راوی (زبان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
راوی

فرض کنید در جاده اتومبیلی را دیده‌اید که تصادف کرده و از کسانی که شاهد ماجرا بوده‌اند و یا راننده‌ی اتومبیل، ماجرای تصادف را می‌پرسید و هر کدام بنا به آنچه دیده‌اند و اطلاعاتی که دارند به شیوه‌ی خود ماجرا را برای شما تعریف می‌کنند، کسی یا چیزی را که داستان به زبان او و از دید او برای خواننده/شنونده تعریف می‌شود راوی می‌نامیم. راوی آفریده‌ی نویسنده است و نه خود نویسنده.[۱]

ویژگی‌های راوی

راوی در داستان دارای ویژگی‌هایی است که بر شیوه‌ی روایت و میزان تأثیر او بر روند داستان و طرز تلقی خواننده از داستان تاثیر‌گذار است. این ویژگی‌ها عبارتند از زاویه‌ی دید، دانش تفسیری و ساختاره.

زاویه‌ی دید و دانشِ تفسیری ذاتی و ساختاره عَرَضی است، بدین معنا که ویژگی‌های ذاتی جزو خصوصیات پایه‌ای و درونی راوی است و بر جریان آگاهی رسانی و روایت تأثیر مستقیم دارند ولی ساختاره با توجه به شرایط روایت و داستان به ویژگی‌های راوی افزوده می‌شود. به بیان دیگر زاویه‌ی دید و دانشِ تفسیری است که بر شرایط روایت مؤثر هستند ولی ساختاره متأثر از شرایط روایت است. در یک داستان زاویه‌ی دید و دانش تفسیری تغییر نمی‌کنند ولی ساختاره می‌تواند تغییر کند، مگر آنکه وظیفه‌ی روایتگری داستان به شخص دیگری (چه درونِ داستان و چه بیرونِ داستان) منتقل شود.

هر کدام از این ویژگی‌ها امکانات و همچنین محدودیت‌هایی را در شیوه‌ی روایت ایجاد می‌کنند. زاویه‌ی دید و دانش تفسیری ویژگی خود راوی هستند و ساختاره؛ عامل نمود روای، این بدان معناست که راوی با زاویه‌ی دید و دانش تفسیری تعریف می‌شود ولی با ساختاره تبدیل به یک گونه‌ی روایتی (تیپ روایتی) می‌شود که می‌تواند داستان را روایت کند.[۲]

منابع [ویرایش]

  1. راوی (1389)، وحید رنجبر، کرمانشاه: باغ‌نی
  2. راوی (1389)، وحید رنجبر، کرمانشاه: باغ‌نی

جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع بیرونی [ویرایش]

داستان
عناصر داستان

پیرنگen · راویen · شخصیتen · رخدادen · توصیف · درون‌مایهen · فضا · گفتگوen · موضوعen · افتen · اوج · گره‌گشاییen · کشمکش · گره‌افکنیen · ساختارen