لجستیک

لجستیک یا آماد یعنی مدیریت جریان کالا ‍، اطلاعات و یا هر نوع منابع دیگر؛ مانند انرژی یا انسانها بین محل تولید یا محل موجودی تا نقطه مصرف یا مورد نیاز برای برآورده کردن نیازهای مصرفی ( معمولاٌ در سازمانهای نظامی).

لجستیک شامل یکپارچه سازی اطلاعات، حمل و نقل، موجودی کالا، انبارداری، جابجایی کالا و بسته بندی و در مواردی نیز شامل امنیت نیز می‌شود.

لجستیک قسمتی از زنجیره تامین است که ارزش زمان و مکان را به آن را می‌افزاید.

اساس و ریشه لغوی

این لغت ریشه‌ای یونانی دارد و در موارد نظامی برای جابجایی جنگ‌افزار، مهمات و جیره غذایی در مواقع حرکت از مکان اصلی به سمت خط مقدم استفاده می‌شود. در زبان یونانی، رومی و امپراطوری رم شرقی، نظامیانی وجود داشتند با نام LOGISTIKAS که وظیفه مسائل مالی و تقسیم مایحتاج بر عهده آنان بوده است.

در واژه‌نامه آکسفورد لجستیک به این صورت تعریف شده: قسمتی از علوم نظامی که وظیفه تهیه و تحویل آماد و جابجایی مواد و افراد و تجهیزات را دارد.

و در دیکشنری دیگری به این صورت تعریف شده است : مدت زمانی که برای مهیا کردن منابع مورد نیاز است.

همینطور لجستیک به صورت عمومی شاخه‌ای از علوم مهندسی است که سیستمهای انسانی بجای سیستمهای ماشینی ایجاد می‌کند.

گستره‌های مدیریت لجستیک عبارت هسنتند از:

• لجستیک داخل مرزهای یک کشور
• لجستیک داخلی
• لجستیک خارج از مرزهای کشور

لجستیک به کلیه فعالیت‌های هماهنگی اطلاق می‌شود که جهت بررسی، تحقیق، مطالعه و براورد نیازها و احتیاجات اولیه در زمینه وسایل و تجهیزات، ماشینها و ابزارآلات، تاسیسات و قطعات از هر نوع و کلیه امور مربوط به تهیه، تولید، بیمه، نگهداری، انبارداری، توزیع، حمل و نقل، تنظیم و تهیه روش انجام کار، طراحی سیستم و دستور العمل و نظارت بر موارد فوق انجام میگیرد

لجستیک نظامی

ILS Integrated Logistics Support یا سیستم یکپارچه پشتیبانی لجستیک یکی از سیستمهای به کاربرده شده در سازمانهای نظامی است برای اطمینان از سیستم ساده پشتیبانی با نگرشی به سرویس تمام عیار مشتری مداری با پائین‌ترین هزینه و با اطمینان کامل و در دسترس بودن و همچنین قابل تعمیر بودن و دیگر نیازهای تعریف شده در یک پروژه .

در لجستیک نظامی: افسران لجستیک چگونگی و زمان جابجایی منابع را به محلی که مورد نیاز هستند را مدیریت می کنند. افرادی مانند هانیبال بارکا، الکساندر کبیر و دوک ولینگتون در منابع تاریخی به عنوان نوابغ لجستیک مطرح هستند. لجستیک را در فارسی "آماد" نیز می گویند.

مدیریت لجستیک

مدیریت لجستیک بعنوان نقشی در زنجیره تامین است که وظیفه دار طراحی، نحوه اجرا، کنترل و افزایش بهره وری کلیه فرایندهای مرتبط با ذخیره سازی کالا و جریانهای جلو برنده و یا عقب رونده موثر، ارائه سرویس‌ها و یا اطلاعات مرتبط از محل تولید تانقطه مصرف به طوریکه نیازهای مشتریان را بر آورده سازد، می باشد.

به شخصیکه بصورت حرفه ای در مدیریت لجستیک مشغول به کار است logistician میگویند.

چارتر اینستیتوی لجستیک و حمل و نقل (‍CILT) در 1919 در انگلیس تاسیس شد و رویال چارتر را درسال 1926 تاسیس کرد. موسسات چارتر یکی از مهمترین بخشهایا موسسات در زمینه لجستیک و حمل و نقل هستند که وظیفه امتیاز دهی میزان کیفی خدمات حرفه ای را در مدیریت لجستیک بر عهده دارند.

رشته مهندسی صنایع گرایش لجستیک در سال 1387 در دانشگاه صنعتی امیرکبیر دانشکده مهندسی صنایع وسیستم های مدیریت ایجاد شد. این گرایش در مقطع کارشناسی ارشد توسط دکتر کریمی به وجود آمد که هم اکنون جز پرطرفدارترین گرایش های مهندسی صنایع در کنکور کارشناسی ارشد می باشد.

منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Logistics»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۲ آوریل ۲۰۰۹).