تایر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تایرهای انبارشده.

تایر (به انگلیسی: Tire) یا لاستیک خودرو عبارت است از بخشی از بدنه یک خودرو یا وسیله نقلیه دیگر که به صورت حلقه بر دور چرخ خودرو واقع شده است. تایرها برای محافظت از چرخ و عملکرد بهتر خودرو در زمانی که چرخ خودرو در تماس با زمین است ایجاد شده‌اند. تایر، قطعه‌ای لاستیکی است که بر روی چرخ وسیلهٔ نقلیه سوار می‌شود به‌نحوی‌که با سطح زمین همواره در تماس است و با کاستن از شدت ضربات ناشی از عوارض جاده و تحمل بار واردشده، حرکت چرخ و جابه‌جایی وسیلهٔ نقلیه را بسیار آسان می‌کند. بیشتر تایرها با هوا پر می‌شوند و از لاستیک یا پلاستیک‌های مصنوعی، که رفتاری مشابه لاستیک دارند، ساخته می‌شوند. آن‌ها را با سیم یا نخ تقویت می‌کنند.

آج[ویرایش]

Tire tread.jpg

تایرها آج‌هایی روی خود دارند. هریک از بخش‌های مجزای نقش رویه، با شکل‌های هندسی مختلف، مانند دنده یا نوار، که با شیار از یکدیگر جدا شده‌اند و درمجموع، نقش رویه را تشکیل می‌دهند آج نامیده می‌شوند. نوعی آج یا بخش مجزایی از نقش رویه به شکل چندوجهی با مقاطع مثلثی یا گرد یا چهارگوش آج‌قطعه نامیده می‌شود. آج‌ها این امکان را می‌دهند که کشش بیشتری در سطح تایر به وجود بیاید و همچنین جلوی ساییدگی زود هنگام تایر را می‌گیرند.

آج لاستیک خودرو در هوای بارانی مهم است، چون باعث می‌شود تا با جلو رفتن اتومبیل، آب از زیر تایر کنار زده شود. آب از طریق چاک‌های تایر به بیرون پاشیده می‌شود و تایر با جادهٔ خشک در تماس قرار می‌گیرد. طرح آج برای حرکت بر روی جادهٔ خشک چندان مهم نیست، ولی تایرهای بی آج خطرناک اند. بعضی خودروها تایرهای ضد پنچری دارند که با نوعی اسفنج پر شده‌اند. هنگامی که این تایرها سوراخ شوند می‌توان با سرعت کم به رانندگی ادامه داد.

تاریخچه[ویرایش]

تایرهای فلزی گاری را گرم می‌کردند تا منبسط شوند و سپس آن‌ها را بر روی چرخ‌های چوبی گاری نصب می‌کردند. هنگامی که چرخ در آب فرو می‌رفت، انقباض فلز بر روی چرخ باعت می‌شد تا آن دو به یک دیگر متصل و محکم شوند. در اتومبیل‌های ابتدایی و دوچرخه‌ها از تایرهای لاستیکی توپر استفاده می‌شد، ولی رابرت تامسون در سال ۱۸۴۵ میلادی تایر بادی را اختراع کرد، و جان بوید دانلوپ در سال ۱۸۸۸ آن را تکمیل کرد.

انواع[ویرایش]

  • تایر بارمتعارف: نوعی تایر سواری با بیشینهٔ فشار باد ۳۵ پسی
  • تایر کم‌بار: نوعی تایر سواری که ظرفیت حمل بار آن کمتر از تایر بارمتعارف است
  • تایر پُربار: نوعی تایر سواری که بیشینهٔ فشار باد آن می‌تواند بیش از تایرهای بارمتعارف باشد و به همین دلیل، ظرفیت حمل بار آن بیشتر است
  • تایر سواری: تایری ویژهٔ خودرهای سواری با قطر رینگ کمتر از ۱۸ اینچ یا ۴۵/۷ سانتی‌متر

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «‎ Tire ‎»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۰).

  • دانشنامهٔ آکسفورد
  • واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹ (مجموع هشت دفتر فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان)