آب‌انبار سردار بزرگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آب انبار سردار بزرگ)
پرش به: ناوبری، جستجو
آب‌انبار سردار بزرگ
نام آب‌انبار سردار بزرگ
کشور  ایران
استان قزوین
اطلاعات اثر
نام محلی آبانبار
کاربری آب‌انبار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۱۳۳۷
تاریخ ثبت ملی ۸ شهریور ۱۳۵۵
اطلاعات بازدید
امکان بازدید وجود دارد

آب‌انبار سردار بزرگ بزرگترین آب‌انبار تک گنبدی در ایران و جهان است که در سال ۱۱۹۱ هجری شمسی (۱۲۲۷ هجری قمری - ۱۸۱۲ میلادی) در محله راه ری شهر قزوین ساخته شد.

مشخصات و ویژگی‌ها[ویرایش]

این بنای گنبددار که نمونه‌ای شاخص و منحصر به فرد در ایران به شمار می‌رود، دارای گنبدی رفیع و آجری می‌باشد که نورگیرهایی بر بدنه آجری آن تعبیه شده‌است.

بانیان احداث این آب انبار، دو برادر به نام «محمدحسن خان و محمدحسین خان»، از امرا و سرداران زمان فتحعلی شاه، محمد شاه و ناصرالدین شاه بودند.

این آب انبار یک نظام بزرگ و جالب از آبرسانی شهری محسوب می‌شود که حجم مخزن آن بالغ بر سه هزار مترمکعب است.

در دو طرف در ورودی «آب انبار سردار»، سکوی سنگی برای نشستن و استراحت وجود دارد و همچنین راه سنگی و هر پله به ارتفاع متوسط ۲۵ سانتی‌متر است که جمعاً این آب انبار دارای ۵۰ پله سنگی است که به کانالی مشهور به راه شیر منتهی شده که دارای سقف قوسی شکل می‌باشد.

ورودی آب انبار دارای یک طاق نمای عریض با قوس جناقی و دو پا طاق جانبی به صورت دو طبقه بوده که با آجرکاری و کاشی‌کاری در طرح هندسی آراسته شده‌است.

سقف داخلی طاق نمای میانی دارای تزیینات آجرکاری همراه با رسم بندی و استفاده از پا باریک‌های تزیینی است که با کاشی آرایش بیشتری یافته‌است. مخزن آب این بنا مربع شکل است که در ارتفاعی مناسب بر روی آن گنبدی زیبا و رفیع بر پایه مربع شکل ایجاد شده که زیبایی خاصی به‌فضای آن بخشیده‌است. گنبد عظیم آب انبار سردار آجری است و در بالاترین قسمت آن بادگیری قرار گرفته و ارتفاع بلندترین نقطه آن تا کف آب انبار حدود ۲۸٫۵ متر است؛ و هم اکنون کف آن را به اندازه ۳ متر پُر کرده‌اند، که ارتفاع آن ۲۵٫۵ متر می‌باشد.[۱]

علاوه بر بادگیر مرکزی، چهار روزن مشبک دیگر جهت تهویه در گنبد کار گذاشته شده‌است.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نگاهی به ذخیره‌سازی آب در شهر آب انبارها». ایرنا، ۰۴/۰۱/۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۴. 
  2. ««سردار»، بزرگترین آب انبار تک گنبدی ایران». روزنامه ایران، ۱۱ تیر ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۱۴.