فیلمنامه

فیلمنامه (به انگلیسی: Screenplay یا Script)‏ یا سناریو (به فرانسوی: Scénario)‏ داستانی است که همراه با توضیح صحنه‌ها برای ساخت فیلم نوشته می‌شود. به نویسندهٔ فیلمنامه، فیلمنامه‌نویس می‌گویند. عناصر فیلمنامه از داستان و شخصیت‌ها، صحنه‌ها، سکانس‌ها، پرده‌ها، موسیقی، مکان‌ها و ... تشکیل شده‌اند. اگر بخواهیم فیلمنامه را به سه قسمت تقسیم کنیم و ز آنها با عنوان ، شروع، میانه و پایان نام ببریم اینگونه می توان توضیحش داد شروع: ایجاد مخمصه. شخصیت اصلي شما چه می‌خواهد؟ چه چیز لازم دارد؟ باید چه بکند که به آنچه می‌خواهد برسد؟ میانه: تعارض، عمل و عکس‌العمل. شخصيت اصلي برای به دست آوردن آنچه که می‌خواهد تقلا مي‌کند و معمولاً در انتهای قسمت میانه شکست می‌خورد. اما در اثنای این شکست شروع به درک نيازهاي حقيقي‌اش مي‌کند. پایان: تقلای نهایی، رفع مشکل و پيامد. پایان احساسی که در آن شخصیت اصلي پي مي‌برد واقعاً به چه چیزی نيازداشته است، چه به آنچه که می‌خواسته برسد يا نرسد.

انواع فیلمنامه

فیلمنامه ها به دو دسته تقسیم می شوند. فیلمنامه داستانی و مستند.

داستانی:

• فیلمنامه کوتاه
• فیلمنامه بلند
• فیلمنامه سریالی

مستند:

• فیلمنامه مستند

و اقسام دیگر فیلمنامه هم وجود دارد که در نهایت در دو قالب قبلی کاربرد پیدا می کند.

• فیلمنامه اقتباسی

سکانس

سکانس یک فصل از فیلمنامه است که می‌تواند از یک یا چند صحنه تشکیل شود و یک موضوع را دنبال می‌کند که با پایان یافتن آن موضوع سکانس نیز عوض می‌شود.

صحنه

مکان فیلم‌برداری را صحنه (Location) گویند. در یک صحنه به فضای حاکم بر آن، بازی بازیگر در صحنه، دیالوگ‌ها و اتفاقاتی که در آن مکان صورت می‌گیرد پرداخته می‌شود. صحنه از یک یا چند پلان تشکیل می‌گردد که ممکن است داخلی یا خارجی و یا روز یا شب یا ساعاتی دیگر باشد.

پلان، نما یا شات

نوشتار اصلی: نما (سینما)

پلان کوچک‌ترین واحد یک فیلم است به عبارت دیگر پلان برشی از یک صحنه‌است. هربار فیلم برداری بدون انقطاع را یا پلان میگویند

مقاطع نوشتن فیلمنامه

1. ایده
2. سوژه
3. طرح (فیلمنامه)
4. خلاصه سکانسها یا سیناپس
5. فیلمنامه کامل

کتاب‌شناسی فیلمنامه‌نویسی در زبان فارسی

در جدول زیر کتاب‌هایی که دربارهٔ فیلمنامه‌نویسی به زبان فارسی منتشر شده‌اند فهرست شده است:

جستارهای وابسته

• فیلمنامه‌نویس

منابع

• فروگ، ویلیام. ذن و هنر نگارش فیلمنامه. ترجمهٔ عباس اکبری. تهران: نیلوفر، ۱۳۸۶. ISBN 964-448-310-3. 
• اکبری، عباس. «مقدمه». سید فیلد. در راهنمای فیلمنامه. ترجمهٔ عباس اکبری. تهران: نشر ساقی، ۱۳۷۸. ۱. ISBN 964-5675-06-5. 
• {{مجموعه مقالات آموزش فیلمنامه نویسی سایت فیلمیکس}}

[منابع برای] مطالعه بیشتر

• حسنی بروجردی, جعفر. "از ایده تا فیلمنامه". http://aryabooks.com/up/images/gxf91r9he7m29dnnns5e.pdf. Retrieved 2010-05-30. 

پیوند به بیرون

تاریخ	عنوان	نویسنده	مترجم	ناشر
1390	آموزش جامع فیلمنامه نویسی	سروش محمدی	سروش محمدی	سروش
	تمرین فیلمنامه‌نویسی	ژان کلود کری‌یر، پاسکال بوتیترز	نادر تکمیل‌همایون	فارابی.
۱۳۶۰	فیلمنامه		محسن مومنی	سروش.
۱۳۶۳	چگونه فیلمنامه بنویسیم؟	سید فیلد	مسعود مدنی	عکس معاصر.
۱۳۶۵	فن سناریونویسی	یوجین ویل	پرویز دوایی	اداره کل تحقیقات وروابط سینمایی وزارت ارشاد اسلامی.
۱۳۶۶	فیلمنامه‌نویس از نگاه فیلمنامه‌نویس	ویلیام فروگ	فیروه مهاجر و کاوشگر	سروش.
۱۳۶۸	اقتباس برای فیلمنامه		محمد خیری	انتشارات سروش.
۱۳۶۸	نگارش فیلمنامه داستانی	سرگئی آیزنشتاین	احمد ضابطی جهرمی - مسعود مدنی	عکس معاصر.
۱۳۷۳	دربارهٔ فیلمنامه‌نویسی	ادوارد میتریک	فریدون خامنه‌پور - محمد شهبا	دفتر پژوهش‌های فرهنگی
۱۳۷۳	شخصیت‌پردازی در سینما	سید مجید امامی (م.میرعزا)	_	نشر برگ
۱۳۷۴	کلیدهای نویسندگی برای سینما تئاتر و تلویزیون		حیدرعلی عمرانی
۱۳۷۴	خلق شخصیت‌های ماندگار	لیندا سیگر	عباس اکبری	مرگز گسترش سینمای تجربی
۱۳۷۵	چگونه فیلمنامه را بازنویسی کنیم	لیندا سیگر	عباس اکبری	نشر برگ.
۱۳۷۵	فیلمنامه‌نویسی برای سینما و تلویزیون (۱و۲)	آلن آرمر	عباس اکبری	سوره
۱۳۷۵	نگارش فیلمنامه مستند	دوایت وی.سوئین - جری آر.سوئین	عباس اکبری - امیر پوریا	دفتر پژوهش‌ها
۱۳۷۶	نوشتن فیلمنامه	میشل شیون	ماندانا بنی‌اعتماد	ایثارگران
۱۳۷۶	مقدمه‌ای بر فیلمنامه‌نویسی		ابراهیم مکی	سروش
۱۳۷۶	نوشتن فیلمنامه	میشل شیون	ماندانا بنی‌اعتماد	کانون فرهنگی هنری ایثارگران
۱۳۷۷	راهنمای نگارش گفت‌وگو	ویلیام نوبل	عباس اکبری	سروش
۱۳۷۷	روند اقتباس	ویلیام گلدمن	عباس اکبری	سروش
۱۳۷۷	روند فیلمنامه‌نویسی	رابرت برمن	عباس اکبری
۱۳۷۸	چگونه در ۲۱ روز فیلمنامه بنویسیم	ویکی کینگ	عباس اکبری	نشر برگ
۱۳۸۰	کارگاه سناریو	گابریل گارسیا مارکز	محمدرضا راه‌ور	نشر مرکز
۱۳۸۰	خلق شخصیت‌های ماندگار	لیندا سیگر	عباس اکبری	سروش و کانون اندیشه
۱۳۸۰	راهنمای فیلمنامه‌نویس	سید فیلد	عباس اکبری	نشر ساقی
۱۳۸۰	فیلمنامه اقتباسی	لیندا سیگر	عباس اکبری	نقش و نگار
۱۳۸۰	نگارش فیلمنامه کوتاه	ویلیام اج. فیلیپس	عباس اکبری	سروش و کانون اندیشه
۱۳۸۰	هنر نگارش کمدی تلویزیونی	لوشوارتر	جمال آل‌احمد	کانون اندیشه و سروش
۱۳۸۱	راهنمای نگارش فیلمنامه	یورگن ولف - کری کاکس	عباس اکبری	سروش
۱۳۸۱	راه‌گشای فیلمنامه‌نویسی	سید فیلد	سیدجلیل شاهری لنگرودی	انتشارات دستان
۱۳۸۲	داستان	رابرت مک‌کی	محمد گذرآبادی	هرمس
۱۳۸۳	نوشتن برای سینما	گروه نویسندگان	گروه مترجمان	بنیاد سینمایی فارابی
۱۳۸۳	فیلمنامه‌نویسی برای سینما و تلویزیون	آلن آرمر	عباس اکبری	سوره مهر
۱۳۸۵	ذن و هنر نگارش فیلمنامه	ویلیام فروگ	عباس اکبری	انتشارات نیلوفر
۱۳۸۵	ساختار اسطوره در فیلمنامه	کریستوفر وگلر	عباس اکبری	انتشارات نیلوفر
۱۳۸۵	نگارش کمدی	جنی روش	معصومه امین-داریوش مودبیان	اداره کل پژوهش‌های سیما
۱۳۸۵	از فیلمنامه تا فیلم	لیندا سیگر و ادوارد جی وتمور	-سید جلیل شاهری لنگرودی	نشر افراز
۱۳۸۵	چگونه از هر چیزی فیلمنامه اقتباس کنیم	ریچارد کریوولن	بابک تبرائی	فارابی
۱۳۸۷	سفر نویسنده	کریستوفر وگلر	محمد گذر آبادی	مینوی خرد
۱۳۸۷	نظریه و تحلیل درام	مانفرد فیستر	مهدی نصراله زاده	مینوی خرد
۱۳۸۸	راهنمای عملی فیلمنامه‌نویسی	لورا شلهارت	پدارم لعل‌بخش	افراز
1390	مبانی فیلمنامه نویسی	سید فیلد	سید جلیل شاهری لنگرودی	سوره مهر
	مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به فیلمنامه در ویکی‌گفتاورد موجود است.

مجله فیلمنگار

تالار فیلمنامه نویسان

مقالات آموزشی سایت فیلمیکس