مردوک-اپل-ایدین دوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مردوک-اپل-ایدین دوم پادشاه بابل در حال بستن عهدی با یکی از حاکمان دست نشانده اش

مردوک-اپل-ایدین دوم (Marduk-apla-iddina)، در تورات مروداخ بالادان [دوم] نامیده شده است (Merodach-Baladan)، همچنین مردوک-بالادان (Marduk-Baladan)، بالادان (Baladan) و بروداخ-بالادان (Berodach-Baladan) هم نامیده می‌شود. وی اولین پادشاه سلسله دهم بابل است که دو بار توانسته در بابل پادشاهی کند: بار اول از ۷۲۲ یا ۷۲۱ تا ۷۱۰ و دیگر بار از ۷۰۳ تا ۷۰۲ قبل از میلاد.

معنای نام او یعنی: "مردوک وارثی (یا جانشینی) به من داده است. " وی شاهزاده‌ای کلدی بود که تاج و تخت بابل را قبضه کرد. او را به عنوان یکی از پادشاهانی می‌شناسند که علی‌رغم برتری و تفوق نظامی آشور در آن زمان، توانسته استقلال بابل را برای بیش از یک دهه حفظ کند. سارگون دوم پادشاه آشور، متحدان مردوک-اپل-ایدین را که دول ایلام، آرام و اسرائیل بودند، شکست داد و قلع و قمع کرد و سرانجام در سال ۷۱۰ ق. م. وی را از تخت سلطنت بابل به زیر کشید. سارگون از ۷۱۰ تا ۷۰۵ پ. م. به عنوان پادشاه آشور و بابل بر آن سرزمین‌ها حکمرانی کرد. پس از وی، جانشینش سناخریب از ۷۰۵ تا ۷۰۳ عنوان پادشاه آشور و بابل را داشت. در سال ۷۰۳ سناخریب، یکی از اشراف و نجبای بابل به نام مردوک-زاکیر-شومی را به تخت بابل نشاند. پس از اینکه مردوک-زاکیر-شومی چند ماه سلطنت کرد، مردوک اپل ایدین که به ایلام گریخته بود، به بابل بازگشت و شورشی را علیه مردوک-زاکیر-شومی به راه انداخت و رهبری کرد و توانست زمامداری را به طور موقت به دست‌ آورد. وی در این بار دوم، ۹ ماه از ۷۰۳ تا ۷۰۲ ق. م. حکومت کرد. سناخریب پادشاه آشور به قصد دفع او عازم شد. مردوک اپل ایدین اتحادی از کلدی ها، آرامی ها و ایلامی ها تشکیل داده بود. می توانیم دیدار سفرای بابلی با حزقیا[۱] فرمانروای یهودیه[۲] را به ای زمان منسوب کنیم. متحدان می خواستند از ناآرامی ای که هنگام انتقال سلطنت آشور به سناخریب به وجود آمده بود، در جهت منافع خود استفاده کنند. سناخریب قشونش را به دو قسمت تقسیم کرد؛ یک دسته از آن به دشمنان مستقر در کیش[۳] حمله کرد و دسته دیگر که سناخریب فرماندهی آن را بر عهده داشت، به قصد تصرف کوتها[۴] به راه افتاد. پس از اینکه کوتها تسخیر شد، سناخریب به سرعت به سوی سپاه اول خود که در نزدیکی کیش می جنگید، برگشت تا به آنان در مأموریتشان کمک کند. شورش خوابانده شد و مردوک-اپل-ایدین فرار کرد. شهر بابل تصرف شد و کاخ پادشاه مورد نهب و غارت قرار گرفت، اما آشوریها آسیبی به ساکنان شهر نرساندند. آشوریان به جستجوی مردوک اپل ایدین برآمدند، مخصوصاً در باتلاق ها و مرداب های جنوب بابل، ولی نتوانستند او را پیدا کنند، چرا که وی به ایلام پناه برده بود.

پس از فرار وی، سناخریب یکی از اشراف و نجبای جوان بابل به نام بل-ایبنی را به حکومت بابل تعیین کرد. هنگامی که آشوریان به سرزمین خود بازگشتند، مردوک اپل ایدین دوم در تهیه شورشی دیگر شد. در ۷۰۰ قبل از میلاد، آشوریان بازگشتند و در مرداب ها و باتلاق های بابل مشغول پیکار با شورشیان شدند. بار دیگر مردوک اپل ایدین فرار کرد (که البته جای تعجب هم نداشت)، وی به ایلام رفت و در همانجا هم درگذشت.

پانویس[ویرایش]

  1. Hezekiah
  2. Judah
  3. Kish
  4. Cutha

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیای انگلیسی، مدخل Marduk-apla-iddina II
  • ویکی پدیای انگلیسی، مدخل Sennacherib