لیفتراک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
A US airman operating a Hyster forklift

افرازه[۱] یا لیفتراک ماشینی است دارای یک دکل، شاخک و ملحقات که با توجه به نوع فعالیت برای حمل و نقل، جابجائی و انبارنمودن بارها در اشکال و ظرفیتهای مختلف طراحی و ساخته می‌شود و متناسب با نوع کار و محیط از سوخت‌های فسیلی، گاز یا برق استفاده می‌کند.[۲]

ظرفیت[ویرایش]

حداکثر بار مجاز ایمن که توسط لیفتراک جابه جا می‌شود و بوسیله کارخانه سازنده بر روی پلاک مشخصات ماشین درج شده است.

ملحقات لیفتراک[ویرایش]

کلیه تجهیزاتی که توسط شرکت سازنده لیفتراک، مطابق با استانداردهای لازم برای حمل و جابجائی بارهای خاص به دکل یا شاخک لیفتراک اضافه می‌شود.

تجهیزات کنترلی[ویرایش]

تجهیزاتی نظیر گیج ها، کنترل کننده‌ها و نشانگر سرعت که بوسیله آنها وضعیت و عملکرد لیفتراک تحت کنترل در می‌آید.[۲]

مقررات ایمنی در بازدید روزانه از لیفتراک‌ها[ویرایش]

قبل از استارت و روشن نمودن لیفتراک، بایستی مراحل زیر در خصوص بررسی چگونگی وضعیت لیفتراک را مورد توجه قرار دهیم :

  1. تایرها و فشار باد تایرها را کنترل کنید.
  2. از محکم بودن پیچ چرخ‌ها مطمئن شوید.
  3. آب رادیاتور را بازدید کنید و چنانچه کسری دارد آن را مرتفع سازید.
  4. روغن موتور را نیز بررسی کنید.
  5. ترمز دستی و بوق و فرمان ماشین را چک کنید.
  6. بررسی کنید که آیا دکل و سیستم هیدرولیک درست کار می‌کند.
  7. در صورتی که از لیفتراک گازی استفاده می‌شود از سلامتی سیلندرهای گاز و شیلنگهای مربوطه قبل از

استارت زدن باید اطمینان حاصل کرد .

  1. از ایمنی و سالم بودن شاخک‌ها و قفل مربوطه مطمئن شوید:
    1. فاصله ارتفاع بین لبه دو شاخک نباید بیش از ۶ میلی‌متر باشد.
    2. شاخکهای دکل نباید بیش از ۱۰٪ در قسمت پاشنه دچار سائیدگی شده باشد و نیز نباید کج شده باشد.[۳]

نحوه کار و انواع لیفتراک[ویرایش]

لیفتراک ماشینی صنعتی است که برای بالا بردن و جابجایی مواد و مصالح در مسافت‌ های کوتاه استفاده می شود. لیتفراک در اوایل قرن بیستم به وسیله شرکت های مختلف از جمله کمپانی تولیدات انتقال قدرت کلارک و کمپانی تولیدات بالابری ییل و تاون اختراع شد. لیفتراک ها تبدیل به ابزاری ضروری در فعالیت های تولیدی و انبارداری شده اند. بر اساس آمار، تنها در سال 2013 بیست تولیدکننده برتر لیفتراک در جهان حدود 944 هزار دستگاه به ارزش 30.4 میلیارد دلار به فروش رساندند.

کاربردهای عمومی لیفتراک

لیفتراک ها برای حمل بار در حداکثر وزن معین و مرکز ثقل مشخص به کار گرفته می شوند. چنین اطلاعاتی توسط تولیدکننده روی پلاکی درج می شود، و بارها نباید از این مشخصات تجاوز کنند. یکی از ویژگی های مهم لیفتراک این است که باید دارای فرمان حرکت چرخ باشند. فرمان لیفتراک قابلیت جهت دهی در گوشه های تنگ را افزایش می دهد، هر چند تفاوت های قابل توجهی نسبت به تجربه معمول رانندگان با دیگر ماشین های چرخ دار دارد.

کنترل و قابلیت های لیفتراک

هیدرولیک لیفتراک یا از طریق اهرم هایی که مستقیما روی سوپاپ هیدرولیک تأثیر می گذارند، و یا به وسیله محرک های کنترل برقی با استفاده از اهرم های کوچک تر، کنترل می شوند. روش دوم، به طراحان لیفتراک آزادی عمل بیشتری در طراحی ارگونومیک می دهد.لیفتراک ها در انواع و ظرفیت های بار متعددی موجود هستند. در یک انبار معمولی، بیشتر لیفتراک ها دارای ظرفیت باری بین یک تا پنج تن هستند. لیفتراک های بزرگتر ظرفیت بالا بردن بار تا وزن 50 تن را هم دارند که برای کاربردهایی همچون حمل کانتینرهای سنگین استفاده می شوند.از جمله رایج ترین انواع لیفتراک ، می توان به لیفتراک دستی، لیفتراک برقی، لیفتراک دیزلی و لیفتراک دوگانه سوز اشاره کرد.با توجه به اینکه در صورت استفاده نادرست و عدم رعایت نکات ایمنی ممکن است آسیب های جدی به راننده لیفتراک و بارها وارد شود، استانداردها و دستورالعمل های ایمنی خاصی برای استفاده از لیفتراک ها تهیه شده اند. همچنین راهکارهای جانبی دیگری نیز برای کاهش خطرات ناشی از لیفتراک به وجود آمده است.

اهمیت و ضرورت آموزش لیفتراک[ویرایش]

ما فکر می کنیم آموزش لیفتراک بدیهی است، چرا که لیفتراک ماشین نسبتا بزرگی است که قطعات متحرک و قدرت بالایی دارد و با توجه به اعداد و ارقام، باعث مرگ بیش از 85 نفر درسال می شود، حدود 35 هزار آسیب جدی به بار می آورد و 61 هزار حادثه نه چندان جدی را شامل می شود، اما این اتفاقات می تواند با آموزش صحیح کاهش یابد یا حتی دیگر پیش نیاید. عواملی همچون قطعات ارزان، سرعت زیاد لیفتراک، بار زیادش و ... باعث خطرات جانی زیادی در رابطه با راننده ها و اشخاص پیاده اطراف آن می شود.

اصولا در حوادث و آسیب های لیفتراک بیشترین خطا از راننده است. این آسیب ها وقتی اتفاق می افتد که راننده لیفتراک:

•  قبل از سوار شدن لیفتراک را به طور کامل چک نکرده است.
•       کمربند خود را نبسته است.
•       آموزش لازم برای قوانین فیزیک مربوط به بلند کردن و جا به جا کردن بارهای سنگین را ندیده است.
•       آشنایی لازم جهت اداره یک لیفتراک به خصوص را نداشته است.
•       با بی¬دقتی لیفتراک را رانده است.
•       لیفتراک هایی را رانده که درست کار نکرده یا قطعاتش نیاز به تعمیر داشته و امن نبوده است.
•       لیفتراک هایی را رانده که زیادی بار داشته یا ارتفاع بار بیش از اندازه استاندارد بوده است.
•       لیفتراک را با سرعت زیادی رانده است.

رایج ترین دلایل مرگ و میر با لیفتراک:

•     42% از دست دادن کنترل لیفتراک
•           25% تصادف لیفتراک با سطحی دیگر
•       11% برخورد با لیفتراک دیگر
•       10% زیر گرفتن شخص به وسیله لیفتراک
•         8% ماندن زیر وسایلی که از بالای لیفتراک بیفتد
•          4% افتادن از روی صفحه لیفتراک

آموزش مناسب لیفتراک از حوادثی که در سایت اتفاق می افتد جلوگیری می کند یا حداقل از تعدادشان می کاهد. یکی از مسایل بسیار مهم پریدن از روی لیفتراک است؛ توجه داشته باشید که بسیاری مرگ و میرها ناشی از پریدن راننده از بالای لیفتراک است. لطفا حتی وقتی لیفتراک تا نیمه کج شده بود نیز از روی آن به پایین نپرید.

راهکارهایی برای جلوگیری از آسیب های جدی لیفتراک: • نصب تابلوی سرعت لیفتراک: این تابلو هم برای افراد پیاده به کار می آید که بدانند سرعت لیفتراک چقدر است، هم برای خود راننده لیفتراک که حواسش به سرعت ماشین باشد و وقتی از سرعت مجاز تندتر رفت، صدای آژیر لیفتراک بلند شود.

•  نصب آینه های بیشتر برای لیفتراک و نصب دستگاه آژیر در مکان هایی که لیفتراک حرکت می کند که هنگام نزدیک شدن به این دستگاه ها سنسور آژیر از نزدیک شدن لیفتراک خبر می دهد.
•       مشخص کردن قسمتی از محدوده کارخانه یا ... که لیفتراک فقط در آن مسیر رفت و آمد کند.

اگرچه سرمایه گذاری درست و حسابی روی لیفتراک شاید خرج زیادی باشد، لیفتراک ارزان و ناامن چنان مشکلاتی در پی دارد که یک لیفتراک گران واقعا می ارزد. لیفتراک ماشین سنگینی است و خیلی راحت می تواند خرابی زیادی به بار بیاورد. پس آموزش و گرفتن گواهینامه این ماشین سنگین از ضروریات کار است.


منابع[ویرایش]

  1. افرازه از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای lift truck در انگلیسی و در حوزهٔ شهری است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۲۴. بازبینی‌شده در ۱۹ خرداد ۱۳۹۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ آیین نامه ایمنی ماشین‌های لیفتراک
  3. مقررات ایمنی کار با لیفتراک در فضای بسته، نیلوفر شاه قلی نژاد

لیفتراک