هاوائی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۱°۱۸′۴۱″ شمالی ۱۵۷°۴۷′۴۷″ غربی / ۲۱.۳۱۱۳۹° شمالی ۱۵۷.۷۹۶۳۹° غربی / 21.31139; -157.79639

ایالت هاوائی
Hawaii
پرچم ایالت هاوائی آرم ایالت هاوائی
پرچم هاوائی آرم هاوائی
لقب های ایالت:
The Aloha State
(ایالت آلوها)
شعار رسمی:
Ua Mau ke Ea o ka Aina i ka Pono
(زندگانی این سرزمین با راستی ادامه می‌یابد)
Map of the United States with هاوائی highlighted
مرکز هونولولو
بزرگ‌ترین شهر هونولولو
مساحت  رتبه: ۴۳rd
 - به کیلومتر مربع ۲۹٬۳۱۱
جمعیت  رتبه: ۴۲nd
 - سرشماری ۲۰۱۰ {{{2010Pop}}}
 - درآمد سرانه  $۵۳٬۱۲۳ (۸th)
 - بلندترین نقطه مونوکی[۱]
   ۴٬۲۰۵ متر
 - پست‌ترین نقطه اقیانوس آرام[۱]
   ۰ متر
تاریخ پیوستن
به ایالات متحده
 
August ۲۱, ۱۹۵۹
رتبه: ۵۰th
فرماندار خانم لیندا لینگل (ج)
سناتورها دانیال اینویه (د)
دانیال آکاکا (د)
حروف اختصاری ایالت HI
وب‌گاه رسمی ایالت www.hawaii.gov
مقایسه ی تولید ناخالص داخلی ایالت های آمریکا با کشور های دیگر در سال ۲۰۱۲. ایالت هاوایی در این سال تولید ناخالصی اش قابل مقایسه با کشور سوریه بوده است.

مجمع‌الجزایر هاوائی (به انگلیسی: Hawaii) (هاوایی هم نوشته شده) در اقیانوس آرام، ایالت پنجاهم کشور آمریکا است. پایتخت و شهر مهم آن هونولولو است. طول نواری که مجمع‌الجزایر هاوائی را تشکیل می‌دهد ۳،۳۰۰ کیلومتر است. هشت جزیره اصلی هاوائی اوآهو Oahu، مائوئی Maui، کائوآئی Kauai، لانائی Lanai، مولوکای Molokai، نیهاو و Niihau و کاهولاوی Kahoolawe هستند. بزرگ‌ترین این جزیره‌ها جزیره هاوائی با وسعت ۸،۱۵۰ کیلومتر مربع و کوچک‌ترین آنها جزیره غیرمسکونی کاهولاوی با ۱۲۵ کیلومتر مربع وسعت است. برای جلوگیری از سردرگمی اغلب از عنوان جزیره بزرگ (بیگ آیلند) برای اشاره به بزرگترین جزیره استفاده می شود تا آنرا از ایالت هاوائی متمایز کنند.

نام[ویرایش]

نام این ایالت از زبان بومیان منطقه گرفته شده، و از Hawaiʻi بمعنای «سرزمین خدایان» می‌باشد.[۲]

جغرافیای هاوائی[ویرایش]

دو تلسکوپ کک (Keck) در رصدخانه مونوکی در هاوائی
هاوائی

اقیانوس در پیرامون جزایر هاوائی ۴،۰۰۰ تا ۵،۰۰۰ عمق دارد. معروفترین کوه هاوائی دایمند هد (Diamond Head) در نزدیکی هونولولو است. برخی از آتشفشان‌های هاوائی هنوز فعالند از جمله مانوئا لوآ Manua Loa و کیلوئه‌آ Kiluea. در شمال شرقی مولوکاوی پرتگاهی به بلندای ۱،۱۵۰ متر از سطح دریا قرار دارد که از بلندترین پرتگاه‌های جهان است.

آب و هوای هاوائی معتدل و نمناک است. بالاترین دمای هونولولو ۳۱ درجه سانتیگراد و پایین‌ترین دمای آن ۱۳ درجه سانتیگراد است. میزان بارندگی در یک روز در هونولولو گاه رکوردهای جهانی را می‌شکند. کوه وایالئاله Waialeale در جزیره کاوائی، با ۱۲۳۸ سانتیمتر بارندگی در سال از نمناکترین مناطق جهان است.

شمار گیاهان بومی هاوائی به چندین هزار می‌رسد و ۶۶ گونه پرنده بی‌همتا در هاوائی شناسایی شده‌اند. پیش از راه یافتن انسان‌ها به هاوائی هیچ پستانداری در این جزایر حضور نداشت.

جمعیت جزایر[ویرایش]

گمان بر اینست که مردمی که هزار سال پیش به هاوائی رفتند، از مارکیساز Marquesas که در ۴ هزار کیلومتری جنوب غربی آنجاست کوچ کرده‌اند. البته موج بزرگ مهاجرت به هاوائی حدود ۵۰۰ و یا ۶۰۰ سال پیش از سوی پلی‌نزی‌ها انجام گرفت. در اواخر سده هیجدهم بود که اروپاییان هاوائی را کشف کردند. جمعیت هاوائی در آن زمان در حدود ۳۰۰ هزار نفر بود. نخستین اروپائی که وارد هاوائی شد کاپیتان جیمز کوک در سال ۱۷۷۸ بود و آن را جزایر ساندویچ نامید. از سال ۱۸۵۲ تا ۱۹۳۰، صاحبان کشتزارها ۴۰۰،۰۰ کارگر کشاورزی را که بیشتر آسیائی بودند به هاوائی آوردند. در سال ۱۹۰۰، بومیان کمتر از ۱۵ درصد کل جمعیت و بقیه را آسیایی‌ها تشکیل می‌داند. هم اکنون نزدیک به ۴۰ درصد از جمعیت این ایالت را سفیدپوستان یا دورگه‌های سفید تشکیل می‌دهند.

در سال ۱۹۸۸، جمعیت این ایالت به یک میلیون و صد هزار نفر رسید. در نتیجه مهاجرت، درصد رشد جمعیت سالانه هاوائی از متوسط رشد جمعیت در ایالات متحده بسیار بالاتر است.

نخستین کشتزارهای شکر در سال ۱۸۳۷ در هاوائی بوجود آمد، با اینکه فقط در میانه‌های سده بود که این جزایر به تولید کنندگان اصلی شکر تبدیل شدند. از آن زمان تا آخر قرن نوزدهم، هاوائی به مقام یکی از اصلی‌ترین صادرکنندگان شکر نائل شد. هاوائی همچنان بخش عمده‌ای از فراورده شکر جهان را تأمین می‌کند و سالانه در حدود ۶۵۰،۰۰۰ تن آناناس تولید می‌کند که آن را بزرگ‌ترین تولید کننده این محصول ساخته‌است. بیش از ۸۰ درصد اقتصاد ایالتی در اواهو متمرکز شده‌است. لانای و مولوکائی هر دو برای اشتغال و درآمد به حد زیادی به تولید آناناس متکی هستند. همانگونه که شکر و آناناس در ماوی و کاوائی پایه‌های اصلی اقتصادی هستند، حیوانات اهلی و شکر در جزیره بزرگ این نقش را ایفا می‌کنند.

زبان[ویرایش]

زبان هاوایی از ۱۲ کاراکتر A، E، I، O، U، H، K، L، M، N، P و W تشکیل شده‌است:

  • ‘a‘ā: گدازه خشن
  • ‘ahi: تن ماهی yellowfin
  • ‘āina: زمین، زمین
  • ‘alalā: کلاغ هاوایی
  • ‘aumakua: خانواده یا خدای شخصی، سرپرست، روح آبا و اجدادی
  • ‘ō‘ō: حفر چوب، حفر اجرا
  • ‘ohana: خانواده، خانواده گسترده به نام بعد از ' OHA
  • ‘okole: سرین
  • ‘ono: لذیذ
  • ‘ukulele: ابزار کوچک، گیتار
  • ahupua‘a: بخش زمین آب طبیعی از کوه‌ها به دریا
  • akamai: آگاه، باهوش، هوشمند
  • akamai: هوشمند، باهوش، آگاه
  • aloha: سلام، خداحافظ، عشق، محبت
  • aloha kakahiaka: صبح به خیر
  • ānuenue: رنگین کمان
  • auwē: یا aue
  • E komo mai!: آمده است، خوش آمدید!
  • hālau: مکانی برای آموزش حولا، یا قایق، گروه
  • hale: خانه
  • Hana: سرخ مایل به قرمز، دره
  • hānai: فرزند خوانده اتخاذ
  • haole: و قبلاً هر خارجی
  • hapa haole: آمیخته به خون، قسمت قفقاز، بخش هاوایی
  • hapa haole: نیمی از haole را، نیمی از هاوایی
  • Hau‘oli Lā Hānau: تولدت مبارک
  • Hau‘oli Makahiki: هو سال نو مبارک
  • he‘e nalu: گشت و گذار، سوار یک تخته موج سواری
  • heiau: معبد مقدس، محل هاوایی باستانی عبادت
  • hōkū: ستاره
  • Hono-: دره یا سرخ مایل به قرمز
  • honu: لاک پشت دریایی
  • honu: لاک پشت
  • honua: زمین، زمین
  • hui: گروه، سازمان
  • hukilaua: گروه کشیدن تور ماهیگیری
  • hula: رقص هاوایی، عمل فرهنگی، فرم هنر
  • imu: زیرزمینی خاکی اجاق گاز با استفاده از سنگ‌های داغ، سنتی برای lū'au
  • ipo: یار، عاشق
  • kahuna: راهنمای روحانی، کشیش، متخصص در حرفه‌ای
  • kai: دریا
  • kakahiaka: صبح
  • kalo: تارو
  • kālua: زیرزمینی پخته شده، پخته شده
  • kama‘āina: مادری به دنیا آمد،
  • kanaka maoli: بومیان هاوایی
  • kāne: مرد یا پسر، مرد
  • kapa: پارچه‌های ساخته شده از پوست
  • kapu: مقدس، ممنوع
  • kaukau: غذا
  • keiki: فرزند، فرزندان
  • kīpuka: پوشش گیاهی احاطه شده توسط جریان گدازه
  • ko‘oloau: بادگیر
  • koholā: نهنگ کوهان دار
  • kōkua: کمک، کمک
  • kona: سمت بادپناه، باد بادپناه
  • konohiki: سر ازahupua'aها
  • kuleana: مسئولیت، راست، پاکت کوچک زمین
  • kumu: معلم
  • kupuna: جد، پدربزرگ و مادر بزرگ، نسبت
  • lānai: ایوان، ریختن
  • lani: آسمان، بهشت
  • lau hala: برگ از درخت حالا، استفاده می‌شود به اقلام بافت بسیاری از
  • laulima: همکاری، همکاری با یکدیگر
  • le‘a: شادی، شادی
  • lei: رشته یا ​​حلقه‌های از گل، دانه‌ها، سرخس‌ها، پوسته، پر و یا مواد دیگر
  • liliko‘i: میوه شور
  • limu: جلبک دریایی
  • lo‘i kalo: آبیاری تارو تراس
  • lomi: به مالش، ماساژ
  • lomilomi: ماساژ دهنده، masseuse
  • lomilomi: ماهی خام
  • lū‘au: جشن هاوایی
  • mahalo: با تشکر از شما
  • mahalo nui loa: بسیار از شما سپاسگزارم
  • mahimahi: ماهی دلفین
  • mahina: ماه
  • maika‘i: خوب، خوب
  • makai: به سوی دریا
  • mālama: برای مراقبت، حمایت، حفظ
  • malihini: تازه وارد، بازدید کننده
  • mana: قدرت معنوی و الهی، حکمت
  • mana‘o: فکر، ایده، نظر
  • manō: کوسه ماهی
  • mauka: به سمت کوه‌های داخلی به اجرا درآمد
  • mauna: کوه، اوج
  • mauna: کوه
  • mele: آهنگ و سرود، به آواز خواندن، حالیکه به بازی "چرخ چرخ"
  • Mele Kalīkimaka: کریسمس مبارک
  • menehune: نژاد کوچک افسانه‌ای از هاوایی باستان
  • mo‘i: پادشاه
  • mo‘i wahine: ملکه
  • moana: اقیانوس
  • moku: جزیره، جزائر
  • mu‘umu‘u: لباس گشاد
  • nai‘a: گراز دریایی
  • nalu: موج
  • nani: زیبا، زیبا
  • nēnē: غاز بومی، پرنده دولت هاوائی
  • nō ka ‘oi: بهترین!
  • pāhoehoe: صاف، گدازه طنابی شکل
  • pali: صخره شیب دار و یا پرتگاه
  • paniolo: گاوچران هاوایی
  • papa he‘e nalu: تخته مخصوص اسکی روی آب
  • pau: به پایان رسید، انجام می‌شود
  • piha: کامل
  • pilikia: زحمت
  • poi: ریشه تارو به خمیر خوراکی کوفتند
  • pono: صحت، اخلاق، خوبی
  • pu‘u: تپه، تپه
  • pua: گل، شکوفه، باغ
  • puhi: مارماهی
  • puka: سوراخ‌ها، درها، بازکردن
  • pūpū: غذا، پیش غذا
  • tapa: پارچه‌های ساخته شده از پوست
  • tūtū: مادر بزرگ، عمه
  • wahine: زن
  • wai: آب، جریان، رودخانه
  • wikiwiki: سریع، عجله، سریع

اقتصاد[ویرایش]

در سال ۲۰۱۲، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با ۷۸,۹۷۷ میلیارد دلار داشت، که بیشتر از تولید ناخالص داخلی کشور سوریه (۷۳,۶۷۲ میلیارد دلار) بود.[۳]

جغرافیا[ویرایش]

شن‌های سواحل هاوایی بافت بازالتی دارد که نوعی سنگ آتش‌فشانی است.[۴]

وضعیت سیاسی[ویرایش]

نمای هوایی از بندر هونولولو

در سال ۱۸۹۳ میلادی، نظام سلطنتی منقرض و لیلی‌اوکالانی از دودمان کالاکائوآ توسط انقلابیون بر کنار شد و دولت جدید فوراً درخواست پیوستن به ایالات متحده آمریکا را نمود. سرانجام در سال ۱۸۹۸، پس از اینکه درخواست اولیه آنها رد شده بود، به عنوان محدوده کشوری پذیرفته شدند.

امروزه نیروی دریایی ایالت متحده کاهولاوی را اداره می‌کند و از آن برای تمرینات ارتشی استفاده می‌کند. ارتش تقریباً بیش از ۲۵ درصد اواهو، که شامل زمین‌هایی در اطراف پرل هاربر Pearl Harbor (که یکی از بهترین بندرگاه‌های طبیعی اقیانوس آرام شمرده می‌شود) است را در دست دارد.

دانشگاه‌های مشهور هاوائی[ویرایش]

مشاهیر[ویرایش]

باراک اوباما ، نیکول شرزینگر

پارک‌های ملی[ویرایش]

چشم‌اندازهای هاوائی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Elevations and Distances in the United States. . U.S Geological Survey, 29 April 2005.  Retrieved on November 3.
  2. Online Etymology Dictionary
  3. بر طبق آمار ۲۰۰۷ صندوق بین‌المللی پول که در جداول قیاس زیر ارائه گردیده‌اند:

    Wikipedia contributors, "Comparison between U.S. states and countries nominal GDP," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_between_U.S._states_and_countries_nominal_GDP (accessed September 5, 2008).

  4. «خاک مریخ مثل هاوایی است»، بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هاوائی موجود است.