خودزندگی‌نامه

زندگی‌نامه خودنوشت، خویش‌نامه، حسبِ‌حال یا خودزیست‌نامه، (به انگلیسی: autobiography)‏ زندگی‌نامه‌ای است که به دست خود فرد نوشته می‌شود نه فردی دیگر.

تفاوت با خاطرات

نوشتار اصلی: خاطره‌نویسی‎

نوشتار اصلی: یادداشت‎

خودزندگی‌نامه اندکی در ذات با کتاب‌های خاطرات تفاوت دارد؛ در حالی که خودزندگی‌نامه نوعاً بر زندگی، سرگذشت و چگونگی گذران زندگی نویسنده‌اش تمرکز دارد، خاطرات و یادداشت‌ها تمرکز باریک‌بینانه و ژرف‌نگرانه‌تری بر خاطره‌ها، احساس‌ها و عاطفه‌های نویسندهٔ خویش دارند. خاطره‌نوشت‌ها اغلب توسط سیاست‌مداران و فرماندهان نظامی، به عنوان راهی برای ثبت و نشر عمومی گزارشی از کارهای برجستهٔ خود نوشته شده‌اند.

گونه‌های خودزندگی‌نامه

خودزندگی‌نامه به عنوان نقد تمامیت‌خواهی

قربانیان و مخالفات نظام‌های تمامیت‌خواه، گاه در قالب خودزندگی‌نامه‌نویسی، نقدهای جدی و اثربخشی را بر ضد نظام تمامیت‌خواهی که نویسندهٔ اثر در آن زندگی می‌کرده‌است، به رشتهٔ تحریر درمی‌آورند.

در این دست از خودزندگی‌نامه‌ها، افسردگی‌ها و اندوه‌های برخاسته از ستم‌های رژیم، یا گزارش مبارزات نویسنده با دستگاه خودکامه، پررنگ است.

خودزندگی‌نامهٔ افراد ناشناس

از سال‌های واپس سده ۲۰ (میلادی) به این سو، برخی از کسان عادی که ادعایی پیرامون آوازه و سرشناسی خویش نکرده‌اند، اقدام به نوشتن و انتشار خودزندگی‌نامه کرده‌اند. با کامروایی برخی از این آثار در ایالات متحده آمریکا - برای نمونه خاکسترهای آنجلا و رنگ آب - چه از نگر منتقدان و چه از نگر فروش و درآمد، بر شمار علاقه‌مندان این گونه از خودزندگی‌نامه‌ها افزوده گردیده‌است.

جستارهای وابسته

• زندگی‌نامه
• شرح‌حال‌نگاری
• نوشتن
• نویسنده

منبع‌ها

• Wikipedia contributors, "Autobiography," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Autobiography&oldid=348421940 (accessed March 12, 2010).