادیوسوند

منابع[ویرایش]