پیرنگ (ادبیات)
| ادبیات |
|---|
|
قالبهای اصلی
|
|
داستان • رمان • شعر • دراما |
| گونهها |
|
حماسه • شعر غنایی • دراما |
| رسانه |
|
نمایش (نمایشنامه) • کتاب |
| شیوهها |
| تاریخ ادبیات و فهرستها |
|
نمای کلیen |
| گفتگوها |
پِیرنگ یا طرح یا پلات در اصطلاح ادبیات داستانی و ادبیات نمایشی، به توالی منظم اعمال و حوادث داستان که مبتنی بر رابطه علت و معلولی است، اطلاق میشود. در یک اثر داستانی ممکن است علاوه بر پیرنگ اصلی، یک یا چند پیرنگ فرعی نیز وجود داشتهباشد. اصطلاح پِیرنگ در اصل متعلق به نقاشی است و معنی آن، طرح اولیهای است که نقاشان میکشند و سپس تکمیلش میکنند.[۱]
فورستر تفاوت میان داستان و پِیرنگ را اینگونه بیان میدارد: «پیرنگ نقل حوادث است، اما نقلی که در آن حفظ سببیت یا وجود رابطهٔ علّی اهمیتی خاص دارد. «شاه مرد و سپس ملکه نیز مرد.» تردید نیست که دو رخداد اتفاق افتاده؛ شاه مرده و ملکه پس از چندی مردهاست، این دو رخداد ضمن اینکه زمان وقوعشان با هم یکی نیست و یکی پس از دیگری آمده از آنجا که سببیتی در بین نیست دو حادثهٔ مجزا است، بنابراین داستان است. اما «شاه مرد و سپس ملکه از غصه دق کرد.» پیرنگ است زیرا ضمن آنکه ترتیب تقدم و تأخر رخدادها در آن حفظ شده، رابطهٔ علّی دو رخداد نیز در آن بیان شدهاست.[۲]
پانویس [ویرایش]
- ↑ شریفی، فرهنگ ادبیات فارسی، ۳۷۱.
- ↑ یونسی، ابراهیم (۱۳۸۶). هنر داستان نویسی (چاپ هشتم). تهران: مؤسسهٔ انتشارات نگاه
جستارهای وابسته [ویرایش]
منبع [ویرایش]
- شریفی، محمد. محمدرضا جعفری. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: فرهنگ نشر نو و انتشارات معین، ۱۳۸۷. شابک ۸-۴۱-۷۴۴۳-۹۶۴-۹۷۸.
| داستان | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
عناصر داستان
|
||||||||
|
پیرنگen · راویen · شخصیتen · رخدادen · توصیف · درونمایهen · فضا · گفتگوen · موضوعen · افتen · اوج · گرهگشاییen · کشمکش · گرهافکنیen · ساختارen |
||||||||
|
||||||||
