رولز-رویس لیمیتد
 |
|
| بنیانگذاری | ۱۹۰۶ |
|---|---|
| موقعیت |  منچستر، انگلستان |
رولز-رویس لیمیتد(به انگلیسی: Rolls-Royce limited) یک شرکت سازندهٔ خودرو و از سال ۱۹۱۴ یک شرکت سازندهٔ موتور هواگرد است که به وسیلهٔ چارلز استوارت رولز و سر فردریک هنری رویس در تاریخ ۱۵ مارس ۱۹۰۶ بنیان گذاشته شد. در سال ۱۹۷۱ رولز-رویس زیر بار هزینههای ساخت موتور جت آربی۲۱۱ پیشرفته فلج شده بود که این امر سبب ملی شدن شرکت با نام رولز-رویس(۱۹۷۱)لیمیتد گردید. در سال ۱۹۷۳ بخش خودرو این شرکت از شرکت مادر جدا شده و رولز-رویس موتورز نام گرفت. رولز رویس(۱۹۷۱) لیمیتد به عنوان یک شرکت ملی به کار خود ادامه داد تا این که در سال ۱۹۸۷ در جریان خصوصی سازیهای زمان مارگارت ثاچر خصوصی شده و رولز-رویس پیالسی نام گرفت.
محتویات |
تاریخچه [ویرایش]
ساخت خودرو [ویرایش]
در سال ۱۸۸۴ هنری رویس به کار و کسب برق و مکانیک مشغول شد. او نخستین خودرو خود که یک خودرو دو سیلندره به نام رویس ۱۰ بود را در سال ۱۹۰۴ در کارخانهاش در منچستر ساخت. این خودرو به چارلز رویس در هتل میدلند در منچستر در چهارم می همان سال معرفی گردید. رولز صاحب یک نمایندگی فروش خودروهای اولیه به نام سی. ای. رولز و شرکا در فولهام بود.
با وجود علاقهای که رولز به خودروهای سه و چهار سیلندر داشت ولی تحت تاثیر رویس ۱۰ قرار گرفت و در تاریخ ۲۳ دسامبر ۱۹۰۴ با رویس توافق کرد که هر خودرویی که رویس بسازد از او خریداری کند. رویس چهار مدل خودرو ساخت:
- یک خودرو ۱۰ اسب بخار دوسیلندر به قیمت ۳۹۵ پوند(۳۱۵۵۰ پوند در سال ۲۰۱۳)
- یک خودرو ۱۵ اسب بخار سه سیلندر به قیمت ۵۰۰ پوند(۳۹۹۴۰ پوند در سال ۲۰۱۳)
- یک خودرو ۲۰ اسب بخار چهار سیلندر به قیمت ۶۵۰ پوند(۵۱۹۳۰ پوند در سال ۲۰۱۳)
- یک خودرو ۳۰ اسب بخار شش سیلندر به قیمت ۸۹۰ پوند(۷۱۱۰۰ پوند در سال ۲۰۱۳)
همهٔ خودروهای نامبرده با مارک رولز-رویس به وسیلهٔ رولز فروخته شدند. نخستین خودرو رولز-رویس به نام رولز-رویس ۱۰ اچپی در دسامبر ۱۹۰۴ در نمایشگاه خودرو پاریس رونمایی شد.
رولز-رویس لیمیتد در تاریخ ۱۵ مارس ۱۹۰۶ شکل گرفت و مشخص شد که ساختمانهای جدیدی برای تولید خودرو نیاز است. پس از در نظر گرفتن محلهایی در منچستر، کاونتری، بردفورد و لستر با پیشنهاد شورای برق ارزان دربی زمینی به مساحت ۵۱۰۰۰ متر مربع در حاشیه جنوبی شهر دربی خریداری گردید. بیشتر طراحی کارخانهٔ جدید را رویس انجام داد و تولید از اوائل سال ۱۹۰۸ در این کارخانه انجام گردید، ولی افتتاح رسمی کارخانه در تاریخ ۹ ژوئیه ۱۹۰۸ به وسیلهُ سر جان مونتاگو انجام شد. شرکت جدید نیاز به سرمایه گذاری بیشتری داشت و در ۶ دسامبر ۱۹۰۶ سهمهای جدیدی به ارزش صدهزار پوند(۷۹۷۱۰۶۰ پوند در سال ۲۰۱۳) به عموم عرضه شد. در سال ۱۹۰۷ رولز-رویس شرکت سی اس رولز و شرکا را خریداری نمود. در سال ۱۹۰۶ رویس در حال ساخت یک مدل بهینه شدهُ شش سیلندر با نیروی بیش از ۳۰ اسب بخار بود. این نخستین مدل جدید ساخته شده به وسیلهٔ شرکت رولز-رویس بود. در مارس ۱۹۰۸ کلود جانسن مدیر بازرگانی شرکت که گاهی به کنایه از او به عنوان خط تیره در نام رولز-رویس یاد میشد، موفق شد تا رویس و دیگر مدیران شرکت را متقاعد کند که تولید مدلهای پیشین را متوقف کرده و روی مدلهای جدید متمرکز شوند. پس از معرفی مدل فانتوم در سال ۱۹۲۵ این مدل به نام سیلورگوست معروف شد و موجب شهرت زودهنگام شرکت گردید و ۶۰۰۰ دستگاه از این مدل ساخته شد. در سال ۱۹۲۱ شرکت یک کارخانه دوم در اسپرینگفیلد ماساچوست در ایالات متحدهٔ آمریکا برپا نمود که در این کارخانه مدل اسپرینگ گوستس به تعداد ۱۷۰۱ دسنگاه ساخته شد. این کارخانه برای ۱۰ سال فعال بود و در سال ۱۹۳۱ بسته شد.
پس از جنگ جهانی یکم، رولز-رویس موفق شد تا جلوی جریانهایی که سعی داشتند تا شرکتهای سازنندهٔ خود را تشویق به ادغام کنند را بگیرد. با پایین آمدن فروش مدل ۴۰/۵۰ سیلورگوست مدل کوچکتر و ارزان تر ۲۰ عرضه شد.
در سال ۱۹۳۱ رولز-رویس شرکت بسیار کوچکتر بنتلی را صاحب شد. پس از جنگ جهانی دوم تا سال ۲۰۰۲ خودروهای بنتلی و رولز-رویس اغلب به غیر از نرده رادیاتور و چند جزئیات دیگر کاملاً شبیه هم بودند.
تولید خودرو رولز-رویس و بنتلی در سال ۱۹۴۶ به کرو منتقل شد و در آن جا برای نخستین بار آغاز به مونتاژ خودروهای کامل نمودند (مدلهای فولادی استاندارد جدید). پیش از آن فقط شاسی میساختند و ساخت بدنه را به شرکتهای متخصص اتاقک ساز واگذار میکردند.
ساخت موتور هواگرد [ویرایش]
در سال ۱۹۰۷ چارلز رویس که به پرواز علاقهٔ بسیاری پیدا کرده بود کوشید رویس و دیگر مدیران شرکت را به طراحی موتور هواگرد ترغیب کند، ولی موفق نشد. هنگامی که جنگ جهانی یکم در اوت ۱۹۱۴ آغاز شد رولز-رویس و بسیاری از دیگر شرکتها از این رویداد غافلگیر شدند. رولز-رویس به عنوان سازندهٔ خودروهای لوکس بسیار آسیب پذیر گردید و کلود جانسن فکر میکرد که بانک امکانات اضافه پرداخت که رولز-رویس در آن زمان به آن وابسته بود را برخواهد داشت. با وجود این با این باور که جنگ کوتاه مدت خواهد بود مدیران در آن از تصمیم گرفتند که به دنبال ساخت موتور هواگرد نباشند، ولی این موقعیت به زودی دگرگون شد و اتاق جنگ شرکت را ترغیب کرد که پنجاه موتور وی۸ زیر لایسنس شرکت رنو تولید نماید. در این اثنا کارخانهٔ رویال ارکرفت نیز از رولز-رویس خواست که موتور جدید ۲۰۰ اسب بخار تولید کند. با وجود این که در آن از شرکت رغبتی به این کار نداشت، ولی موافقت کرد و در سال ۱۹۱۵ شرکت نخستین موتور هواپیمای خود را تولید نمود. این موتور ایگل نام داشت و دوازده سیلندر بود. پس از این موتور رولز-رویس کوچکتر شش سیلندر هاوک، موتور فالکن ۱۹۰ اسب بخار و اندکی پیش از پایان جنگ موتور بزرگتر کندر ۶۷۵ اسب بخار را تولید نمود.
تقریباً نیمی از موتورهای هواپیماهای متفقین در جنگ جهانی یکم به وسیلهُ رولز-رویس ساخته میشد. تا اواخر ۱۹۲۰ ساخت موتورهای هواگرد بیشتر کارو کسب رولز-رویس را تشکیل میداد.
آخرین طراحی هنری رویس در زمینهٔ موتور هواپیما موتور مرلین بود که در سال ۱۹۳۵ ساخته شد، گرچه رویس قبلاً در سال ۱۹۳۳ درگذشته بود. این موتور در بسیاری از هواپیماهای انگلیسی جنگ جهانی دوم از قبیل هاوکر هاریکین، سوپرمارین اسپیتفایر، دی هاویلند موسکیتو (دو موتوره)، آورو لنکستر (چهار موتوره)، ویکرز ولینگتن به کار گرفته شد. این موتور همچنین در هواپیمای آمریکایی پی-۵۱ ماستنگ را رقیبی برای بهترین جنگندهٔ زمان خود تبدیل کرد. موتور مرلین آن به وسیلهٔ شرکت پاکارد زیر لایسنس ساخته شد. بیش از ۱۶۰۰۰۰ موتور مرلین تولید شد که ۳۰۰۰۰ دستگاه آن به وسیلهٔ شرکت فورد موتور در ترفورد پارک منچستر ساخته شد.
رولز-رویس با تبادل دارایی با شرکت روور اقدام به طراحی توربینهای جت نمود و در دوران پس از جنگ جهانی دوم رولز-رویس در طراحی و ساخت موتور توربین گازی به پیشرفتهای قابل توجهی دست پیدا کرد. موتورهای توربوپراپ دارت و تاین بسیار با اهمیت بودند و شرکتهای هواپیمای را قادر ساختند که مدت زمان سفر را کوتاه تر کنند. موتور دارت در هواپیماهای ارگوسی، آورو۷۴۸، فرندشیپ، هرالد و ویسکونت به کار رفت و موتور نیرومندتر تاین در هواگردهای آتلانتیک، سی-۱۶۰ و ونگارد و هورکرفت اس آر. ان۴ به کار گرفته شد. بسیاری از این توربوپراپها هنوز به کار میروند.
در میان موتورهای جت این دوره میتوان آربی۱۶۳اسپی که در هاوکرسیدلی ترایدنت، بی ای سی وان-ایلون، گرومن گلفستریم ۲ و فوکر اف۲۸ به کار میرفت را نام برد.
در اواخر دههُ ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ بهینه سازی مهمی در همهٔ جنبههای هوافضای بریتانیا انجام گرفت که این بهینه سازی شامل سازندگان موتورهای هواگرد نیز میشد. در سال ۱۹۶۶ رولز-رویس مالک شرکت بریستل سیدلی که از ادغام شرکت آرمسترانگ سیدلی و شرکت بریستل در سال ۱۹۵۹ پدید آمده بود، گردید و آن را به عنوان بخش بریستل سیدلی شرکت رولز-رویس ثبت نمود. بریستل سیدلی که کارخانهٔ اصلی آن در فیلتون نزدیک بریستل بود در ساخت موتورهای هواگردهای نظامی بسیار نیرومند شده بود. از جمله این موتورها میتوان به الیمپوس ۵۹۳ ام کی۶۱۰ را نام برد که با مشارکت شرکت اسنکما ساخته شد و در هواپیمای کنکورد به کار برده شد. این شرکت با همکاری اسنکما موتور توربوفن نیز میساخت.
فرودگاه کوچک لیوزدن در واتفورد در اصل متعلق به وزارت دفاع بود و در جنگ جهانی دوم برای ساخت هواپیماهای موسکیتو و هالیفاکس به کار میرفت. رولز-رویس برای چند سال از این محل برای ساخت موتور هلیکوپتر سود برد. این محل در ژوئن ۱۹۹۳ بسته شد. این محل اکنون به نام استودیوی فیلمسازی لیوزدن شناخته میشود و فیلمهای مشهوری مانند جیمز باند، جنگ ستارگان و هری پاتر در این استودیو تهیه شده است.
منابع [ویرایش]
مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Rolls-Royce Limited»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
