شهرستان اسدآباد

برای دیگر کاربردها، اسدآباد (ابهام‌زدایی) را ببینید.

شهرستان اسدآباد
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	همدان
مرکز	اسدآباد
مردم
جمعیت	١٠٧،٠٠۶ نفر
زبان‌های گفتاری	فارسی ، ترکی ، کردی ، لری ، لکی
مذهب	شیعه

شهرستان اسدآباد یکی از شهرستان‌های استان همدان ایران است که در مجاورت استان کرمانشاه قرار دارد. شهر اسدآباد مرکز این شهرستان است. جمعیت این شهرستان ۱۰۴٬۵۶۶ نفر می‌باشد.

تقسیمات کشوری

اخیرا شهرستان اسدآباد به دو بخش مرکزی و بخش پیرسلمان تقسیم شده‌است.

روستاها

لک لک-دهگلان(معروف به ده بزان)- کوانج- خاکریز-چارق- چنار سفلی و علیا- سیراوند -جنت آباد پالیز(مزرعه بید)- بادخوره -طویلان-موسی آباد-گذر کجین - کلنگ تپه(حسام آباد) - بوجین-اشترجین- هودرج -احمدآباد-ملهمدر- ترخین آباد- بیاج -وندرآباد _ آجین -کَمک، حسین آباد - ویرایی -دولت آباد موسی آباد...

پیشینه تاریخی

تعدادی از ایل ترک زبان افشاردر زمان سلجوقیان به این منطقه کوچ کردندو سپس نادر شاه افشار گروه دیگری از افشارها را به این منطقه وارد کرد به همین علت به اسدآباد افشار نیز معروف است . اسدآباد شهری است که به فرمان سعدوقاص تقریبا در محل امروزی شهر بنام سعدآباد بنا شده که همین اسدآباد کنونی می‌باشد. این شهر زادگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی است.

مردم

اسدآباد، شهری است با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر، در غرب استان همدان. شاید اسدآباد به لحاظ ترکیب جمعیتی در ایران کم نظیر، و حتی بی نظیر باشد. در محدوده این شهرستان روستاهای همجواری هستند که متعلق به دو گروه زبانی متفاوت می‌باشند. هر چند زبان ساکنان اصلی شهر اسدآباد فارسی است. بعد از انقلاب اسلامی، مهاجرت ترکها و کردهای روستاهای مجاور به این شهر سرعت بیشتری گرفته، عموماً اهالی هر روستا در یکی از محله‌های حاشیه شهر و اتفاقاً در منتهی الیه مسیر مواصلاتی آن روستا به شهر ساکن شده‌اند. برای مثال اهالی روستای خاکریز در محدوده «چهارراه خاکریز»، اهالی روستای شیرزلی، در ابتدای جاده منتهی به این روستا، واقع در بلوار کشاورز، و به همین ترتیب اهالی روستاهای ترخین آباد، ملحمدره و بیاج در خیابان رفسنجانی، و اهالی روستاهای خنداب و قاسم آباد در محله پشت بیمارستان ساکن شده‌اند.

تراکم جمعیتی شهرستان اسدآباد، به نظر بالاتر از متوسط کشور است. روستاهای نسبتاً زیادی در اطراف این شهر پراکنده‌اند. اهالی این روستاها عمدتاً به زبان‌های ترکی، کردی و چند آبادی هم به زبان‌های لری و لکی صحبت می‌کنند. جنت آباد، گذرکجین، بادخوره، مزرعه بید، دهبزان، خاکریز، چنار عباس خان، ملحمدره، بیاج، هودرج و ترخین آباد، آجین، بوجین، سیراوند بهراز روستاهای ترک زبان هستند؛ آبادی‌های موسی آباد، قاسم آباد، لک لک، چشمه علی (چهچه قلی)، شمس آباد، کَمک، چارق، آقاجان بلاغی، امین آباد، سمیران، دهنو، ماوا، علی آباد، ایوراع، قره بلاغ، محمدآباد، حسن آباد، قره کن، ملاولی، دهبور، ده سفید، سوتپه، آهوتپه، طویلانعلیا، طویلان سفلی، حیدرآبادو نادرآباد روستاهای کردزبان هستند؛ چنار شیخ، حسین آباد و ویرایی (شیرزلی)، لر زبان هستند؛ و وندرآباد و خنداب و قاسم آباد هم لکی صحیت می‌کنند.

محلات وشهرک‌ها

بافت اصلی شهر شامل چند محله‌است. محله میدان، در گاراژ، قلعهٔ بالا، سیدان، سرویر، محمود بیگی و سیامکی بعضی از این محله هاست. هنوز آثار خانه‌های قدیمی و کوچه باغها در بعضی از آنها باقی و پیداست.

قدمت قدیمی‌ترین شهرک اسدآباد، به بیشتر از سه دهه نمی‌رسد. در سالهای گذشته و به تناسب رشد جمعیت این شهر، چند شهرک در اطراف آن ساخته شده‌است. شهرک شهید قندی بزرگترین و قدیمی‌ترین آنهاست. شهرک‌های فرهنگیان، سید احمد، شهرداری و شهید خزائی، به ترتیب اهمیت و جمعیت، شهرک‌های دیگر اسدآباد هستند.

جاذبه‌های گردشگری

در اسدآباد حدود ۱۱۰ جاذبهٔ گردشگری وجود دارد که ۵۲عدد آن در آپار ملی وحتی جهانی ثبت شده‌است که بعضی از آنها حدود ۶تا ۷هزار سال قدمت دارند. جاذبه‌های توریستی اسدآباد عبارتند از: کتیبه آقاجان بلاغی، حمام گلستان، بنای یادبود سیدجمال الدین اسدآبادی، مسجد سلطانی (مسجد جامع)، پل شکسته خسروآباد، روستای ملهمدره، دربند، درهٔ خنداب، بهمندره، گردنهٔ اسدآباد، پارک جنگلی، آب انبار شاه عباس و تالاب پیر سلیمان (در اسدآباد، پیرسلمان گفته می‌شود). با وجود سالها زندگی در این شهر، بار اول بود که نام حمام گلستان را می‌شنوم. درباره حمام گلستان می‌خوانیم: این حمام در محله «در کاروانسرا» واقع شده‌است. زمان ورود به حمام با فضایی ۶ ضلعی که سقفی گنبدی شکل دارد مواجه می‌شوید. قبل از حمام رخت کنی هشت ضلعی وجود دارد که به آن «سربینه» می‌گویند. در این حمام حوضچه‌هایی با آب سرد و گرم وجود داشته‌است. در بنای این حمام آجر، گچ و مرمر به کار رفته‌است. به احتمال زیاد ساخت این حمام به دوره صفویه بر می‌گردد.

کشاورزی

دشت افشار در اسدآباد از لحاظ کشاورزی بسیار حاصلخیز می‌باشد و انواع محصولات کشاورزی و صیفی جات در آن کشت می‌شود و می‌توان این منطقه را خود کفا دانست. دشت افشار اسدآباد محل زندگی پرنده‌ای کمیاب به نام میش مرغ یا دقداق است