سرود ملی افغانستان

قانون اساسی جدید افغانستان که درسال ۲۰۰۴ توسط لویه جرگه بتصویب رسید، حکم می‌نماید که سرود ملی باید به زبان پشتو که یکی ازدو زبانهای رسمی کشور و زبان قوم پشتونها تشکیل می‌دهند باشد، همینطور درقانون اساسی آمده‌است که ضمن اسمای ملیتهای بزرگ باید کلمات الله اکبر نیز در سرود ملی جدید گنجانیده شود.

سرود ملی جدید افغانستان که تصنیف آن توسط عبدالباری جهانی سروده شده و آهنگ آن را ببرک وسا که فعلاً رهبر آرکستر سمفونی کشور آلمان است ساخته و در ماه مه سال ۲۰۰۶ میلادی در شهر برلین ثبت شد که خوانندگان آن عبدالوهاب مددی، صادق فطرت (ناشناس) پیکر افسانه، حسین ارمان، مشعل ارمان، شهنا و دو، سه هنرمند جوان دیگر می‌باشند. اصل متن این سرود به زبان پشتو سروده شده‌است که در آن اسامی برخی از اقوام ساکن افغانستان چون بلوچها، ازبکها، پشتونها، هزاره‌ها، ترکمنها، تاجیکها، عربها، گوجرها، پامیریها، نورستانیها، براهوییها، قزلباشها، ایماقها، و پشه‌ایها ذکر گردیده‌است.

متن سرود

دا وطن افغانستان دی		دا عزت د هر افغان دی
کور د سولې کور د تورې		هر بچی یې قهرمان دی
دا وطن د ټولو کور دی		د بلوڅو د ازبکو
د پښتون او هزاره وو		د ترکمنو د تاجکو
ورسره عرب، ګوجر دی		پامیریان، نورستانیان
براهوی دی، قزلباش دی		هم ایماق، هم پشه ېان
دا هیواد به تل ځلیړی		لکه لمر پرشنه آسمان
په سینه کې د آسیا به		لکه زړه وی جاویدان
نوم د حق مودی رهبر		وایو الله اکبر وایو الله اکبر

ترجمه فارسی

این کشور افغانستان است		این عزت هر افغان است
خانهٔ صلح، خانهٔ شمشیر		هر فرزندش قهرمان است
این کشور خانهٔ همه است		از بلوچ، از ازبک
از پشتون و هزاره		از ترکمن و تاجیک
هم عرب و گوجر است		پامیری‌ها، نورستانی ها
براهویی است و قزلباش است		هم ایماق و پشٌه‌ای ها
این کشور همیشه تابان خواهد بود		مثل آفتاب در آسمان کبود
در سینهٔ آسیا		مثل قلب جاویدان
نام حق است ما را رهبر		بگو الله اکبر، بگو الله اکبر

تاریخچه

اولین سرود ملی افغانستان درزمان سلطنت امان الله شاه، پس از استقلال افغانستان در ۱۹۱۹ در دههٔ بیست به سبک موسیقی غربی، به زبان پشتو سروده شد.

در زمان سلطنت حبیب الله کلکانی درسال ۱۹۲۹ سرود ملی وجود نداشت.

در زمان سلطنت محمد نادرخان در سالهای ۱۹۳۳ مارش عسکری ای ساخته شد که مثل سرود ملی از آن استفاده می‌شد.

و در زمان سلطنت محمد ظاهرشاه بین سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۷۳، نغمه‌ای بی کلام به نام «سلام شاهی» همانند سرود ملی استفاده می‌شد..

سرود ملی افغانستان در دورهٔ داود خان

در زمان حکومت محمد داوود سرود ملی به معنی واقعی کلمه ساخته شد. شعر این سرود ملی از استاد بینوا بود و به اساس کانکور انتخاب شد. موزیک آن را استاد برشنا یکی از استادان موسیقی افغانستان، تنظیم کرده بود.

بخشی از سرود ملی افغانستان در دورهٔ داوود خان

تا که این زمین و آسمان باشد		تا که زندگی در این جهان باشد
تا که زنده یک افغان باشد		پاینده افغانستان باشد

سرود ملی افغانستان حکومت‌های کمونیستی

پس از کودتای هفت ثور ۱۳۵۷، سرود ملی تغییر کرد. سرود ملی این دوره به زبان پشتو بود که توسط سلیمان لایق سروده شده بود. سرود ملی با چنین کلماتی آغاز می‌شد:

گرم شه لا گرم شه

ای ده آزادی لمره

ای د نیک مرغی لمره

مو په طوفانونو کی پری کره

د بری لاره...

این سروده ملی تا پایان حکومت نجیب الله در سال ۱۳۷۱ استفاده می‌شد.

=

سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین پس از سقوط کمونیستان و با به قدرت رسیدن مجاهدین، سرود ملی افغانستان تغییر نمود. سرود ملی افغانستان در زمان حکومت مجاهدین به زبان فارسی بود که شعر آن را داود فارانی سروده بود.

سرود ملی افغانستان در زمان مجاهدین:

                   قلعه اسلام قلب آسيا             جاودان ، آزاد خاك آريا 
                   زادگاه قهرمانان بزرگ           سنگر رزمنده مردان خدا 
                                   الله اكبر الله اكبر الله اكبر 

                   تيغ ايمانش به ميدان جهاد       بند استبداد را ازهم گسست
                   ملت آزادة افغانستان            در جهان زنجير محكومان شكست 
                                   الله اكبر الله اكبر الله اكبر

                  در خط قرآن نظام ما بود          پرچم ايمان به بام بود 
                  هم صدا و همنوا و همزبان        وحدت ملي مرام ما بود 
                                  الله اكبر الله اكبر الله اكبر

                  شاد زي آزاد زي آباد زي        اي وطن در نور قانون خدا 
                  مشعل آزادگي را بر فراز        مردم برگشته را شو رهنما 
                                  الله اكبر الله اكبر الله اكبر 

سرود ملی افغانستان در دورهٔ طالبان

پس از روی کار آمدن حکومت طالبان در کابل آنان سرود ملی را تغییر دادند. متن زیر بخشی از این سرود است.

ساتو یې په سرو وینو

دا د باتورانو کور...

منابع

• بر گرفته از قسمت‌هایی از مصاحبهٔ رادیویی داکتر اسدالله شعور با رادیو همبستگی افغانهای کانادا