سناخریب
| سناخریب | |
|---|---|
 سنخریب در جنگ بابل را (۶۸۹ ق. م.)؛ تاراج کرد. |
|
| دوران | ۷۰۴ ق.م-۶۸۱ ق.م. |
| مرگ | ژانویه ۶۸۱ ق.م. |
| پیش از | اسرحدون |
| پس از | سارگن دوم |
| دودمان | آشوریان |
| پدر | سارگن دوم |
سِناخِریب یا سنخریب یا سنناشریب (۷۴۵ - ۶۸۱ پیش از میلاد) پادشاه آشور (۷۰۴ - ۶۸۱ پیش از میلاد) بود. سناخریب جانشین پدرش سارگن دوم شد.
سناخریب هومبان-نیمهنا پادشاه عیلام را در جنگ هالوله (۶۹۱ پیش از میلاد)؛ شکست داد و بابل را (۶۸۹ پیش از میلاد)؛ تاراج کرد.
اسرحدون در میان پسران سناخریب هواخواه دسته کاهنان و بازرگانان بود. پدرش وی را نامزد پادشاهی پس از خود نمود، ولی برادرانش کوشیدند وی را بیاعتبار کنند. پس پدرش او را به جایی در جنوب ترکیه کنونی راند ولی جایگاه جانشینیاش را از او نستاند.سناخریب در (ژانویه ۶۸۱ پیش از میلاد) هنگام عبادت بدست یکی از پسران خویش کشته شد. در سرزمین میانرودان جنگ خانگی در گرفت و به فرار دو تن از پسران سنخریب به ناحیهٔ کوهستانی نیمه مستقل « شوبری - Šubri » درجنوب غربی فلات ارمنستان پایان یافت و در آخر آن سال برادر سومی که هواخواه فرقهٔ کاهنان و بازرگانان بود و اسرحدون نام داشت بر تخت سلطنت جلوس کرد و چنین مینماید که اسرحدون در مرگ پدر نقشی داشتهاست. اسرحدون (۶۸۱پیش از میلاد) پادشاه آشور شد. آشوربانیپال جانشین پدرش (۶۶۹ پیش از میلاد) اسرحدون شد.
محتویات |
حمله سال ۷۰۲ پ. م. به خاک ماد [ویرایش]
سناخریب فرزندسارگون دوم اهداف پدرش را در سرزمین ماد دنبال نمود احتمالاً قتل سارگوندوم در جنگهای طولانی با ماد در این امر بیتأثیر نبود. لشکرکشی سال - ۷۰۲ پ. م. - بخشی از مبارزهٔ طولانیی بود که پادشاه آشور علیه عیلام به عمل آورد و در واقع جنبهٔ یک تظاهر جنگی را در جناح عیلام داشت و هدف دیگر آن جلوگیری از نفوذ عیلام در سرزمین ماد بود. هدف نخست این لشکرکشی قبایل کوهستانی کاسیان صحرانشین و یاسوبی گالایان[۱] در جنوب الی پی که با کاسیان قرابت داشتند بود. آشوریان در اینجا تعدادی اسب و خر و قاطر و دامهای شاخدار و عدّهای اسیر گرفتند و تمام ناحیهٔ کوهستانی را که درنوردیده بودند جزو ایالت آراپخا ساختند[۲]. در یکی از سه قلعهٔ اشغال شده[۳] اسیرانی را که از بابِل آورده بودند مسکن دادند و در دو دژ دیگر کاسیانی را که گویا به کوهستان گریخته بودند برگردانده ساکن نمودند. سنخریب از آنجا با لشکر خویش بسوی الیپی سرازیر شد[۴] و قلعههای مرعوبیشتو و آکّودُوُ[۵] را اشغال کرد و اسیران فراوان و اسبان و قاطران و خران و شتران و دامهای شاخدار بسیار به غنیمت گرفت. ضمناً ایالت بیت باروآ[۶] تجزیه شد[۷] و اسیرانی را که از نقاط دیگر آورده بودند در آنجا مسکن دادند و آن سرزمین را به ایالت آشوری خارخار ملحق نمودند. معلوم میشود بیت باروآ که تیگلت پیلسر سوم آن را جزء پادشاهی آشور ملحق کرده بود پس از آن از تحت فرمان آن دولت به در شده به الی پی پیوسته بود. و به احتمال قوی این امر در سال - ۷۱۵ پ. م. - که مردم چندین ناحیهٔ ماد غربی علیه آشور قیام کردند وقوع یافت.
ائتلاف الیپی، عیلام و بابل [ویرایش]
الیپی پس از شکست سال ۷۰۲ مجدداً با آشور بر سر مخالفت شد. و در سال - ۶۸۹ پ. م. - ائتلاف بزرگی که خومپانی مّنا[۸] پادشاه عیلام و موشزیب مردوک[۹] پادشاه بابِل علیه آشور تشکیل داده بود شرکت جست. قبایل مختلف آرامی و کلدانی نیز جزو این ائتلاف شدند و کشورهای پارسوآش و آنزان و پاشری[۱۰] نیز بدان پیوستند. لشکریان متحدان در خالوله[۱۱] بر رود دجله با آشوریان مصاف دادند. نتیجهٔ پیکار قطعی نبود ولی متحدان ناچار از ادامهٔ جنگ سرباز زدند زیرا که « خومپانی مّنا » ناگهان بیمار شد و بدین سبب در سرزمین عیلام مبارزهٔ داخلی در گرفت. آشوریان بابِل را مسخّر و ویران ساختند و این بار هم مانند دفعات پیش[۱۲] کوششی که زاگروس نشینان برای نجات از زیر یوغ آشور به عمل آمده بود بینتیجه ماند.
بدین قرار در آغاز قرن هفتم پ. م. استواری موقعیت آشور در سرزمین ماد از هر زمانی بیشتر بود. از آن موقع دوران جدیدی آغاز شد، دوران تهیهٔ مقدمات ایجاد پادشاهی ماد و سپس تأسیس آن دولت بالاستقلال.
پانویس [ویرایش]
- ↑ Yasubigallayan
- ↑ این خبر نشان میدهد که قبل از این تاریخ دو ناحیهٔ نامار و آراپخا به یکدیگر منضم شده بودند. زیرا آراپخا که مرکز آن، این دوران، کرکوک کنونی بود با الیپی یا همان کرمانشاه فعلی و ناحیهٔ کاسیان مرز مشترک داشت.
- ↑ بیت کیلمازاخ، خاردیشی و بیت کوباتی
- ↑ این بار در آنجا اسپابارا حاکم الیپی به ائتلاف عیلام ملحق شده بود.
- ↑ Akkuddu
- ↑ در نبشتههای اورارتویی باروآتا منقول است. Bit barrua
- ↑ با دژهای النزاش، یا النزاس، سیسیرتو، اقامتگاه پادگان آشور بوده و به کار سیناخریپ تغییر نام یافته بود. شاید النزاش همان « ارنزیاشو » باشد که در سالنامههای تیگلت پیلسر سوم ذیل وقایع سال ۷۴۴ پ. م. آمده. به هر تقدیر تصوّر میشود که « النزاش » همان آلنیزای بطلمیوس و کرمانشاه کنونی باشد.
- ↑ Xumpanimmena
- ↑ Mušezib marduk
- ↑ Pašeri
- ↑ Xalule
- ↑ قبلاً نورآداد و متاتی و اورارتوئیان علیه آشور قیام نموده بودند.
جستارهای وابسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- ویکیپدیای انگلیسی
- ای. م. دیاکونوف. تاریخ ماد. ISBN 964-445-106-6
پیوند به بیرون [ویرایش]
