تگزاس
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| ایالت تگزاس Texas |
|||||||||||
|
|||||||||||
| مرکز | آستین | ||||||||||
| بزرگترین شهر | هوستون | ||||||||||
| مساحت | رتبه: ۲مین | ||||||||||
| - به کیلومتر مربع | ۶۷۸٬۰۵۱ | ||||||||||
| جمعیت | رتبه: ۲مین | ||||||||||
| - سرشماری ۲۰۰۰ | ۲۰٬۸۵۱٬۸۲۰ | ||||||||||
| - بلندترین نقطه | قله گوادالوپ[۱] ۲۶۶۷ متر |
||||||||||
| - پستترین نقطه | خلیج مکزیک[۱] ۰ متر |
||||||||||
| تاریخ پیوستن به ایالات متحده |
۲۹ دسامبر ۱۸۴۵ میلادی رتبه: ۲۸مین |
||||||||||
| فرماندار | ریک پری (ج) | ||||||||||
| سناتورها | خانم کی بایلی هاچینسون (ج) جان کورنین (ج) |
||||||||||
| حروف اختصاری ایالت | TX | ||||||||||
| وبگاه رسمی ایالت | www.texas.gov | ||||||||||
تگزاس یا تکزاس (به انگلیسی: Texas) یکی از ایالات کشور آمریکا است. پایتخت آن آستین (به انگلیسی: Austin) و لقب این ایالت، «ایالت تکستاره» است.[۲]
با مساحتی نزدیک به ۶۹۶٬۲۴۱ کیلومتر مربع، تگزاس دومین ایالت بزرگ آمریکاست.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نام
نام تگزاس بطور دقیق «تکساس» تلفظ میگردد، و منشعب از کلمهٔ Tejas است که نامی سرخپوستی است.[۳] این واژه اشاره به نام بومیان اولیه این منطقه دارد و بمعنای «دوست» میباشد.[۴]
[ویرایش] آب و هوا
آب و هوای تگزاس در شرق مرطوب و شرجی، در غرب خشک و بیابانی، و در شمال قاره ایست. در غرب ایالت رشته کوههایی ارتفاعاتی را بوجود میآورند، و رودخانه ریوگراند مرز بین آمریکا و کشور مکزیک است.
تگزاس حاوی چندین دریاچه پهناور مصنوعی همانند دریاچه آمیستاد نیز میباشد.
در باب حوادث طبیعی، تگزاس تقریبا عاری از مناطق زلزلهخیز است. در عوض نواحی شرق مجاور خلیج مکزیک هر ساله در اواخر فصل تابستان شاهد تردد سیستمهای پرفشاری همچون توفندهای سهمگین هستند که میتوانند باعث ایجاد خساراتی فراگیر گردند. توفند آیک و توفند ریتا دو نمونه توفند در سالهای اخیرند که در تگزاس خرابی ببار آوردند. در نواحی شمال ایالت در عوض تعدد پیچندها بیشتر دیده میشود.
[ویرایش] نقشهها
 نقشه متوسط ارتفاعات اراضی |
 نقشه میزان متوسط بارندگی ایالت |
 نقشه مقایسه دمای متوسط ایالت |
[ویرایش] فرهنگ
-
نوشتار اصلی: فرهنگ تگزاس
شهرهای لاباک، آماریلو، دالاس، هیوستون، و مناطق اطراف آن از نظر فرهنگی جزئی از ایالتهای جنوبی آمریکا محسوب میشوند، در حالیکه نواحی جنوب و غرب آستین همانند سن آنتونیو و ال پاسو (جنوب و غرب ایالت) جزو ایالتهای جنوب غربی آمریکا محسوب میگردند.
فرهنگ لاتینو ها (اسپانیایی زبانان) در تگزاس حضور بسیار مشهودی دارد. اعیادی مثل سینکو دو مایو، فیستا سن آنتونیو، و فیستا نوچه دل ریو هر ساله بصورت پرتعداد برگزار میگردند، و مشاهده جشن های با حضور پینیاتا و ماریاچی واقعهای بس روزمره مینماید.
[ویرایش] نمادها
پروانه شهریار حشره افتخاری ایالت تگزاس است.[۵] علاوه بر این، آرمادیلو رسماً «پستاندار کوچک افتخاری» ایالت تگزاس است.[۶]
اما درازشاخ تگزاس است که نماد راستین ایالت و رسماً «پستاندار بزرگ افتخاری» ایالت تگزاس میباشد.[۷]
[ویرایش] مردم
با جمعیت ۲۳٬۹۰۴٬۳۸۰ نفر در سال ۲۰۰۷[۸]، تگزاس دومین ایالت پرجمعیت آمریکاست.
سن میانه اهالی تگزاس ۳۳٫۱ سال است. سفیدان ۴۸٫۳٪، لاتینو ها ۳۵٫۷٪، و سیاهان ۱۱٫۹٪ جمعیت تگزاس را تشکیل میدهند. ۱۵٫۹٪ اهالی تگزاس متولد خارج از کشور هستند در حالیکه این رقم برای ایالات متحده آمریکا ۱۲٫۵٪ است.[۹]
ایالت تگزاس بیش از ۶۰۰٬۰۰۰ مسلمان ساکن دارد.[۱۰]
[ویرایش] ایرانیان مقیم تگزاس
تکزاس همچنین دارای جمعیت زیادی ایرانی تبار و فارسی زبان است. از مشاهیر این گروه هوشنگ انصاری، انوشه انصاری، شان دایوری، و فریناز کوشانفر میباشد. مصطفی چمران، کمال خرازی، و ابراهیم یزدی نیز از دانشگاهیان مقیم و یا دانش آموختگان این ایالت بوده اند.
در سال ۲۰۰۶ علی و گیتا صابریون، دو ایرانی مقیم شهر هیوستون در تگزاس مبلغ ۱۰ میلیون دلار به مرکز سرطان ام دی اندرسون دانشگاه تگزاس اهدا کردند.[۱۱][۱۲][۱۳]
[ویرایش] شهرهای تگزاس
شهرهای مهم تگزاس دالاس، سنآنتونیو، فورت وورث، آستین، ال پاسو، سن مارکوس، ویکو، کورپوس کریستی، آماریلو، میدلند، لاباک، و هیوستن هستند.
شهرهای هوستون، سنآنتونیو، و دالاس به ترتیب چهارمین، هفتمین، و نهمین بزرگ ترین شهرهای آمریکا از لحاظ جمعیتی میباشند. اما با احتساب مناطق حومه ای، دالاس-فورت وورث بزرگ ترین کلان شهر ایالت و چهارمین کلان شهر بزرگ ایالات متحده آمریکا است.
| مراکز پرجمعیت ایالت تگزاس | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| رتبه در تگزاس در محدوده شهری |
رتبه در آمریکا در محدوده شهری |
شهر | جمعیت با احتساب حومه[۱۴] |
|
||||
| ۱ | ۴ | هیوستون | ۵٬۷۲۸٬۱۴۳ | |||||
| ۲ | ۷ | سن آنتونیو | ۲٬۰۳۱٬۴۴۵ | |||||
| ۳ | ۸ | دالاس-فورت وورث | ۶٬۳۰۰٬۰۰۶ | |||||
| ۴ | ۱۵ | آستین | ۱٬۶۵۲٬۶۰۲ | |||||
| ۵ | ۲۱ | ال پاسو | ۲٬۲۰۰٬۰۰۰[۱۵] | |||||
| ۶ | ۶۴ | کورپاس کریستی | ۴۱۵٬۳۷۶ | |||||
| ۷ | ۸۶ | لاریدو | ۷۴۷٬۴۹۴[۱۶] | |||||
| ۸ | ۸۷ | لاباک | ۲۷۰٬۶۱۰ | |||||
| ۹ | ۱۱۹ | آماریلو | ۲۴۳٬۸۳۸ | |||||
| ۱۰ | ۱۹۴ | ویکو | ۲۳۰٬۲۱۳ | |||||
[ویرایش] تاریخ تگزاس
.JPG)
-
نوشتار اصلی: تاریخ تگزاس
نقوش ۴ هزار سالهٔ متعددی بر روی دیوارههای غارهای پارک ایالتی سمینول کنیون در جنوب تگزاس دیده میشود.
پرچم تگزاس تا کنون ۶ بار تغییر چهره دادهاست: پرچم اسپانیا، پرچم فرانسه، پرچم مکزیک، پرچم جمهوری تگزاس، پرچم کنفدراسیون ایالات جنوب آمریکا، و پرچم ایالات متحده آمریکا.
سن آنتونیو قلب تاریخی تکزاس بشمار میآید و محل جنگ آلامو است که در آن تگزاس برای استقلال علیه ارتش مکزیک مبارزه کرد. نهایتا تگزاس رسما در سال ۱۸۴۵ عضو ایالات متحده آمریکا گردید، و در سالهای ۱۸۳۶-۱۸۴۵ یک کشور مستقل بود. نام این کشور جمهوری تگزاس بود.
در سال ۱۸۶۱، تگزاس از ایالات متحده جدا گشت، و عضو ایالات مؤتلفه آمریکا گردید. با شکست این گروه در جنگ داخلی آمریکا، تگزاس نیز بار دیگر به ایالات متحده پیوست.
[ویرایش] دولت تگزاس
پارلمان تکزاس دارای دو مجلس نمایندگان و سنا است. اکثر سیاستمداران منتخب این ایالت را جمهوریخواهان تشکیل میدهند. با اینحال از ۳۲ نماینده تگزاس در کنگره آمریکا ۱۳ نفر آنان دمکرات هستند.
بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده آمریکا در جهان به نام پایگاه فورت هود در ایالت تگزاس قرار دارد.[۱۷]
[ویرایش] ورزش
با داشتن تیمهای سان آنتونیو اسپرز، دالاس ماوریکس، و هیوستون راکتز، تکزاس دارای بیشترین تعداد تیمهای ورزشی (بعد از کالیفرنیا با ۴ تیم لس آنجلس لیکرز، لس آنجلس کلیپرز، گلدن استیت واریرز و ساکرمنتو کینگز) در لیگ قهرمانی بسکتبال ان بی ای میباشد.
تیم سن آنتونیو اسپرز (San Antonio Spurs)، قهرمان لیگ بسکتبال حرفهای ان.بی.ای (NBA) آمریکا در سالهای ۱۹۹۹، ۲۰۰۳، ۲۰۰۵، و ۲۰۰۷ از شهر سن آنتونیو میباشد.
اما علاوه بر تیمهای دالاس ماوریکس و هیوستون راکتز از ان بی ای، تگزاس خانهٔ تیمهای هیوستون تکسانز و دالاس کاوبویز از لیگ ان اف ال است.
[ویرایش] اقتصاد
-
-
نوشتار اصلی: اقتصاد تگزاس
-
از لحاظ میزان رشد اقتصادی، تگزاس در زمرهٔ ۵ ایالت برتر آمریکا است.[۱۸] اقتصاد تگزاس دوازدهمین اقتصاد جهان از لحاظ تولید ناخالص داخلی است بطوریکه در سال ۲۰۰۷، این ایالت تولید ناخالص داخلی برابر با ۱٬۱۴۱٫۹۶۵ میلیارد دلار داشت. در مقایسه، تولید ناخالص داخلی کشور روسیه ۱٬۲۸۹٫۵۸۲ میلیارد دلار بود.[۱۹]
این ایالت با ۱۵۱ میلیارد دلار صادرات (ارقام سال ۲۰۰۶)، رتبه بزرگ ترین صادر کننده در میان پنجاه ایالت آمریکا را به خود اختصاص داده است.[۲۰][۲۱]
اقتصاد تگزاس بر مبنای فناوری اطلاعات، صنایع نفت و گاز، و کشاورزی است. تگزاس ۸ میلیارد بشکه نفت ذخیره دارد و محصول اول کشاورزی آن پنبه است. از ۵۰ تا پر درآمد ترین شرکت های فورچن ۵۰۰، شش شرکت در تگزاس مستقراند.[۲۲] این شرکت ها عبارتاند از: اگزان موبیل، کونوکوفیلیپس، هالیبرتون، والرو انرجی، ماراتان اویل، ایتیاندتی، و دل کامپیوترز. از شرکت های بزرگ دیگر آمریکایی که در تگزاس مستقراند میتوان هواپیمایی ساوث وست، امریکن ایرلاینز، کنتیننتال ایرلاینز، و شرکت غذایی سیسکو را نام برد.
[ویرایش] دانشگاهها و فناوری
تگزاس در میان ایالات متحده آمریکا جزو پنج ایالت برتر از نظر میزان تحقیقات علمی در مراکز دانشگاهی و پزشکی میباشد.[۲۳] از لحاظ سرمایه گذاری در تحقیقات علمی و فناوری، ایالت تگزاس با ۲٫۵ میلیارد دلار سرمایه گذاری در کشور در رتبه نخست است.[۲۴]
این ایالت در سال ۲۰۰۶ مجموعا نزدیک به ۳٫۲ میلیارد دلار هزینه صرف تحقیقات علمی نمود.[۲۵]
ایالت تگزاس در تولید انرژی بهوسیله توربین های بادی با ۲۷۶۸ مگاوات انرژی تولید شده[۲۶] در میان ایالات متحده رتبه اول را داراست.[۲۷]
[ویرایش] مشاهیر
از افراد مشهور این سرزمین میتوان شان دیوری، ایتن هاک، متیو مک کانهی، هیلاری داف، لانس آرمسترانگ، چاک نوریس، جسیکا سیمپسون، دوایت آیزنهاور، دنتون کولی (جراح قلب برجسته تاریخ پزشکی)، بادی هالی، استيو آستين ، شاون مايكلز ،لیندون جانسون، جنیس جاپلین، تامی لی جونز، چستر نیمیتز (فرمانده نیروی دریایی آمریکا)، راس پروت (میلیاردر و سیاستمدار)، جيمی فاكس، دان هنلی، دونالد بارتلمی، کریگ الوود، جنیفر لاو هیوت، و دن رادر (مجری سراسری اخبار) را نام برد.
[ویرایش] پارکها و مناطق ملی
علاوه بر پارکهای فراوانی همانند بوستان آبی فورت وورث که در شهرها قرار دارند، ایالت تگزاس دارای ۱۱۵ پارک ایالتی میباشد.[۲۸] از این نمونه میتوان به منطقه طبیعی ایالتی افرای گمشده، پارک ایالتی جزیره موستانگ، پارک ایالتی سنگ سحرآمیز، و پارک ایالتی گارنر اشاره نمود.
در میان مناطق ملی، برخی همانند پارک تاریخی ملی میسیونهای سن آنتونیو دارای اهمیت تاریخی میباشند، در حالیکه برخی دیگر از پارکهای طبیعی و مناطق حفاظت شده میباشند. از این نمونه میتوان به ساحل ملی جزیره پادره، پارک ملی بیگ بند، پارک ملی کوههای گوادالوپه، منطقه حفاظت شده ملی آرانزاس، و منطقه حفاظت شده ملی لاگونا آتاسکوزا اشاره نمود. و برخی دیگر از پارکها دارای وجههٔ تفریحی-حفاظتی میباشند، همانند منطقه تفریحی ملی آمیستاد که در مرز مکزیک قرار دارد.
[ویرایش] نگارخانه
 پایتخت ایالت تکزاس در شهر آستین. مجلس سنا و عوام، هر دو در این مکان قرار دارند. |
 یک آرامگاه در گلوستون، تگزاس |
.jpg) یادبود سن جاسینتو، جایی که نبرد سن جاسینتو در آن رخ داد، و تگزاسیان ارتش مکزیک را قاطعانه شکست داده و به استقلال دست یافتند. |
 آب وهوای مطبوع و صنعت پیشرفته گردشگری شهر سنآنتونیو هر سال باعث جذب بیست میلیون گردشگر به این شهر میشود. |
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ Elevations and Distances in the United States. U.S Geological Survey (29 April 2005). بازیابی در November 8, 2006.
- ↑ Texas Lone Star State Capital Austin
- ↑ Texas: 2008 State Travel Guide. Texas Department of Transportation. pp.1
- ↑ Tejas Indians
- ↑ The Texas State Insect: Monarch Butterfly
- ↑ Nine-banded Armadillo (Dasypus novemcinctus)
- ↑ The Texas State Mammal: Longhorn
- ↑ http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2007-01.xls
- ↑ Sources: U.S. Census Bureau; U.S. International Trade Administration; Economic Policy Institute paper, "Revisiting NAFTA," Sept. 28, 2006. لینک: http://ap.google.com/article/ALeqM5jkXpcBW9B-Aqbi0BqvrX75HM0h6AD8V4NL200
- ↑ http://governor.state.tx.us/news/speech/5156/
- ↑ M. D. Anderson Cancer Center - News Release - Gita and Ali Saberioon Contribute $10 Million to M. D. Anderson Research Effort - M. D. Anderson Cancer Center
- ↑ M.D. Anderson receives $10M gift from Saberioons - Houston Business Journal:
- ↑ Profile of an Iranian-American philanthropist: Ali Saberioon
- ↑ [۱]
- ↑ با احتساب قسمت شهر در خاک مکزیک
- ↑ با احتساب قسمت شهر در خاک مکزیک
- ↑ آمریکا «سوگوار» حادثه تیراندازی در تگزاس, بیبیسی فارسی
- ↑ Top 5 Fastest-Growing States in the Union - US News and World Report
- ↑ بر طبق آمار ۲۰۰۷ صندوق بین المللی پول که در جداول قیاس زیر ارائه گردیدهاند:
Wikipedia contributors, «Comparison between U.S. states and countries nominal GDP,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Comparison_between_U.S._states_and_countries_nominal_GDP (accessed September 5, 2008).
- ↑ Sources: U.S. Census Bureau; U.S. International Trade Administration; Economic Policy Institute paper, «Revisiting NAFTA,» Sept. 28, 2006. لینک: http://ap.google.com/article/ALeqM5jkXpcBW9B-Aqbi0BqvrX75HM0h6AD8V4NL200
- ↑ برای ارقام ۲۰۰۵، به وبگاه فرماندار تگزاس مراجعه شود: [۲]
همچنین روزنامه زیر را برای ارقام مشابه سال ۲۰۰۴ ببینید:
USA Today, Feb 26, 2006, 6B. - ↑ FORTUNE 500 2006: States
- ↑ ResearchinTexas.com
- ↑ http://www.utsystem.edu/news/2006/BOR-CompetitivenessInit-08-10-06.htm
- ↑ Research Expenditures 9/05-8/06
- ↑ Annual U.S. Wind Power Rankings Track Industry's Rapid Growth
- ↑ AWEA Quarterly Market Report:Texas Overtakes California as top Wind Energy State
- ↑ TPWD: News Release: April 3, 2006: New Edition of Texas State Park Guide Available
[ویرایش] پیوند به بیرون
[ویرایش] وبگاههای رسمی
- فرماندار تگزاس
- سنای تگزاس
- وزیر امور خارجه تگزاس
- مجلس نمایندگان تگزاس
- دادگاه عالی تگزاس
- دادستان کل تگزاس
- نیروهای مسلح ایالت تگزاس
[ویرایش] مراکز و جوامع مهم ایرانی مقیم تکزاس
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با موجود است. |
- جامعه پزشکان ایرانی مقیم تگزاس
- جامعه ایرانیان رایس
- جامعه دانشجویان ایرانی دانشگاه UT Arlington در دالاس
- جامعه دانشجویان ایرانی دانشگاه Texas A&M
- سازمان علمی فرهنگی دانشجویان ایرانی تگزاس
- دکتر شیرین عبادی در سن آنتونیو
- مرکز مطالعات زبان فارسی دانشگاه تکزاس
[ویرایش] مراکز مهم اسلامی
- مرکز تحصیلات اسلامی شهر هیوستون
- جامعه اسلامی هیوستون بزرگ
- جامعه اسلامی شمال تکزاس
- مرکز اسلامی شهر آستین
- جامعه دانشجویان مسلمان دانشگاه هوستون
[ویرایش] پیوندهای دیگر
- نشریه و وبگاه گردشگری سازمان راه و ترابری ایالت تگزاس
- مرکز فضایی ناسا در هوستون
- نگارخانه عکسهای نفیسی از تگزاس
|
|
|||||||||||||||||||
