مولوخ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مولوخ (از ریشه عبری:מלך ملک به معنای پادشاه) که مولچ، مولخ، مُلُخ، مولوک، مولک، مولاک نیز نامیده میشود نام یکی از خدایان قدیم عمونیان است. مولوخ در کنعان، فنیقیه، شمال آفریقا و شام پرستش می‌شد. به عنوان خدای فنیقی ها و کنعانیها، پرستش مولوخ همراه با نوع خاصی از قربانی کردن کودکان توسط والدین آنها بود. داستان مولوخ در کتاب تثنیه و کتاب لاویان به عنوان نوعی از بت پرستی ذکر شده است (لاویان ۱۸:۲۱ "و تو نباید اجازه دهی هیچیک از فرزندانت از درون آتش مولوخ عبور کنند."). در عهد عتیق جهنا ( که واژه جهنم نیز از آن گرفته شده است[نیازمند منبع]) منطقه ای در خارج اورشلیم بود که کودکان برای بعل و سایر خدایان کنعانی نظیر مولوخ توسط آتش قربانی می‌شدند. از این رو خدا در عهد عتیق این منطقه را به عنوان سمبلی از پلیدی و آتش جهنم مثال میزند.

در عهد عتیق[ویرایش]

حروف عبری מלך (ملک) به معنی پادشاه هستند. در قوانینی که به موسی عرضه شد، اسرائیلیها به شدت از آنچه در مصر و کنعان رایج بود نهی شدند. در دین یهودیت پریدن کودکان از درون آتش، جزء گناهان بسیار بزرگ است.

در لاویان ۱۸:۲۱:

هیچیک از فرزندان خود را برای قربانی به مولوخ ندهید، زیرا شما نباید نام خدا را آلوده کنید. من خدای واحد هستم.

در لاویان ۲۰:۲:

دوباره به فرزندان اسرائیل بگو، چه آنان ار فرزندان اسرائیل و یا غریبه ها باشند، هرکسی که فرزند خود را به مولوخ دهد باید کشته شود و مردم باید او را سنگسار کنند و من با آن مرد خشم خواهم گرفت و او را از بقیه مردم جدا خواهم کرد برای اینکه او فرزند خود را به مولوخ داده است و قداست مرا لطمه دار کرده است و نام مقدس مرا آلوده نموده است. و اگر مردم سرزمین از کشتن آن مرد چشم پوشی کنند هنگامی که او فرزند خود را به مولوخ داده است و او را نکشند، من بر آن مرد خشم خواهم گرفت، و بر خانواده او، و او را جدا خواهم کرد و هر آنکس که پس از او گمراه شود و به هرزگی مولوخ در بیاید.

دوم پادشاهان ۲۳:۱۰:

او، قربانگاه توفت را، که در دره هنوم بود نابود کرد تا دیگر هیچ کس پسر یا دختر خود را مجبور نکند برای مولوخ از درون آتش عبور کنند.

ارمیا ۳۲:۳۵:

و آنان کاخی برای بعل ساختند، در دره هنوم، تا پسران و دختران خود را مجبور کنند از درون آتش مولوخ عبور کنند، در حالی که من به آنان چنین دستوری نداده بودم، و تصور نمی‌کردم که آنان این کار پلید را انجام داده و جودا را به گناه بکشانند.

نظر خاخام‌ها[ویرایش]

در قرن ۱۲، رشی در مورد ارمیا ۷:۳۱ گفته است : توفت همان مولوخ است، که از فلز برنج ساخته شده بود، و آنها آن را از زیر گرم میکردند، و دستهای او باز شده بود و داغ میشد. و آنان فرزند خود را بین دستهای او میگذاشتند تا بسوزد و در زمان گریه او، کاهنین طبل میزدند تا پدر آن کودک صدای گریه او را نشنود و قلبش تکان نخورد.

چهارشنبه سوری[ویرایش]

داستان مولوخ و عبور کردن کودکان از درون آتش، شباهتهایی نیز با جشن چهارشنبه سوری دارد. حال آنکه این جشن سنتی تاریخی در ریشه ایرانیان دارد و بر گرفته از داستان زهاک و کاوه آهنگر است. چهارشنبه سوری نمادی از مبارزه با ظلم و ستم و ایستادگی در برابر طاغوت است.

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی: Moloch، بارگرفته شده در ۲۰ آوریل ۲۰۱۲
  • کتاب مقدس عهد عتیق و عهد جدید، ترجمه فاضل خان همدانی، ویلیام گلن، هنری مرتن، تهران: اساطیر، ۱۳۷۹، ISBN ۹۶۴-۳۳۱-۰۶۸-X
  • دائرةالمعارف یهودی : Moloch