کالدونیای جدید

کالدونیای جدید New Caledonia کالدونیای جدید
سرود ملی: La Marseillaise1
پایتخت (و بزرگترین شهر)		نومئا شرقی′۲۹°۱۲ شمالی′۵۴°۴۱
زبان رسمی		زبان فرانسوی
نوع حکومت		جمهوری
نام حاکمان  • رئیس جمهور • نخست‌وزیر		فرانسوا فیون نیکلاس سارکوزی
مساحت
-	مساحت	۱۸٬۵۷۵کیلومتر مربع (۱۵۴ام)
جمعیت
-	سرشماری	۲۴۴٬۶۰۰  (۱۷۶م)
-	تراکم جمعیت	۱۳‎/km۲‏ (۲۰۰م)
تولید ناخالص داخلی	(تخمین ۲۰۰۷)
-	مجموع	۸٫۸۲ میلیارد دلار
-	سرانه	۳۶٫۳۷۶ دلار
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳)		نامعلوم
واحد پول		فرانک اقیانوسیه (XPF)
منطقه زمانی		CET (ساعت جهانی+11)
-	تابستانی (DST)	CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.nc
پیش‌شماره تلفنی		+۰۰۶۸۳

کالِدونیای جدید یا نیوکالدونیا (به فرانسوی: Nouvelle-Calédonie) (نام‌های عامیانه: Kanaky و Le caillou) مجموعه‌ای از جزایر تحت حاکمیت فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است.

تاریخ

ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیره گینه نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند.

در حدود ۱۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال نیوکالدونیا؛ موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقه بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پولینزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که نیوکالدونیا را دید. نیوکالدونیا در سال ۱۸۵۳ مستعمره فرانسه شد و مهاجرت گسترده از اروپا به آن نیز از نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد.

نام

کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیره اصلی نیوکالدونیا را دید، این نام را به آن داد. چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبردی» نامید

کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این کلمه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.

جغرافیا

نیوکالدونیا از فضا

این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.

مساحت نیوکالدونیا که از یک جزیره اصلی و تعدادی جزیره کوچک تشکیل یافته ۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریبا نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویه ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۴ هزار نفر تخمین زده‌است.

بزرگترین شهر و مرکز نیوکالدونیا نومئا است که دبیرخانه سازمان منطقه‌ای جامعه اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی نیوکالدونیا ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.

نیوکالدونیا در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن احتمالا پس از سال ۲۰۱۴ یک همه‌پرسی در این مورد برگزار خواهد شد.

تقسیمات

سبز استان شمالی , نارنجی استان جنوبی , زرد استان جزایر لویالتی

Thio Yaté L'Île-des-Pins Le Mont-Dore Nouméa Dumbéa Païta Bouloupari La Foa Sarraméa Farino Moindou Bourail Poya

Poya Pouembout Koné Voh Kaala-Gomen Koumac Poum Belep Ouégoa Pouébo Hienghène Touho Poindimié Ponérihouen Houaïlou Kouaoua Canala

Ouvéa Lifou Maré

فواره celeste noumea

جمعیت

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۹۹۶ بومیان پولینزی (کاناک) این جزیره ۴۴/۶٪ از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند. ساکنان دیگر این جزیره نیز مردمانی هستند که در ۱۵۰ سال اخیر به آن کوچیده‌اند:

ساختار جمعیتی

• اروپائی‌ها: ۳۵/۴٪ (بیشتر فرانسوی، به همراه اقلیت‌های آلمانی، بریتانیایی و ایتالیایی)
• پولینزی‌های والیسی و تاهیتی: ۱۱/۸٪
• اندونزیائی‌ها: ۲/۶٪
• ویتنامی‌ها: ۱/۴٪
• نی-وانواتوئی‌ها: ۱/۲٪
• اقلیت‌های دیگر: ۳/۹٪ (فیلیپینوها، مالاباری‌ها، هندی‌ها، تامیل‌ها، سری‌لانکائی‌ها، بنگال‌ها، چینی‌ها، ژاپنی‌ها، اهالی هند غربی (بیشتر هائیتی)، اهالی فیجی، اعراب و آفریقایی‌ها)

زبان

همانند سایر مناطق فرانسه در نیوکالدونیا نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر نیوکالدونیا قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند. ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند.

مذهب

حدود ۹۰٪ اهالی نیوکالدونیا مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند. اقلیت بهائی و مسلمان پرشماری نیز در این کشور حضور دارند.

شاخص‌های بهداشتی و جمعیتی

بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:

• رشد جمعیت: ۱/۸۴٪ (بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶: ۱/۹۱٪)
  • نرخ زاد و ولد: ۱۷/۲ در هزار نفر
  • نرخ مرگ و میر: ۴/۹ در هزار نفر
• میانگین باروری: ۲/۲۰ کودک برای هر زن
• مرگ‌ومیر نوزادان زیر یک‌سال: ۷/۵۷ مرگ در هزار تولد زنده
  • دختر: ۶/۸۳ در هزار
  • پسر: ۸/۲۷ در هزار
• نرخ مهاجرت: ۵/۶۲+ در ۱۰۰ هزار نفر
• امید به زندگی: ۷۵/۲ سال
  • مردان: ۷۱/۹ سال
  • زنان: ۷۸/۶ سال

اقتصاد

خلیج لاک‌پشت

خاک نیوکالدونیا غنی از ذخایر زیرزمینی است، حدود یک‌چهارم ذخیره نیکل دنیا در این کشور واقع است. از این رو استخراج معادن صنعتی مهم و سودآور در این کشور است. از سوی دیگر حفر و بهره‌برداری بی‌رویه از معادن آسیب‌هایی را به اکوسیستم قدیمی و میراث طبیعی این سرزمین وارد کرده‌است.

در سال ۲۰۰۷ تولید ناخالص داخلی این کشور حدود ۸٫۸۲ میلیارد دلار بوده که این کشور را چهارمین اقتصاد بزرگ اقیانوسیه پس از استرالیا، نیوزیلند و هاوایی می‌کند. درآمد سرانه مردم نیوکالدونیا نیز ۳۶٫۳۷۶ دلار است که پائین‌تر از استرالیا و هاوایی و بالاتر از نیوزیلند است.

صادرات نیوکالدونیا در سال ۲۰۰۷ حدود ۲٫۱۱ میلیارد دلار بوده که ۹۶٫۳٪ آن را فلزات و دیگر مواد معدنی شامل می‌شود. واردات این کشور در همین سال ۲٫۸۸ میلیارد دلار بوده که ۲۶٫۶٪ آن از فرانسه، ۱۶٫۱٪ از دیگر کشورهای اروپایی، ۱۳٪ از سنگاپور (بیشتر سوخت) ۱۰٫۷٪ از استرالیا، ۴٪ از نیوزیلند، ۳٫۲٪ از آمریکا، ۳٪ از ژاپن و ۲۲٫۷ از دیگر کشورها می‌آمده است.

ورزش

راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی نیوکالدونیا است. در سال ۲۰۰۳ باشگاه‌ها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهمترین رشته ورزشی در این جزیره شد.

تیم ملی فوتبال نیوکالدونیا نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کالدونیای جدید موجود است.

فرانسوی

• وب‌گاه رسمی
• وب‌گاه اندمیا "پراکندگی زیستی" نیوکالدونیا
• مقایسه وضعیت گذشته و امروز مناطق آن سوی آب فرانسه
• وب‌گاه گردشگری در نیوکالدونیا
• تصاویری از کالدونیای جدید

انگلیسی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کالدونیای جدید موجود است.

• نیوکالدونیا در سیا ورلد فکت‌بوک
• اطلاعات عمومی در مورد استان‌ها و شهرها
• نیوکالدونیا در وب‌گاه سیاره تنها